Βιώσιμες επιλογές και στα παιχνίδια; Και όμως υπάρχουν!

Χριστουγεννιάτικο δώρο: συνήθως ένα αντικείμενο σκεπασμένο με χάρτινο περιτύλιγμα γεμάτο αστεράκια, όπου μέσα υπάρχει ένα πλαστικό παιχνίδι, άλλοτε φωτεινό με μπαταρίες, φτιαγμένο στην άλλη άκρη του πλανήτη, συσκευασμένο σε ένα κουτί που θα καταλήξει σε κάποιο «πλαστικό νησί» του Ειρηνικού.

Και κάποιοι από εσάς αναρωτιέστε: «Υπάρχει άραγε κάποιος άλλος τρόπος;» Και όμως, υπάρχει!

Τα τελευταία χρόνια, λόγω και του αυξημένου ενδιαφέροντος για τη βιωσιμότητα -ως επιλογή σε όλο το εύρος των ανθρώπινων δραστηριοτήτων, έχει αναδειχθεί μια νέα, ζωτικής σημασίας τάση που έρχεται να δώσει το δικό της, δημιουργικό χρώμα στο εορταστικό σκηνικό: τα βιώσιμα παιχνίδια. Αυτή η νέα «πράσινη» επανάσταση έχει ακόμα πολύ δρόμο για να πρωταγωνιστήσει στα ράφια των καταστημάτων, αλλά ωστόσο έχει ξεκινήσει με κάθε ενδιαφερόμενο να μπορεί να κάνει πιο συνειδητές επιλογές.

Σε αυτό τον πράσινο παιχνιδόκοσμο, η φαντασία δεν είναι πλαστική, η δημιουργικότητα δεν σπάει και η χαρά δεν αφήνει περιβαλλοντικό ίχνος. Απεναντίας, είναι μια επιστροφή στην ουσία, μια γιορτή της φύσης και της αληθινής σύνδεσης και η απτή απόδειξη ότι μπορούμε να χαρίσουμε ονειροπόλεις, χωρίς να πουλήσουμε το μέλλον τους.

Οπότε, αυτά τα Χριστούγεννα, την εποχή που η αγάπη και η ελπίδα ομορφαίνουν την ατμόσφαιρα, μπορούμε να καλλιεργήσουμε τους σπόρους της περιβαλλοντικής συνείδησης στα παιδιά, κάνοντάς τα συμμέτοχους στην αλλαγή καταναλωτικής νοοτροπίας.

Τα παιδιά είναι ανοιχτά σε κάθε νέο παιχνίδι που θα τους μάθουμε, πόσο μάλλον όταν τους μυήσουμε στην ομορφιά ενός ξύλινου παιχνιδιού, ενός λούτρινου από οργανικό βαμβάκι ή στην αξία ενός μεταχειρισμένου βιβλίου.

Οι πιο βιώσιμες επιλογές είναι εδώ για όλους

Αν και πολλοί από εμάς γοητεύονται με ένα ξύλινο παιχνίδι αντίκα, πλέον υπάρχουν και νέας κοπής με ανανεωμένη αισθητική. Όταν το ξύλο, που έχει κάνει δυναμικό comeback, είναι πιστοποιημένο με σήματα όπως το FSC (Forest Stewardship Council) διασφαλίζει τη βιώσιμη διαχείριση των δασών.

Πλέον, θα βρείτε στην αγορά παιχνίδια από φυσικό ξύλο, βαμμένα με μη τοξικά χρώματα με βάση το νερό, που δεν είναι απλώς όμορφα και ανθεκτικά, αλλά μεταφέρουν μια αίσθηση διαχρονικότητας. Πρόκειται για τα λεγόμενα παιχνίδια-κειμήλια (heirloom toys), που περνούν από αδέλφια σε αδέλφια και από γενιά σε γενιά, μειώνοντας δραστικά την ανάγκη για νέες αγορές. Σε αυτά άλλωστε, η αξία δεν κρύβεται σε μπαταρίες, αλλά στην υφή, στο βάρος, στη στιβαρότητα που αντιστέκεται στο χρόνο, γιατί αυτά δεν είναι παιχνίδια που «παίζονται και ξεχνιούνται». Είναι τα παιχνίδια που περνούν από χέρι σε χέρι, που μαζεύουν αναμνήσεις, και που μέσα από τα χρόνια, αποκτούν μια μοναδική πατίνα από αγάπη.

Παράλληλα με τα ξύλινα, βλέπουμε ότι η καινοτομία έχει εισβάλει δυναμικά και με άλλα υλικά, όπως το ανακυκλωμένο πλαστικό όπου πολλές εταιρείες χρησιμοποιούν πλέον συχνά από πλαστικά μπουκάλια ή δίχτυα αλιείας που συλλέγονται από τους ωκεανούς. Ακόμα, υπάρχουν τα φυσικά υφάσματα, όπως οργανικό βαμβάκι, λινό ή ανακυκλωμένο ύφασμα, για την κατασκευή κουκλών και λούτρινων, με το γέμισμά τους συνήθως να αποτελείται από υπολείμματα υφασμάτων ή ίνες καλαμποκιού, αντί για πολυεστέρα. Τέλος, μην ξεχνάμε και το φυσικό καουτσούκ, που είναι ιδανικό για παιχνίδια οδοντοφυΐας (teethers) και μπάνιου, ως μια μη τοξική και βιοδιασπώμενη εναλλακτική.

Πολύ ενδιαφέρουν επίσης έχουν τα εκπαιδευτικά σετ δημιουργίας, που ενθαρρύνουν την επαφή με τη φύση (π.χ. φύτευση, παρατήρηση), τη χειροτεχνία (DIY στολίδια, πηλός) ή ακόμα και επιστημονικά πειράματα με φυσικά υλικά.

Κυκλική οικονομία με επιλογές από «Δεύτερο Χέρι»

Οι περισσότεροι ενήλικες εξ ημών γνωρίζουμε την αξία αγοράς ενός μεταχειρισμένου βιβλίου, βινυλίου, επίπλου ακόμα και ρούχου. Πόσο εύκολα όμως θα επιλέξουμε κάτι μεταχειρισμένο για δώρο; Και όμως, επειδή η βιωσιμότητα είναι στάση ζωής, δεν θα έπρεπε να μας προβληματίζει κάτι τέτοιο. Υπάρχουν εξαιρετικά διατηρημένα παιχνίδια, παιχνίδια που χρησιμοποιήθηκαν ελάχιστα, τα οποία μπορούν να αποκτήσουν μια δεύτερη ζωή μέσω ανταλλαγών, bazaar ή ειδικών καταστημάτων. Μάλιστα, τα Χριστούγεννα γίνονται πολλά bazaar φιλανθρωπικού χαρακτήρα, που σημαίνει και ψήφο στην κυκλική οικονομία και ενίσχυση ενός καλού σκοπού: διπλό το όφελος!

Άυλα δώρα

Πολλές φορές, τα καλύτερα δώρα δεν είναι αντικείμενα. Υπάρχουν επιλογές που προσφέρουν ουσιαστικές εμπειρίες και γνώσεις, όπως κάποιο εργαστήριο μαγειρικής/ρομποτικής/κεραμικής/φωτογραφίας. Σκεφτείτε για παράδειγμα ένα σετ κήπου για παιδιά, με μικρά φτυάρια και γλάστρες από πηλό, που πέρα από την επαφή με τη γη, εκπαιδεύει τα μικρά μας για το πώς μεγαλώνει ένα φυτό (που θα γίνει το φαγητό μας), για τη σημασία του εδάφους και του νερού.

Διαφορετικά, υπάρχουν πάντα επιλογές σε εισιτήρια για θεατρικές ή μουσικές παραστάσεις ή ακόμα και για ένα ταξίδι εντός και εκτός χώρας.

Οπότε, φέτος, ας κάνουμε κάτι διαφορετικό, έξω από τις συνήθεις καταναλωτικές επιλογές μας. Ας επιλέξουμε δώρα που φέρουν κάποια ιστορία, παιχνίδια με οικολογική προέλευση και εμπειρίες που θα γίνουν οι πιο όμορφες αναμνήσεις.

Αυτά τα παιχνίδια άλλωστε δημιουργούν μια συνείδηση που γίνεται μέρος της ταυτότητας του παιδιού, καθώς τους διδάσκουν να σέβονται τους πόρους, να εκτιμούν τη δημιουργία έναντι της μαζικής παραγωγής και να βλέπουν τη φύση όχι ως αφηρημένη έννοια, αλλά ως πηγή ομορφιάς και δημιουργίας. Αντί για ένα ακόμη πλαστικό παιχνίδι που κάνει θόρυβο για λίγους μήνες, μπορείτε να δώσετε ένα αντικείμενο που προκαλεί τη σκέψη, ενθαρρύνει τη δημιουργικότητα και δίνει το παράδειγμα.

Γιατί στο τέλος της ημέρας, το πιο πολύτιμο παιχνίδι που μπορούμε να δώσουμε σε ένα παιδί δεν χρειάζεται μπαταρίες αλλά φαντασία και αυτό είναι 100% βιώσιμο.