Απολιθωμένα μάτια δείχνουν τις αρχές της έγχρωμης όρασης
Εξετάζοντας στο μικροσκόπιο ένα άριστα διατηρημένο απολίθωμα, παλαιοντολόγοι ανακάλυψαν τις αρχαιότερες ενδείξεις έγχρωμης όρασης, ηλικίας 300 εκατομμυρίων ετών. Τα μάτια του προϊστορικού ψαριού φέρουν απολιθωμένα κωνία και ραβδία, τα κύτταρα του αμφιβληστροειδή που λειτουργούν ως φωτοϋποδοχείς.
Εξετάζοντας στο μικροσκόπιο ένα άριστα διατηρημένο απολίθωμα, παλαιοντολόγοι ανακάλυψαν τις αρχαιότερες ενδείξεις έγχρωμης όρασης, ηλικίας 300 εκατομμυρίων ετών. Τα μάτια του προϊστορικού ψαριού φέρουν απολιθωμένα κωνία και ραβδία, τα κύτταρα του αμφιβληστροειδή που λειτουργούν ως φωτοϋποδοχείς.
Ακόμα και σήμερα, σχετικά λίγα ζώα διαθέτουν κωνία, κύτταρα που βλέπουν σε διάφορα μήκη κύματος και επιτρέπουν την έγχρωμη όραση. Στον άνθρωπο και άλλα πρωτεύοντα θηλαστικά, τα κωνία απορροφούν κόκκινο, πράσινο και μπλε φως, από τα οποία συνθέτουμε τελικά μια πολύχρωμη εικόνα του κόσμου.
Τα ραβδία, πολύ πιο συνηθισμένα στο ζωικό βασίλειο, είναι πιο ευαίσθητα στο φως από τα κωνία και δίνουν έτσι καλύτερη νυχτερινή όραση. Στον άνθρωπο, χρησιμεύουν κυρίως για την περιφερική όραση.
Η τελευταία ανακάλυψη, η οποία παρουσιάζεται στην επιθεώρηση Nature Communications, αποκαλύπτει ότι το δώρο της έγχρωμης όρασης εμφανίστηκε νωρίς στην εξέλιξη, πριν από τουλάχιστον 300 εκατομμύρια χρόνια.
Το απολιθωμένο ψάρι, το οποίο έχει μήκος δέκα εκατοστά και ανήκει στο είδος Acanthodes bridgei, διατηρεί απολιθωμένα κωνία και ραβδία, ορατά στο ηλεκτρονικό μικροσκόπιο σάρωσης.
Χημικές αναλύσεις στο απολίθωμα αποκάλυψαν επίσης την παρουσία ευμελανίνης, μιας χρωστικής που επενδύει το εσωτερικό του ματιού σε πολλά είδη, και εμποδίζει το θάμπωμα από το διάχυτο φως.
Το απολίθωμα του A.bridgei είναι μια σπάνια περίπτωση, δεδομένου ότι οι μαλακοί ιστοί συνήθως καταστρέφονται σύντομα μετά το θάνατο. Φαίνεται ότι το ψαράκι καλύφθηκε αμέσως από ιζήματα με χαμηλά επίπεδα οξυγόνου, τα οποία απέτρεψαν την ανάπτυξη βακτηρίων.
Το πιθανότερο είναι ότι το ψάρι είχε καλή όραση τόσο την ημέρα όσο και τη νύχτα και μπορούσε να εντοπίζει τους θηρευτές και τη λεία του στα ρηχά νερά όπου πιστεύεται ότι ζούσε, στην περιοχή του σημερινού Κάνσας.
Ένα ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι το A.bridgei είναι κοινός πρόγονος των δύο βασικών ομάδων σύγχρονων ψαριών: των οστεϊχθύων, δηλαδή των ψαριών με οστέινο σκελετό, και των χονδριχθύων, ψαριών με σκελετό από χόνδρο, όπως ο γαλέος και ο καρχαρίας.
Η έγχρωμη όραση πρέπει επομένως να εμφανίστηκε πριν χωριστούν τα ψάρια σε αυτές τις δύο βασικές ομάδες, και βέβαια πολύ πριν από την εποχή των δεινόσαυρων.
Όσον αφορά την εμφάνιση της ίδιας της όρασης, έστω και μονόχρωμης, η σημαντικότερη ίσως ένδειξη είναι το Myllokunmingia, ένα από τα πρώτα σπονδυλωτά ζώα, το οποίο δεν αποκλείεται να είχε υποτυπώδη μάτια.
Η Γυναίκα της Ζάκυθος και άλλες αιώνιες μνήμες είναι ένα ποιητικό έργο που ο Σολωμός δεν τελείωσε ποτέ - όπως δεν τελείωσε ποτέ τα περισσότερα έργα του.
Μυστικά, σχέσεις και συγκρούσεις ξεδιπλώνονται μέσα από τις ζωές τριών ανθρώπων που προσπαθούν να σταθούν ο ένας απέναντι στον άλλον και τελικά απέναντι στον ίδιο τους τον εαυτό.
Πέντε ερωτικές ιστορίες, τοποθετημένες σε διαφορετικές εποχές της Ελλάδας, συνθέτουν το κοινό σύμπαν του έργου «Η Αστερόσκονη», όπου άνθρωποι και χρονικότητες συναντιούνται γύρω από την ίδια ανάγκη για αγάπη και σύνδεση.
Σύνταξη
WIDGET ΡΟΗΣ ΕΙΔΗΣΕΩΝΗ ροή ειδήσεων του in.gr στο site σας
![Άκρως Ζωδιακό: Τα Do’s και Don’ts στα ζώδια σήμερα [Πέμπτη 15.01.2026]](https://www.in.gr/wp-content/uploads/2026/01/will-wright-3QbE8KepUk-unsplash-315x220.jpg)
Αριθμός Πιστοποίησης Μ.Η.Τ.232442