Βασίλισσα Ελισάβετ, ετών 10: Στο σφυρί τα παιδικά χρόνια της Λίλιμπετ – Το σκάνδαλο, η γκουβερνάντα, η τιμωρία

Σπάνια, χειρόγραφη επιστολή της Βασίλισσας Ελισάβετ βγαίνει στο σφυρί φέρνοντας στο φως τη χαμένη αθωότητα της.

Η επιστολή που βρέθηκε πριν από δύο χρόνια μέσα σε μια δερμάτινη βαλίτσα του οίκου Harrods φυλασσόταν κάτω από ένα κρεβάτι στην οικία της οικογένειας Στίλμαν στο Κεντ.

Η Μπέατρις Στίλμαν, η αρχική παραλήπτρια, είχε ενταχθεί στο προσωπικό του Royal Lodge στο Ουίνδσορ το 1936 ως προϊσταμένη καμαριέρα.

Μετά τον θάνατό της το 1993, τα πολύτιμα ενθύμια πέρασαν στην ανιψιά της και αργότερα στον γιο της ο οποίος αποφάσισε τώρα να μοιραστεί αυτόν τον ιστορικό θησαυρό με το κοινό μέσω του οίκου δημοπρασιών Hansons.

Το περιεχόμενο της μονοσέλιδης επιστολής, η οποία γράφτηκε κατά τη διάρκεια των διακοπών της βασιλικής οικογένειας στην Κορνουάλη, αποκαλύπτει την ευγενική και παρατηρητική φύση της νεαρής Ελισάβετ.

Η πριγκίπισσα περιγράφει στην Μπεατρίς τις άγριες πρίμουλες που μάζεψε στην παραλία Πράα Σαντς, ενώ εκφράζει την ανησυχία της για την υγεία των πουλιών και των χρυσόψαρων του παλατιού.

Ωστόσο, την παράσταση κλέβουν τα σκίτσα στο κάτω μέρος της σελίδας: σκύλοι, άλογα που πηδούν εμπόδια και μικρά παιδιά, όλα σχεδιασμένα με την αφέλεια και τη ζωντάνια ενός δεκάχρονου κοριτσιού που ήδη έτρεφε τη γνωστή σε όλους αγάπη για τα ζώα.

Η δημοπρασία, η οποία έχει οριστεί για τις 27 Φεβρουαρίου 2026, περιλαμβάνει επίσης ένα σύντομο σημείωμα της αδελφής της Ελισάβετ πριγκίπισσας Μαργαρίτας, η οποία ζητούσε από την Μπέατρις να προσέχει το μαγιό της.

Ο Τζάστιν Μάθιους του οίκου Hansons δήλωσε ότι η επιστολή προκαλεί δέος, καθώς «από αυτές τις λίγες γραμμές καταλαβαίνουμε όλα όσα γνωρίσαμε αργότερα για την αείμνηστη Βασίλισσα: την παρατηρητικότητα, την καλοσύνη και το ενδιαφέρον της για την ευημερία των άλλων».

Το αρχείο των Στίλμαν δεν περιλαμβάνει μόνο επιστολές, αλλά και φωτογραφίες, χριστουγεννιάτικες κάρτες και δελτία τροφίμων από την περίοδο του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.

Ιδιαίτερα συγκινητική είναι η αναφορά στη μητέρα της Ελισάβετ, την τότε Βασίλισσα, η οποία μετά τον θάνατο του γαμπρού της Μπέατρις σε αεροπορική επιδρομή το 1940, κάλεσε την οικογένειά της στο Royal Lodge για να παίξουν τα παιδιά τους με τις κόρες της, τις πριγκίπισσες της Βρετανίας.

Η επιστολή της Ελισάβετ αναμένεται να αγγίξει ή και να ξεπεράσει τις 4.000 λίρες, αποτελώντας έναν πόλο έλξης για συλλέκτες και ιστορικούς παγκοσμίως.

‘Ενα κορίτσι που την έλεγαν Λίλιμπετ

Πριν γίνει το σύμβολο μιας ολόκληρης εποχής και η μακροβιότερη μονάρχης στην ιστορία της Βρετανίας, η Ελισάβετ ήταν απλώς η Λίλιμπετ – ένα κορίτσι που αγαπούσε τα σκυλιά, τα άλογα και την ήσυχη ζωή στην ύπαιθρο.

Η παιδική της ηλικία, αν και φαινομενικά ανέμελη, σημαδεύτηκε από μια απροσδόκητη ανατροπή της μοίρας που την έφερε πρόσωπο με πρόσωπο με το πεπρωμένο της σε ηλικία μόλις δέκα ετών.

Η Ελισάβετ Αλεξάνδρα Μαίρη γεννήθηκε στις 21 Απριλίου 1926 στο Λονδίνο, στην οδό Μπρούτον 17, την κατοικία των παππούδων της. Εκείνη την εποχή, κανείς δεν φανταζόταν ότι το βρέφος αυτό θα καθόταν κάποτε στον θρόνο.

Ως κόρη του Δούκα του Γιορκ, του δεύτερου γιου του Βασιλιά Γεωργίου Ε’, η Ελισάβετ βρισκόταν στην τρίτη θέση της διαδοχής. Η προσδοκία ήταν ότι ο θείος της, ο μετέπειτα Εδουάρδος Η’, θα παντρευόταν και θα αποκτούσε δικούς του κληρονόμους.

Τα πρώτα της χρόνια τα πέρασε σε ένα άνετο αλλά όχι υπερβολικά πολυτελές σπίτι στο Πικαντίλι 145, μεγαλώνοντας σε ένα περιβάλλον που η ίδια η οικογένειά της περιέγραφε ως «ευτυχισμένο και προστατευμένο».

Σε αντίθεση με τα σημερινά δεδομένα, η Ελισάβετ δεν φοίτησε ποτέ σε σχολείο. Η εκπαίδευσή της γινόταν αποκλειστικά στο σπίτι από τη μητέρα της και τη γκουβερνάντα της, τη Μάριον Κρόφορντ, γνωστή και ως Κρόφι.

Το πρόγραμμα των μαθημάτων ήταν εκπληκτικά περιορισμένο, διαρκώντας συχνά μόνο από τις 9:30 έως τις 11:00 το πρωί. Το υπόλοιπο της ημέρας ήταν αφιερωμένο σε υπαίθρια παιχνίδια, χορό, τραγούδι και ιππασία.

Ωστόσο, μετά την παραίτηση του θείου της από τον θρόνο το 1936, η εκπαίδευσή της έγινε πιο εντατική. Η Λίλιμπετ άρχισε να παρακολουθεί ιδιαίτερα μαθήματα συνταγματικής ιστορίας και δικαίου από τον αντιπρύτανη του Κολλεγίου Ήτον, ενώ διδάχθηκε άπταιστα γαλλικά και γερμανικά, προετοιμαζόμενη για τον μελλοντικό της ρόλο.

Η αγάπη της Ελισάβετ για τα ζώα εκδηλώθηκε από πολύ νωρίς. Στην ηλικία των τριών ετών έκανε το πρώτο της μάθημα ιππασίας, ενώ στα έκτα της γενέθλια έλαβε ως δώρο από τον παππού της το πρώτο της πόνυ, την Πέγκυ.

Το 1933, το πρώτο της corgi, ο Dookie, μπήκε στη ζωή της, ξεκινώντας μια παράδοση που θα κρατούσε δεκαετίες. Μαζί με την αδελφή της, Μαργαρίτα, η οποία γεννήθηκε το 1930, περνούσαν ατέλειωτες ώρες παίζοντας στους κήπους του Royal Lodge στο Ουίνδσορ.

Εκεί, η Ελισάβετ είχε το δικό της μικροσκοπικό σπίτι, το Y Bwthyn Bach, δώρο του λαού της Ουαλίας, όπου τα δύο κορίτσια έπαιζαν τις «οικοδέσποινες», μαθαίνοντας από νωρίς τους κανόνες της εθιμοτυπίας μέσα από το παιχνίδι.

Όταν άλλαξαν όλα

Το 1936 ήταν η χρονιά-ορόσημο που τερμάτισε την παιδική αθωότητα της Ελισάβετ. Μετά τον θάνατο του παππού της και τη σκανδαλώδη παραίτηση του θείου της προκειμένου να παντρευτεί τη Ουάλις Σίμπσον, ο πατέρας της έγινε Βασιλιάς ως Γεώργιος ΣΤ’.

Η 10χρονη τότε πριγκίπισσα έγινε η άμεση διάδοχος του θρόνου με τη μετακόμιση στα ανάκτορα του Μπάκινγχαμ να ήταν μια δύσκολη μετάβαση.

Παρά τις δραστικές εξελίξεις στη ζωή της, η Ελισάβετ διατήρησε την πειθαρχία και την αίσθηση του καθήκοντος που την χαρακτήριζε.

Κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, αν και ήταν ακόμη έφηβη, συμμετείχε ενεργά στην ενίσχυση του ηθικού του λαού, ενώ το 1945 κατατάχθηκε στις γυναικείες βοηθητικές υπηρεσίες του στρατού, μαθαίνοντας να οδηγεί και να συντηρεί βαρέα οχήματα, αποδεικνύοντας ότι η παιδική της ηλικία είχε περάσει ανεπιστρεπτί.

Το πρώτο βασιλικό σκάνδαλο

Για δεκαέξι ολόκληρα χρόνια, η Κρόφορντ ήταν η πιο έμπιστη φιγούρα στις ζωές των δύο κοριτσιών, της πριγκίπισσας Ελισάβετ και της Μαργαρίτας. Ήταν η γυναίκα που διαμόρφωσε τον χαρακτήρα τους πίσω από τις κλειστές πόρτες του παλατιού.

Ωστόσο, η απόφασή της να δημοσιεύσει τις αναμνήσεις της το 1950 προκάλεσε ένα πρωτοφανές σκάνδαλο, οδηγώντας στην οριστική ρήξη και την πλήρη διαγραφή της από τη βασιλική ιστορία.

Η Κρόφι, μια νεαρή Σκωτσέζα παιδαγωγός, προσλήφθηκε από τον Δούκα και τη Δούκισσα του Γιορκ το 1932. Για τις μικρές πριγκίπισσες δεν ήταν απλώς μια δασκάλα, αλλά η γυναίκα που τις συνόδευε παντού, από τις βόλτες στο πάρκο μέχρι τα ιδιαίτερα μαθήματα στο Παλάτι.

Μάλιστα η αφοσίωσή της ήταν τέτοια που καθυστέρησε τον δικό της γάμο για χρόνια, προκειμένου να μην εγκαταλείψει τα καθήκοντά της κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.

Η σχέση της με τη μελλοντική Βασίλισσα Ελισάβετ ήταν βαθιά στοργική, και η Κρόφι θεωρούνταν μέλος της ευρύτερης οικογένειας, έχοντας πρόσβαση σε στιγμές που κανένας ξένος δεν είχε δει ποτέ.

Όταν συνταξιοδοτήθηκε το 1948, της παραχωρήθηκε ένα σπίτι στο Παλάτι του Κένσινγκτον ως αναγνώριση των υπηρεσιών της. Όμως, η οικονομική πίεση και η παρότρυνση Αμερικανών εκδοτών την οδήγησαν στο να υπογράψει συμβόλαιο για τη συγγραφή ενός βιβλίου με τίτλο «The Little Princesses».

Παρά τις διαβεβαιώσεις της προς τη Βασιλομήτορα ότι το κείμενο θα ήταν κολακευτικό και διακριτικό, η δημοσίευσή του το 1950 θεωρήθηκε από το Παλάτι ως η απόλυτη παραβίαση της εμπιστοσύνης.

Ήταν η πρώτη φορά που κάποιος από το στενό περιβάλλον των Ουίνδσορ «πουλούσε» λεπτομέρειες για την ιδιωτική ζωή της βασιλικής οικογένειας στον Τύπο.

«Damnatio memoriae»

Η αντίδραση της βασιλικής οικογένειας ήταν ακαριαία και αμείλικτη. Η Βασιλομήτωρ Ελισάβετ, η οποία είχε ως αρχή την απόλυτη εχεμύθεια, δεν μίλησε ποτέ ξανά στην Κρόφορντ. Η Κρόφι αναγκάστηκε να εγκαταλείψει το σπίτι της στο Κένσινγκτον, της αφαιρέθηκαν τα βασιλικά προνόμια και το όνομά της διαγράφηκε από κάθε επίσημο έγγραφο.

Ακόμα και όταν η ίδια προσπάθησε να απολογηθεί ή όταν αργότερα υπέστη νευρικό κλονισμό, η βασίλισσα Ελισάβετ και η πριγκίπισσα Μαργαρίτα τήρησαν τη σκληρή στάση της μητέρας τους. Για το Παλάτι, η Μάριον Κρόφορντ είχε πάψει να υπάρχει.

Η Κρόφορντ πέρασε το υπόλοιπο της ζωής της στο Αμπερντίν της Σκωτίας, ζώντας στη σκιά της προδοσίας της. Παρά το γεγονός ότι το βιβλίο της παραμένει μέχρι σήμερα μια από τις πιο τρυφερές και διεισδυτικές πηγές για την παιδική ηλικία της Ελισάβετ, η ίδια δεν συγχωρήθηκε ποτέ.

Όταν πέθανε το 1988, κανένα μέλος της βασιλικής οικογένειας δεν παρευρέθηκε στην κηδεία της, ούτε έστειλε στεφάνι. Οι δύο γυναίκες που μεγάλωσαν δίπλα της τήρησαν την εντολή του Στέμματος όπου δεκαέξι χρόνια αφοσίωσης και αγάπης διαγράφονται όταν δεν έχει τηρηθεί ο όρκος της σιωπής.

* Το damnatio memoriae (λατινικά για «καταδίκη της μνήμης») ήταν μια ρωμαϊκή πρακτική και επίσημη κύρωση, σύμφωνα με την οποία η Σύγκλητος διέγραφε τη μνήμη ενός προσώπου (συνήθως τυράννων ή προδοτών) από την ιστορία, καταστρέφοντας τα αγάλματά του, σβήνοντας το όνομά του από επιγραφές και ακυρώνοντας τις πράξεις του, με στόχο την ολοκληρωτική λήθη. Η πρακτική αποσκοπούσε στην ακύρωση κάθε ίχνους ενός ατόμου και αποτελούσε το έσχατο μέσο προστασίας της δημόσιας τιμής και ευπρέπειας.