Σε ρόλο ρυθμιστή οι Σοσιαλιστές του Μιλόσεβιτς στο σκληρό «παζλ» της Σερβίας

51

Το «φάντασμα» του Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς πλανάται επάνω από την πολιτική σκηνή της Σερβίας, καθώς το Σοσιαλιστικό Κόμμα που ίδρυσε ο άλλοτε κραταιός ηγέτης της Γιουγκοσλαβίας διαδραματίζει ρόλο-κλειδί στο σχηματισμό φιλο-ευρωπαϊκής ή εθνικιστών τάσεων κυβέρνησης. Συμμάχησαν Κοστούνιτσα-Νίκολιτς και προκαλούν τον Μπόρις Τάντιτς…

Δύο ημέρες μετά τις κρίσιμες εκλογές γίνεται όλο και πιο σαφές ότι αν και η Ευρωπαϊκή Ένωση και Ηνωμένες Πολιτείες έσπευσαν να μιλήσουν για μία ξεκάθαρη «ψήφο για την Ευρώπη», η πραγματικότητα μάλλον είναι πως οι Σέρβοι παραμένουν διχασμένοι και αυτή η βαθιά διαίρεση, ιδίως μετά την απόσχιση του Κοσόβου, θα αποτυπωθεί στη μακρά διαδικασία σχηματισμού κυβέρνησης.

«Τα αποτελέσματα δείχνουν πως η χώρα είναι μοιρασμένη 50-50» δηλώνει στο Radio Free Europe πρώην Αμερικανός πρεσβευτής, ο οποίος είναι σήμερα ανεξάρτητος αναλυτής βαλκανικών υποθέσεων. Ανάλογη είναι η εικόνα που δίνουν οι γείτονες της Σερβίας.

«Είμαστε όλοι πολύ ευτυχείς που ο Μπόρις Τάντιτς είναι ο σχετικός νικητής, όμως δεν υπάρχουν πραγματικά καλά νέα για την περιοχή ή την Ευρώπη. Δεν υπάρχει ακόμη καθαρή και ισχυρή φιλο-ευρωπαϊκή πλειοψηφία και η σερβική κοινωνία παραμένει βαθιά διχασμένη» λέει Κροάτης αναλυτής.

Ο φιλο-ευρωπαϊκός συνασπισμός υπό τον νυν πρόεδρο Μπόρις Τάντιτς -τον οποίο στήριξε θερμά η ΕΕ- απέσπασε στις κάλπες ποσοστό της τάξεως του 39%, αφήνοντας στη δεύτερη θέση το Ριζοσπαστικό Κόμμα. Όμως με ποσοστό 29% και εταίρο τον απερχόμενο πρωθυπουργό Βόισλαβ Κοστούνιτσα (13,54% έλαβε ο συνασπισμός του), το Ριζοσπαστικό Κόμμα είναι εξίσου ισχυρό.

«Εθνική κυβέρνηση»…

Η κεντρική μορφή του εθνικιστικού Ριζοσπαστικού Κόμματος Τόμισλαβ Νίκολιτς δήλωσε την Τρίτη ότι επετεύχθη συμφωνία με το Δημοκρατικό Κόμμα Σερβίας (DSS) του Βόισλαβ Κοστούνιτσα για το σχηματισμό κυβέρνησης συνασπισμού, βασική προτεραιότητα της οποίας θα είναι η προάσπιση της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας της χώρας.

Ο Νίκολιτς ανέφερε ότι συμφωνήθηκαν οι βασικές αρχές που θα διέπουν τη συνεργασία των δύο παρατάξεων και καθορίστηκαν οι στόχοι και το πρόγραμμα της νέας «εθνικής κυβέρνησης». Ο Τόμισλαβ Νίκολιτς ανακοίνωσε επίσης ότι την Τετάρτη θα αρχίσουν διαπραγματεύσεις με το Σοσιαλιστικό Κόμμα Σερβίας για τη συμμετοχή του στη νέα κυβέρνηση.

Ανοιχτό διάλογο με τους Σοσιαλιστές για τη διερεύνηση της δυνατότητας συνεργασίας επιδιώκει και ο φιλοευρωπαϊκός συνασπισμός του Τάντιτς, που ήλθε μεν στην πρώτη θέση, χωρίς όμως να εξασφαλίζει αυτοδυναμία και εάν θέλει να κυβερνήσει πρέπει να κερδίσει τη στήριξη των Σοσιαλιστών.

*Όποια συμμαχία συγκεντρώσει απλή πλειοψηφία 126 εδρών στη Βουλή των 250 εδρών μπορεί να κυβερνήσει. Ο συνασπισμός του Μπόρις Τάντιτς κέρδισε 102 έδρες έναντι 78 ετών που έλαβαν οι Ριζοσπάστες του Νίκολιτς. Ενωμένοι οι υπερεθνικιστές του Νίκολιτς με τον Κοστούνιτσα (30 έδρες) και τους Σοσιαλιστές (20 έδρες) αποσπούν πλειοψηφία 127 εδρών.

Το «κλειδί» στους Σοσιαλιστές

Συνεπώς το ιδρυθέν από τον Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς Σοσιαλιστικό Κόμμα κρατά το «κλειδί» για τη μελλοντική πορεία της Σερβίας, μία πορεία προς την ευρωπαϊκή ενσωμάτωση ή έναν δρόμο απομονωτισμού με σύμμαχο τη Ρωσία. Μέχρι στιγμής οι Σοσιαλιστές υπό τον Ίβιτσα Ντάσιτς δεν έχουν εκφραστεί υπέρ της μίας ή της άλλης πλευράς.

Ο επικεφαλής ΚΕΠΠΑ Χαβιέρ Σολάνα δήλωσε την Τρίτη ότι οι περισσότεροι Σέρβοι ψήφισαν υπέρ της προσέγγισης με την Ευρωπαϊκή Ένωση και κάλεσε σε άμεση συγκρότηση φιλο-δυτικής κυβέρνησης. Παράλληλα, ο Σολάνα «έδειξε» ότι η ΕΕ δεν θα αντιταχθεί στη συμμετοχή των Σοσιαλιστών σε κυβερνητικό σχήμα.

Οι Σοσιαλιστές στήριξαν τον Μιλόσεβιτς σε σειρά αιματηρών πολέμων στην πρώην Γιουγκοσλαβία τη δεκαετία του 90. Το κόμμα καταποντίστηκε μετά τη λαϊκή εξέγερση που έφερε την πτώση του Μιλόσεβιτς το 2000, και η βάση του «χτυπήθηκε» από το θάνατο του Μιλόσεβιτς το 2006, όντας σε δίκη για γενοκτονία στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για την πρώην Γιουγκοσλαβία (ICTY).

Έως σήμερα οι Σοσιαλιστές είχαν αντιμετώπιση κόμματος-«παρία» από την Ευρωπαϊκή Ένωση, πάντως ερωτηθείς εάν θα υπάρξει αντίδραση σε συμμετοχή τους σε κυβέρνηση συνασπισμού ο Σολάνα δήλωσε: «Πιστεύω ότι πρέπει να εργαστούν για ένα συνασπισμό. Θέλουμε ένα σταθερό συνασπισμό για να κινηθεί το ταχύτερο δυνατόν προς την ανάπτυξη σχέσεων με την ΕΕ».

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ