Η παρέμβαση του Εμανουέλ Μακρόν για το μέλλον της Ευρώπης ήταν αναμενόμενο να προκαλέσει αναταράξεις. Και παρά το γεγονός ότι δεν συμφωνούν όλοι με τις προτάσεις του, συμφωνούν στην ουσία τους. Η Ευρώπη πρέπει να κινηθεί γρήγορα για να προλάβει να ανακάμψει πριν να είναι αργά. Η πρότασή του για τα ευρωομόλογα είναι ένα από τα θέματα που αναμένεται να μείνουν στην επικαιρότητα.

Ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς αντιτάσσεται στην ιδέα, παρά το γεγονός ότι ο ίδιος προωθεί στη Γερμανία μια πιο χαλαρή δημοσιονομική πολιτική για να ενισχύσει την οικονομία. Πιστεύει ότι τα ευρωομόλογα πρέπει να χρησιμοποιούνται μόνο για έκτακτες καταστάσεις. Το ενδιαφέρον είναι ότι αυτός που άλλαξε στάση είναι ο επικεφαλής της γερμανικής κεντρικής τράπεζας. Ο Γιόακιμ Νάγκελ άρχισε να καλοβλέπει την ιδέα για τα ευρωομόλογα. Από την άλλη πλευρά, η Ιταλία που ήθελε την έκδοση κοινού χρέους, μάλλον υπαναχωρεί.

Εμανουέλ Μακρόν / REUTERS/Benoit Tessier/Pool

Μακρόν: Ο μοναδικός τρόπος

Το κοινό χρέος είναι «ο μοναδικός τρόπος» η ΕΕ να παραμείνει «στην κούρσα» απέναντι στις ΗΠΑ και την Κίνα, υποστήριξε ξανά ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν.

Σε ομιλία του ενώπιον βιομηχάνων, στην Αμβέρσα του Βελγίου, ο Μακρόν αναφέρθηκε για μια άλλη φορά στην ιδέα για τα ευρωομόλογα, το κοινό ευρωπαϊκό χρέος που θα μπορούσε να χρηματοδοτήσει μαζικές επενδύσεις στην Ευρώπη.

«Εάν θέλουμε να διαφύγουμε επαρκώς στη διαστημική άμυνα και την ασφάλεια, στις καθαρές τεχνολογίες, την τεχνητή νοημοσύνη και την κβαντομηχανική, να μετασχηματίσουμε την παραγωγικότητα και την ανταγωνιστικότητά μας, η μοναδική λύση που δεν θα καταφέρουμε στην έκδοση κοινού χρέους», επισήμανε.

Νάγκελ: Η δράση είναι απαραίτητη

Ο επικεφαλής της Bundesbank, σε συνέντευξη που έδωσε στο Politico, εξήγησε τους λόγους για τη δική του μεταστροφή.

«Το να κάνουμε την Ευρώπη ελκυστική σημαίνει επίσης να προσελκύσουμε επενδυτές από το εξωτερικό», δήλωσε ο Γιόακιμ Νάγκελ. «Μια πιο ρευστή ευρωπαϊκή αγορά όσον αφορά τα ασφαλή ευρωπαϊκά περιουσιακά στοιχεία θα το υποστήριζε αυτό», είπε εν όψει της συνόδου κορυφής της ΕΕ για την ανταγωνιστικότητα.

Οι κεντρικοί τραπεζίτες της ευρωζώνης έχουν ζητήσει μια σειρά από μεταρρυθμίσεις για να διασφαλίσουν ότι η οικονομία της Ευρώπης μπορεί να συμβαδίσει με τις ΗΠΑ και την Κίνα. Τα ευρωομόλογα είναι μία από αυτές.

Ο Νάγκελ εξήγησε ότι τα μέλη της ΕΚΤ βλέπουν «τα οφέλη της δημιουργίας ενός κοινού ευρωπαϊκού, υψηλής ρευστότητας, ασφαλούς περιουσιακού στοιχείου αναφοράς σε ολόκληρη την Ευρώπη. Η δράση είναι απαραίτητη».

Τα ευρωομόλογα είναι ζήτημα που διχάζει την ΕΕ εδώ και χρόνια. Ο ευρωπαϊκός Νότος έχει πιέσει σταθερά προς αυτή την κατεύθυνση. Ο «λιτός» Βορράς προειδοποιεί ότι θα μπορούσαν να υπονομεύσουν τη δημοσιονομική πειθαρχία.

Ο Γιοακίμ Νάγκελ / REUTERS/Rogan Ward/File Photo

Η Bundesbank υπήρξε ο ηγέτης των σκεπτικιστών στη βόρεια και κεντρική Ευρώπη. Στήριξε την ιδέα ότι τα ευρωομόλογα είναι κατάλληλα για μεμονωμένες κρίσεις που απαιτούν δραστικά μέτρα (πανδημία, στήριξη της Ουκρανίας, ενίσχυση της ευρωπαϊκής άμυνας).

Πώς αλλάζουν οι καιροί

Ο Γιόακιμ Νάγκελ όμως δείχνει πως κάτι έχει αλλάξει. «Η παράδοση είναι κάτι που αντικατοπτρίζει την πραγματικότητα του παρελθόντος», δήλωσε στο Politico. Και πρόσθεσε ότι η ασφάλεια της Ευρώπης δεν έχει απειληθεί τόσο όσο σήμερα από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. «Τώρα έχουμε μια διαφορετική πραγματικότητα».

Και επισήμανε ότι η υποστήριξη στην έκδοση κοινού χρέους δεν σημαίνει απομάκρυνση από υγιείς δημοσιονομικές πολιτικές.

Υποστήριξε ότι τα ευρωομόλογα πρέπει επίσης να συνοδεύονται από μείωση του χρέους σε εθνικό επίπεδο. «Το ευρωπαϊκό χρέος δεν είναι ένα δωρεάν γεύμα. Και οι αμφιβολίες για τη δημοσιονομική βιωσιμότητα δεν πρέπει να θέτουν σε κίνδυνο τις πιθανότητες βελτίωσης των κοινών πολιτικών», πρόσθεσε.

Και χωρίς να δώσει μεγέθη, είπε ότι οι αγορές πρέπει να έχουν «μια ένδειξη για τον όγκο που θα παρέχεται σε μια συγκεκριμένη χρονική περίοδο και για έναν συγκεκριμένο σκοπό».

REUTERS/Remo Casilli

Η Ιταλία το ξανασκέφτεται

Από την άλλη πλευρά, η Ιταλία, άλλοτε ένθερμος υποστηρικτής του κοινού χρέους, φαίνεται ότι κάνει πίσω. Σε αυτό πιθανόν έχει συμβάλει και η ανανεωμένη σχέση της Τζόρτζια Μελόνι με τον Φρίντριχ Μερτς.

Ο υπουργός Εξωτερικών της Ιταλίας, Αντόνιο Ταγιάνι, ερωτηθείς για τα ευρωομόλογα, είπε ότι η ιταλική κυβέρνηση «συμφωνεί σε γενικές γραμμές» για την ανάγκη κοινού δανεισμού. Κυρίως για χρηματοδότηση επενδύσεων σε στρατηγικούς τομείς.

Αλλά, πρόσθεσε, «δεν αξίζει να το σκεφτεί κανείς, όταν η Γαλλία και η Γερμανία διαφωνούν για το θέμα».

Αντόνιο Ταγιάνι

«Προτιμώ να βρω λύσεις σε θέματα στα οποία ήδη συμφωνούν διάφορες χώρες, παρά να ανοίξω συζητήσεις για θέματα όπου δεν υπάρχει συμφωνία», δήλωσε. «Εάν δεν υπάρχει συμφωνία (για τα ευρωομόλογα), δεν έχει νόημα να βαλτώνουμε σε μια συζήτηση, ακόμη και σε θέματα που θεωρούμε θετικά».

Η Ιταλία δεν κρύβει ότι η επιφυλακτικότητά της σχετικά με τη συζήτηση για τα ευρωομόλογα, εν όψει της συνόδου της Πέμπτης. Πιθανόν, έτσι θα αποφύγει την ένταση με τη Γερμανία.

«Πάντα ήμουν υπέρ των ευρωομολόγων, αλλά προς το παρόν δεν υπάρχει συμφωνία μεταξύ Γερμανίας και Γαλλίας», δήλωσε ο Αντόνιο Ταγιάνι. «Είναι άσκοπο να ξεκινήσουμε μια συζήτηση και να διχαστούμε. Πρέπει να βρούμε τα πράγματα που μας ενώνουν και να προχωρήσουμε μπροστά».