Ο Νετανιάχου, οι εκλογές στο Ισραήλ και η τακτική του αέναου πολέμου

«Τα τελευταία δύο χρόνια δείξαμε σε ολόκληρο τον κόσμο την έμφυτη δύναμη του λαού μας, του κράτους μας, του στρατού μας, της κληρονομιάς μας», είπε ο Μπενιαμίν Νετανιάχου ανήμερα της «Ημέρας της Ιερουσαλήμ», εθνική γιορτή στο Ισραήλ για την κατάληψη της Ανατολικής Ιερουσαλήμ κατά τον Πόλεμο των Έξι Ημερών.

«Σήμερα ελέγχουμε το 60% της περιοχής, τόνισε ο Ισραηλινός πρωθυπουργός για την βουτηγμένη στο αίμα και ισοπεδωμένη Λωρίδα της Γάζας. «Αύριο, θα δούμε»…

Ήταν μια ωμή παραδοχή ότι ο ισραηλινός στρατός συνέχισε να επεκτείνει την ζώνη κατοχής στον παλαιστινιακό θύλακα, παρά την εκεχειρία.

Την ίδια ημέρα, άλλωστε, το Ισραήλ εξόντωσε τον νέο διοικητή της ένοπλης πτέρυγας της Χαμάς, σε αεροπορική επιδρομή στη Γάζα.

Tην Κυριακή, ο Νετανιάχου δήλωσε ότι το Ισραήλ βρίσκεται στα πρόθυρα επίτευξης ενός από τους στόχους του: την εξάλειψη όλων όσοι ευθύνονται για την οργάνωση των επιθέσεων της 7ης Οκτωβρίου.

Στο μεσοδιάστημα, ο ισραηλινός στρατός συνεχίζει τους βομβαρδισμούς του νότιου Λιβάνου, επιβάλλοντας και εκεί ζώνη κατοχής.

Με την επίκληση λόγων εθνικής ασφάλειας, έχει επίσης καταλάβει εδάφη στη Συρία.

Συνεχίζει την σιωπηρή προσάρτηση της κατεχόμενης Δυτικής Όχθης, εν μέσω ανεξέλεγκτης έξαρσης της βίας των εβραίων εποίκων κατά των Παλαιστινίων.

«Είμαστε προετοιμασμένοι για οποιοδήποτε σενάριο» επανάληψης του πολέμου στο Ιράν μαζί με τις ΗΠΑ, διακηρύττει τώρα ο Νετανιάχου.

Το δε ρεσάλτο των ισραηλινών δυνάμεων στον στολίσκο ανθρωπιστικής βοήθειας με προορισμό τη Γάζα, σε διεθνή ύδατα, αποτέλεσε άλλη μια τέλεια αφορμή για αναβολή της προγραμματισμένης για τη Δευτέρα κατέθεσης του Ισραηλινού πρωθυπουργού, στην πολύχρονη ποινική του δίκη για δωροδοκία, απάτη και κατάχρηση εμπιστοσύνης.

Η υπόθεση σέρνεται εδώ και έξι χρόνια, πλήττοντας ανεπανόρθωτα την αξιοπιστία των θεσμών του Ισραήλ, καθώς η χώρα προετοιμάζεται για τις πιο κρίσιμες εκλογές των τελευταίων ετών.

Θα είναι οι πρώτες στις οποίες ο Νετανιάχου θα κριθεί στις κάλπες μετά την επίθεση της 7ης Οκτωβρίου 2023.

Οι πρώην πρωθυπουργοί Ναφτάλι Μπένετ (αριστερά στη φωτογραφία) και Γιαΐρ Λαπίντ (δεξιά) κατά την ανακοίνωση της συγκρότησης εκλογικής συμμαχίας κατά του Νετανιάχου (REUTERS/ Gideon Markowicz)

Διευρυνόμενο αντι-Νετανιάχου μέτωπο

Η κοινοβουλευτική πλειοψηφία που υποστηρίζει την κυβέρνηση Νετανιάχου -την πιο ακροδεξιά στα χρονικά του Ισραήλ- έχει υποβάλλει ήδη νομοσχέδιο για τη διάλυση της Κνεσέτ (ισραηλινής Βουλής), ανοίγοντας το δρόμο για πρόωρες εκλογές.

Η τρέχουσα νομοθετική περίοδος λήγει τυπικά στις 27 Οκτωβρίου.

Όμως η δυσαρέσκεια των μικρών υπερορθόδοξων κομμάτων για τους κυβερνητικούς χειρισμούς στο ακανθώδες θέμα της στράτευσης υπερορθόδοξων εβραίων απειλούσε πλέον με κατάρρευση της κυβερνητικής πλειοψηφίας.

Εκμεταλλευόμενα τη διχόνοια, ορισμένα κόμματα της αντιπολίτευσης είχαν ανακοινώσει την πρόθεσή τους να καταθέσουν δικό τους  νομοσχέδιο για τη διάλυση της Κνεσέτ.

Η ανακοίνωση του Λικούντ, του κόμματος του Νετανιάχου, τους τράβηξε το χαλί από κάτω, επιτρέποντας στον Ισραηλινό πρωθυπουργό να έχει τον έλεγχο του εκλογικού ημερολογίου.

Η ψηφοφορία για τη διάλυση της Κνεσέτ αναμένεται στις 20 Μαΐου.

Οι επόμενες εκλογές θα πρέπει να διεξαχθούν εντός 90 ημερών.

Κοντολογίς, μέχρι τα τέλη Αυγούστου.

Τουλάχιστον προς το παρόν, τα πράγματα δεν φαίνονται καλά για τον Ισραηλινό πρωθυπουργό, ο οποίος έχει συμπληρώσει συνολικά πάνω από 17 χρόνια στην εξουσία – μακράν ο μακροβιότερος στο αξίωμα.

Δύο πρώην πρωθυπουργοί έχουν πλέον συγκροτήσει κοινό αντι-Νετενιάχου μέτωπο, σχηματίζοντας έναν ευρύ κεντρικό χώρο ικανό να προσελκύσει ψηφοφόρους τόσο από τη μετριοπαθή δεξιά, όσο και από το κέντρο.

Ο Ναφτάλι Μπένετ, πρώην διοικητής του στρατού και σημείο αναφοράς για την υπερεθνικιστική δεξιά, θεωρείται αξιόπιστος σε θέματα ασφάλειας.

Ο Γιαΐρ Λαπίντ, πρώην δημοσιογράφος και ηγέτης του φιλελεύθερου κέντρου, έχει απήχηση στην αστική και κοσμική ψήφο.

Αν και πρόκειται για μια ετερόκλητη εκλογική συμμαχία, οι δημοσκοπήσεις τους φέρουν μέχρι στιγμής οριακά στην πρώτη θέση.

Απέχουν ωστόσο από την αυτοδυναμία.

Όπερ σημαίνει ότι θα χρειαστούν ένα ακόμη στήριγμα.

Έχοντας αποκλείσει κάθε συνεργασία με την συντηρητική Ενωμένη Αραβική Λίστα, η προσοχή στρέφεται τώρα σε μια άλλη βασική προσωπικότητα της αντιπολίτευσης: τον κεντροδεξιό Γκάντι Άιζενκοτ, δημοφιλή πρώην αρχηγό του Επιτελείου των Ισραηλινών Αμυντικών Δυνάμεων (IDF).

Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου με τον ακροδεξιό υπουργό Εθνικής Ασφάλειας και έποικο, Ιταμάρ Μπεν-Γκβιρ στα έδρανα της Κνεσέτ (EPA/ABIR SULTAN)

«Πίσω έχει η αχλάδα την ουρά»;

Παρά τις βαθιές διαφορές στις τάξεις του αντι-Νετανιάχου μετώπου -και δη στο θέμα των εποίκων- οι Ναφτάλι Μπένετ και Γιαΐρ Λαπίντ συγκλίνουν σε βασικά ζητήματα για το Ισραήλ.

Αφορούν τη συγκρότηση κρατικής επιτροπής έρευνας για το φιάσκο ασφαλείας της 7ης Οκτωβρίου -κάτι που ο Νετανιάχου έχει έως τώρα αποφύγει- την επιβολή ορίου δύο θητειών για το πρωθυπουργικό αξίωμα και τη μεταρρύθμιση του συστήματος στρατολόγησης για τους υπερορθόδοξους εβραίους.

Όμως σε θέματα εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφάλειας, από τα σημαντικότερα ζητήματα για την ισραηλινή κοινωνία, δεν διαφοροποιούνται ιδιαίτερα από τον Νετανιάχου.

Όπως και τα υπόλοιπα κόμματα της σημερινής αντιπολίτευσης, αλλά και μεγάλο μέρος της ισραηλινής κοινής γνώμης, στηρίζουν τους πολέμους: από τη Γάζα και τον Λίβανο, μέχρι το Ιράν.

Αλλά η απογοήτευση στο εσωτερικό της χώρας συσσωρεύεται, ενόσω η εικόνα της έχει διεθνώς αμαυρωθεί.

Το ΑΕΠ συρρικνώνεται και το έλλειμμα του προϋπολογισμού διευρύνεται, την ώρα που οι στρατιωτικές δαπάνες εκτοξεύονται.

Οι συνεχιζόμενοι πόλεμοι αποτρέπουν τις επενδύσεις, χωρίς το Ισραήλ να γίνεται πιο ασφαλές.

Για τον Νετανιάχου ωστόσο, εξυπηρετούν πολλά στην προσωπική του ατζέντα.

Πέρα από την επεκτατική πολιτική του, προβάλλονται ως αιτιολογία στο αίτημα για την απονομή προεδρικής χάριτος, εν μέσω της αέναης δίκης του για διαφθορά, που διχάζει το Ισραήλ εδώ και χρόνια.

Ή για να αψηφά το ένταλμα σύλληψης που έχει εκδώσει από το 2024 σε βάρος του το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για εγκλήματα πολέμου και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας στη Λωρίδα της Γάζας.

Αλλά «η συμπεριφορά του Μπενιαμίν Νετανιάχου τις τελευταίες εβδομάδες, σε κάθε μέτωπο, δεν δείχνει μεγάλη αυτοπεποίθηση σχετικά με τις πιθανότητές του να κερδίσει τις επερχόμενες εκλογές», γράφει ο αρθρογράφος και πολιτικός αναλυτής της Haaretz, Γιόσι Βέρτερ.

Έχει επιδοθεί «σε μια φρενίτιδα διορισμών, ακόμη και μακροπρόθεσμων», εξηγεί, «τοποθετώντας πιστούς του σε θέσεις εξουσίας, που θα περιπλέξουν το έργο της επόμενης κυβέρνησης».