Βρετανία και Ιράν σε «διακριτικές συνομιλίες» για το επεισόδιο στον Κόλπο

51

«Διακριτικές συνομιλίες» έχει ξεκινήσει η Βρετανική κυβέρνηση με το Ιράν σε μία προσπάθεια να επιτευχθεί η απελευθέρωση των Βρετανών ναυτών, δηλώνει η Ντάουνινγκ Στριτ. Παράλληλα, το Ιράν ξεκίνησε ανακρίσεις για να διαπιστώσει αν «είχαν σκοπιμότητα ή μη», στην πρώτη ένδειξη ότι ίσως αναζητά απεμπλοκή.

Ο εκπρόσωπος του Τόνι Μπλερ δήλωσε, σύμφωνα με το BBC, ότι εάν οι συνομιλίες δεν επιτύχουν τότε η Βρετανία ίσως χρειαστεί να γίνει «πιο κατηγορηματική», ενώ επανέλαβε την πεποίθησή του ότι οι 15 Βρετανοί ναύτες βρίσκονταν στα χωρικά ύδατα του Ιράκ και όχι του Ιράν.

Νωρίτερα ο πρωθυπουργός Τόνι Μπλερ είχε ανεβάσει τους τόνους. «Εάν η διπλωματία αποτύχει, η κατάσταση θα προχωρήσει προς νέα φάση» διαμηνύει ο Μπλερ για την κράτηση των Βρετανών ναυτών. Το Ιράν ανακρίνει τους συλληφθέντες για να διαπιστώσει εάν ήταν «σκόπιμη ή μη η είσοδος σε εγχώρια χωρικά ύδατα» στην πρώτη ένδειξη ότι ίσως αναζητά απεμπλοκή.

Η έμφαση που δίνει η Τεχεράνη στην «πρόθεση» των Βρετανών ναυτών και πεζοναυτών που τελούν υπό κράτηση από την περασμένη Παρασκευή συνιστά διακριτή οπισθοχώρηση από τη βεβαιότητα που εξέφραζε το ιρανικό καθεστώς για «κατάφωρη παραβίαση των εγχώριων χωρικών υδάτων».

Το περασμένο Σάββατο ο διοικητής των Ενόπλων Δυνάμεων του Ιράν, στρατηγός Αλί Ρεζά Αφσάρ, δήλωνε ότι υπάρχουν ομολογίες των 15 Βρετανών για «απρόκλητη επιθετικότητα εντός των χωρικών υδάτων της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν», υπενθυμίζει το Associated Press.

Τα μέλη του Βασιλικού Ναυτικού της Βρετανίας συνελήφθησαν υπό την απειλή όπλου από μέλη της επίλεκτης μονάδας των Φρουρών της Επανάστασης σε διαφιλονικούμενα από το Ιράν και Ιράκ χωρικά ύδατα, στις εκβολές του ποταμού Σατ αλ Αράμπ στον Περσικό Κόλπο.

Προειδοποιεί ο Μπλερ

Ο Βρετανός πρωθυπουργός ύψωσε την Τρίτη τους τόνους για την υπόθεση των 15 ναυτών και πεζοναυτών που κρατούνται από το Ιράν, προειδοποιώντας ότι εάν αποτύχουν οι διπλωματικές προσπάθειες για την απελευθέρωσή τους, η κατάσταση «θα προχωρήσει προς μια νέα φάση».

«Αυτό που προσπαθούμε να κάνουμε προς το παρόν είναι να συνεχίσουμε μέσω των διπλωματικών διαύλων και να δώσουμε στην ιρανική κυβέρνηση να καταλάβει ότι αυτοί οι άνθρωποι πρέπει να απελευθερωθούν και ότι δεν υπάρχει καμία απολύτως δικαιολογία για την κράτησή τους» δήλωσε ο Τόνι Μπλερ στο GMTV.

«Ελπίζω ότι θα καταφέρουμε να τους κάνουμε να κατανοήσουν ότι πρέπει να απελευθερωθούν» συνέχισε. Στην αντίθετη περίπτωση, η κατάσταση «θα οδηγηθεί προς μια νέα φάση», προειδοποίησε χωρίς περαιτέρω διευκρινίσεις.

Η Βρετανία επιμένει ότι οι 15 ναύτες και πεζοναύτες συνελήφθησαν εντός ιρακινών χωρικών υδάτων στη διάρκεια περιπόλου ρουτίνας και απαιτεί την άμεση απελευθέρωσή τους, αίτημα που διατύπωσε εκ νέου η Βρετανίδα υπουργός Εξωτερικών Μάργκαρετ Μπέκετ.

Η Μ.Μπέκετ διέκοψε την επίσημη επίσκεψη που πραγματοποιούσε στην Τουρκία εξαιτίας του επεισοδίου. «Ήλπιζα η κατάσταση στην οποία εμπλέκονται οι αγνοούμενοι ναυτικοί μας και πεζοναύτες μας να είχε επιλυθεί με τρόπο ειρηνικό ως τώρα. Με λύπη, αποφασίζω να συντομεύσω την επίσκεψη που κάνω στην Τουρκία, ώστε να μπορώ την Τετάρτη να ενημερώσω την Βουλή των Κοινοτήτων για τις τελευταίες εξελίξεις του θέματος αυτού» ανέφερε η δήλωση της Βρετανίδας υπουργού Εξωτερικών.

Ο Λευκός Οίκος εξέδωσε νέο ανακοινωθέν αναφέροντας πως υποστηρίζει ένθερμα τον Βρετανό πρωθυπουργό Τόνι Μπλερ στην κρίση με την αιχμαλωσία των 15 βρετανών ναυτών από τους Ιρανούς και πως «συμμερίζεται την ανησυχία του και τον αποτροπιασμό του». Κάλεσμα προς το Ιράν για την απελευθέρωση των Βρετανών έχει απευθύνει η ΕΕ, καθώς και το Ιράκ.

Αλλωστε σύμφωνα με σφυγμομέτρηση που διεξήγαγε το ινστιτούτο Zogby, η πλειοψηφία των Αμερικανών (59%) θεωρεί το Ιράν ως τη μεγαλύτερη απειλή για τις ΗΠΑ, ενώ ακολουθούν η Βόρεια Κορέα (14%), το Ιράκ και το Αφγανιστάν (με μόνο 4% έκαστο). Μάλιστα η πλειοψηφία των ερωτηθέντων θεωρεί ότι το Ιράν εμπλέκεται με κάποιο τρόπο στις επιθέσεις που γίνονται στο Ιράκ.

Πιο ήπιοι τόνοι από την Τεχεράνη

Η Τεχεράνη υπαινισσόταν πως πρόκειται να απαγγείλλει άμεσα κατηγορίες στους Βρετανούς για κατασκοπεία ή καταπάτηση της ιρανικής επικράτειας. Ωστόσο, ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών Μεχζί Μοσταφαβί ακολούθησε το βράδυ της Δευτέρας ηπιότερη γραμμή, λέγοντας πως οι συλληφθέντες ανακρίνονται για να διαπιστωθεί εάν υπήρξε σκοπιμότητα.

«Πρέπει να καταστεί σαφές εάν η είσοδός τους ήταν εκ προθέσεως ή μη. Αφότου ξεκαθαριστεί αυτό, θα ληφθεί η απαιτούμενη απόφαση» δήλωσε ο Ιρανός αξιωματούχος, ουσιαστικά στην πρώτη ένδειξη ότι η Τεχεράνη ενδέχεται να αναζητά τρόπους απεμπλοκής από το επεισόδιο.

Επικαλούμενο υψιλά ιστάμενη ιρανική πηγή, το BBC μετέδωσε ότι η διαδικασία της ανάκρισης ενδεχομένως να διαρκέσει αρκετές ημέρες.

Παρά τις πυρετώδεις διπλωματικές διεργασίες και τις πιέσεις του Λονδίνου, το Ιράν αρνείται να αποκαλύψει το χώρο κράτησης των Βρετανών. Ενώ μέχρι τώρα η Τεχεράνη αρνείτο να δώσει προξενική πρόσβαση, την Τρίτη εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών του Ιράν δήλωσε ότι η Βρετανική πρεσβεία θα μπορέσει να δει τους Βρετανούς ναύτες όταν ολοκληρωθεί η προκαταρτική ανάκριση.

Πάντως, ο Ιρανός αναπληρωτής ΥΠΕΞ καθησύχασε τον Βρετανό πρεσβευτή στην Τεχεράνη πως οι συλληφθέντες, 14 άνδρες και μία γυναίκα, είναι όλοι καλά στην υγεία τους. Ο Ιρανός κυβερνητικός εκπρόσωπος έσπευσε να επαναλάβει την Τρίτη πως οι Βρετανοί είναι υγιείς και αντιμετωπίζονται «ανθρώπινα».

Υπάρχει ανησυχία στη Βρετανία ότι η τύχη των 15 συλληφθέντων μπορεί να «στροβιλιστεί» γύρω από την πολιτική ένταση μεταξύ Δύσης και Τεχεράνης για το πυρηνικό πρόγραμμα, καθώς και γύρω από τις αμερικανικές κατηγορίες για ιρανική βοήθεια σε σιίτες ενόπλους στο Ιράκ.

Συγκεκριμένα, υπήρξαν ανησυχίες ότι το Ιράν θα επιχειρήσει ανταλλαγή των Βρετανών με πέντε Ιρανούς που συνελήφθησαν προσφάτως από τις ΗΠΑ στο Ιράκ. Ο Μεχζί Μοσταφαβί έχει αρνηθεί οποιαδήποτε σχετική πρόθεση της Τεχεράνης, όμως υπάρχουν φωνές στο εσωτερικό του Ιράν που ζητούν από την ιρανική κυβέρνηση να επιδιώξει αυτή την ανταλλαγή.

Παράλληλα, όπως μετέδωσε το φοιτητικό πρακτορείο Insa, την Τρίτη Ιρανοί φοιτητές διοργάνωσαν συμβολική «δίκη» των 15 Βρετανών ναυτών, απαγγέλοντάς τους μάλιστα και κατηγορητήριο για τις «πράξεις καταπίεσης» των Βρετανών ιμπεριαλιστών.

Σε διαπραγμάτευση καλείται το Ιράν για τα πυρηνικά

Ως προς το θέμα του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος, ο Αμερικανός υφυπουργός Εξωτερικών Νίκολας Μπερνς δήλωσε από τις σελίδες των Financial Times ότι υπάρχει ακόμα χρόνος για μια διπλωματική διευθέτηση ανάμεσα στο Ιράν και τη διεθνή κοινότητα για το πρόγραμμα του εμπλουτισμού ουρανίου.

Το βράδυ της Δευτέρας πραγματοποιήθηκε και η πρώτη τηλεφωνική επικοινωνία μεταξύ εκπροσώπων του Ιράν και της διεθνούς κοινότητας μετά την επιβολή ενισχυμένων κυρώσεων. Ο επικεφαλής ΚΕΠΠΑ Χαβιέρ Σολάνα συνομίλησε με τον επικεφαλής της διαπραγματευτικής ομάδας του Ιράν Αλί Λαριτζανί, ανανεώνοντας την πρόταση για διαπραγμάτευση.

Εκπρόσωπος του Χαβιέρ Σολάνα διευκρίνισε πως δεν υπήρξε κάποιας μορφής διαπραγμάτευση κατά την τηλεφωνική επικοινωνία, αλλά ουσιαστικά δόθηκε ένα μήνυμα προς την ιρανική πλευρά ότι η διεθνής κοινότητα ενδιαφέρεται για την αναβίωση των συνομιλιών και την επίλυση της κατάστασης μέσω διαπραγματεύσεων.

Η Τεχεράνη έχει αψηφήσει τις ενισχυμένες κυρώσεις με τον ίδιο τον Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ να δηλώνει πως ούτε και 100 αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ δεν θα βάλουν φρένο στο ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα…

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ,Associated Press