Πρωτεΐνη ίσως παίζει καθοριστικό ρόλο στην πρόληψη της γήρανσης

Μπορεί να είναι παράδοξο αλλά αμερικανοί επιστήμονες μελετώντας τι συμβαίνει σε σπάνιες παθήσεις ανακαλύπτουν πολύτιμες πληροφορίες για την φυσιολογική κατάσταση της υγείας μας. Στην προκείμενη περίπτωση ομάδα του Ινστιτούτου Salk στην Καλιφόρνια μελετώντας την πρόωρη γήρανση που προκαλεί η προγηρία Hutchinson-Gilford ανακάλυψαν μια «περιπλανώμενη» πρωτεΐνη που μπορεί να βοηθήσει ασθενείς και υγιή άτομα να ζήσουν περισσότερο.

Όπως αναφέρεται σε σχετικό άρθρο του επιστημονικού εντύπου Nature Communications, οι ερευνητές ανακάλυψαν ότι η σύνθεση της πρωτεΐνης είναι υπερβολική στα άτομα με προγηρία. Το στοιχείο αυτό έρχεται να προστεθεί σε προηγούμενες πληροφορίες που υποδείκνυαν ότι η μείωση της πρωτεϊνικής σύνθεσης μπορεί να επεκτείνει το προσδόκιμο επιβίωσης και άρα να προσφέρει πολύτιμους νέους θεραπευτικούς στόχους για την αντιμετώπιση, τόσο της πρόωρης όσο και της φυσιολογικής διαδικασίας της γήρανσης.

«Η παραγωγή των πρωτεϊνών είναι μια εντατική διαδικασία που απαιτεί πολλή ενέργεια από τα κύτταρα. Όταν ένα κύτταρο αφιερώνει πολύτιμες πηγές του στην παραγωγή πρωτεΐνης, άλλες σημαντικές λειτουργίες ενδεχομένως να παραγκωνίζονται. Η μελέτη μας δείχνει ότι ένας “οδηγός”, τόσο της φυσιολογικής, όσο και της πρόωρης γήρανσης θα μπορούσε να επιταχύνει τον πρωτεϊνικό κύκλο.

Ως γνωστόν η προγηρία Hutchinson-Gilford προκαλεί πρόωρη γήρανση και πρόωρο θάνατο. Η νόσος αποδίδεται σε σπάνια μετάλλαξη σε μια από τις δομικές πρωτεΐνες του κυτταρικού πυρήνα, τη λαμίνη Α. Ωστόσο, δεν είναι ξεκάθαρο πως μία ελαττωματική πρωτεΐνη στον πυρήνα προκαλεί τα μυριάδες συμπτώματα της πάθησης.

Η Αμπιγκέιλ Μπουσγουολτερ, πρώτη συγγραφέας της μελέτης και μέλος του επιστημονικού προσωπικού του Ινστιτούτου Salk, αρχικά μελέτησε αν η μετάλλαξη έκανε την λαμίνη Α λιγότερο σταθερή και με μικρότερη διάρκεια ζωής. Μετά την μέτρηση του πρωτεϊνικού κύκλου σε κύτταρα από δερματικές βιοψίες υγιών και πασχόντων από προγηρία, ανακάλυψε ότι δεν ήταν μόνο η λαμίνη Α που έπαιζε ρόλο.

«Αναλύσαμε όλες τις πρωτεΐνες του πυρήνα και αντί να δούμε ένα ταχύ κύκλο μόνο στη μεταλλαγμένη λαμίνη Α και ίσως και σε μερικές άλλες σχετικές μ’ αυτή, διαπιστώσαμε μια ευρεία αλλά στην πρωτεΐνική σταθερότητα των κυττάρων της προγηρίας. Αυτό είναι ένδειξη αλλαγής στον πρωτεΐνικό μεταβολισμό, πράγμα μη αναμενόμενο», εξηγεί ο Δρ Μπουσγουολτερ.

Εκτός από τον ταχύ πρωτεϊνικό κύκλο, οι ερευνητές ανακάλυψαν και ότι ο πυρήνας, που παράγει ριβοσώματα, ήταν διογκωμένος στα πρόωρα γερασμένα κύτταρα, συγκριτικά με τα υγιή.

Ακόμα πιο ενδιαφέρον ήταν ότι το μέγεθος του πυρήνα αύξανε με την ηλικία στα υγιή κύτταρα, άρα δεν αποτελεί καλό βιοδείκτη της γήρανσης, αλλά ίσως στόχο για θεραπείες της πρόωρης και φυσιολογικής γήρανσης.

Μαίρη Μπιμπή

health.in.gr