Ο βασιλιάς της Ολλανδίας Γουίλεμ-Αλεξάντερ έδωσε την εντολή σχηματισμού νέας μειοψηφικής κυβέρνησης συνασπισμού την Δευτέρα, με επικεφαλής τον Ρομπ Γέτεν, τον νεότερο πρωθυπουργό στην ιστορία της χώρας, ευχόμενος τους καλή τύχη «σε αβέβαιους καιρούς».

Η τριμερής κυβέρνηση, η οποία χρειάστηκε 117 ημέρες για να σχηματιστεί, αποτελείται από το κεντρώο φιλελεύθερο κόμμα D66 — Δημοκρατικοί 66 — του Γέτεν, τους κεντροδεξιούς Χριστιανοδημοκράτες και το κεντροδεξιό Λαϊκό Κόμμα για την Ελευθερία και τη Δημοκρατία (VVD).

Η μειοψηφική κυβέρνηση συνασπισμού κατέχει μόνο 66 από τις 150 έδρες της κάτω βουλής του κοινοβουλίου. Ως εκ τούτου, ο Γέτεν θα πρέπει να διαπραγματευτεί με τους βουλευτές της αντιπολίτευσης για κάθε νομοσχέδιο που προτείνει η κυβέρνησή του.

Αυτό είναι πιθανό να είναι δύσκολο, δεδομένου ότι το μεγαλύτερο αντιπολιτευτικό μπλοκ, το πρόσφατα συγχωνευμένο Πράσινο Αριστερό και Εργατικό Κόμμα (GroenLinks–PvdA), έχει ήδη εκφράσει έντονες αντιρρήσεις στα σχέδια του Γέτεν για περικοπές στις δαπάνες για την υγεία και την κοινωνική πρόνοια.

Ο πρωθυπουργός και η ομάδα των υπουργών του ορκίστηκαν από τον βασιλιά στην Πορτοκαλί Αίθουσα του Βασιλικού Παλατιού Huis ten Bosch στη Χάγη.

Μετά την παραδοσιακή φωτογραφία του νέου υπουργικού συμβουλίου στα σκαλιά του παλατιού, η νέα κυβέρνηση σχεδιάζει να ξεκινήσει τις εργασίες της με την πρώτη της συνεδρίαση το απόγευμα.

Τον Οκτώβριο, το D66 κέρδισε με μικρή διαφορά το ακροδεξιό Κόμμα για την Ελευθερία (PVV) σε μια αγωνιώδη πρόωρη κοινοβουλευτική εκλογική αναμέτρηση. Οι πρόωρες εκλογές προκηρύχθηκαν μετά την αποχώρηση του PVV από την προηγούμενη συμμαχία, την πιο δεξιά κυβέρνηση της χώρας στην πρόσφατη ιστορία.

Το φιλελεύθερο κεντρώο κόμμα ήταν για τελευταία φορά στην κυβέρνηση κατά την τελευταία θητεία του πρώην πρωθυπουργού Μαρκ Ρούτε, η οποία έληξε το 2023 μετά από μια κρίση σχετικά με το προσφυγικό.

Ποια αναμένεται να είναι η πολιτική της κυβέρνησης

Ο Γέτεν, ο οποίος είναι επίσης ο πρώτος ανοιχτά ομοφυλόφιλος πρωθυπουργός της χώρας, διετέλεσε υπουργός για την κλιματική και ενεργειακή πολιτική στην τελευταία κυβέρνηση συνασπισμού υπό τον Ρούτε μέχρι το 2024.

Ο Γέτεν έκανε έντονη εκστρατεία για την επιστροφή στην «προοδευτική» πολιτική, εστιάζοντας στην πράσινη ενέργεια για τη διατήρηση των ενεργειακών δαπανών σε χαμηλά επίπεδα, στην κατασκευή πόλεων για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης και στην ανακούφιση της πίεσης στο σύστημα υγείας, δίνοντας προτεραιότητα στην πρόληψη των ασθενειών.

Σχετικά με το θέμα της στέγασης, ο κεντρώος πολιτικός δήλωσε ότι ήθελε να χτίσει 10 νέες πόλεις και ότι η μείωση της γραφειοκρατίας θα επέτρεπε την ολοκλήρωση 100.000 νέων κατοικιών ετησίως.

Εν τω μεταξύ, σχετικά με το διχαστικό ζήτημα της μετανάστευσης, ο Γέτεν δεσμεύτηκε να δαπανήσει περισσότερα για προγράμματα ένταξης και να αντιμετωπίσει την παράνομη μετανάστευση, επιτρέποντας την υποβολή αιτήσεων ασύλου από χώρες εκτός της ΕΕ.

Ο Γέτεν, ο οποίος επιδιώκει να επαναφέρει τον ρόλο της Ολλανδίας ως μία χώρα με σημαντική επιρροή στην ΕΕ, κάτι που θεωρήθηκε ότι είχε υπονομευθεί υπό την προηγούμενη κυβέρνηση, δήλωσε κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας ότι επιθυμεί να «επαναφέρει την Ολλανδία στο επίκεντρο της Ευρώπης, διότι χωρίς την ευρωπαϊκή συνεργασία, δεν είμαστε πουθενά».

Ο πρωθυπουργός υπογράμμισε επίσης τη σημασία των σχέσεων με τις ΗΠΑ, έναν σημαντικό εμπορικό εταίρο για την ολλανδική οικονομία.