Ανεξαρτησία και κατ όνομα δίνει στο Κόσοβο η τελική πρόταση Αχτισάαρι
Για ανεξαρτησία -ως μόνη βιώσιμη λύση- κάνει πλέον ανοιχτά λόγο ο ειδικός μεσολαβητής Μάρτι Αχτισάαρι στο τελικό σχέδιο για το καθεστώς του Κοσσυφοπεδίου, αποσπάσματα του οποίου δημοσιεύει η γαλλική Le Monde. Αποφεύγει ακόμη να σχολιάσει το Βελιγράδι.
Για ανεξαρτησία -ως μόνη βιώσιμη λύση- κάνει πλέον ανοιχτά λόγο ο ειδικός μεσολαβητής Μάρτι Αχτισάαρι στο τελικό σχέδιο για το καθεστώς του Κοσσυφοπεδίου, αποσπάσματα του οποίου δημοσιεύει η γαλλική Le Monde. Αποφεύγει ακόμη να σχολιάσει το Βελιγράδι.
Στην κατοχή της γαλλικής εφημερίδας ήλθε η οριστική έκθεση του ειδικού μεσολαβητή των Ηνωμένων Εθνών, η οποία και παραμένει εμπιστευτική έως ότου παρουσιαστεί στα κράτη-μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας την 26η Μαρτίου για την έναρξη κρίσιμων διαβουλεύσεων επί του σχεδίου, που θα επιχειρήσει να καθυστερήσει αν όχι να μπλοκάρει η ρωσική πλευρά.
«Αφού απέφυγε επιμελώς να χρησιμοποιήσει τη λέξη ανεξαρτησία στη διάρκεια 14 μηνών ευαίσθητων διαπραγματεύσεων, ο μεσολαβητής του ΟΗΕ για το καθεστώς του Κοσόβου Μάρτι Αχτισάαρι καταλήγει στην τελική έκθεσή του πως η ανεξαρτησία υπό διεθνή επίβλεψη είναι η μοναδική βιώσιμη επιλογή» αναφέρει η Le Monde.
Σύμφωνα με τα αποσπάσματα του κειμένου που δημοσιεύονται στην εφημερίδα, «η διατήρηση μίας διεθνούς διοίκησης δεν είναι δυνατή» στο Κοσσυφοπέδιο, όπως και «δεν είναι βιώσιμη επιλογή η ενσωμάτωση στη Σερβία». Το Κόσοβο διοικείται από τον ΟΗΕ από το 1999, μετά τους ΝΑΤΟϊκούς βομβαρδισμούς.
«Ήλθε ο καιρός να καθορισθεί το καθεστώς του Κοσόβου» συνεχίζει ο Μάρτι Αχτισάαρι, σημειώνοντας πως η συνέχιση της πολιτικής αβεβαιότητας θέτει σε κίνδυνο την ειρήνη και τη σταθερότητα του Κοσόβου και της ευρύτερης περιοχής. «Η ανεξαρτησία είναι η μοναδική εγγύηση εναντίον του κινδύνου αυτού και είναι επίσης η καλύτερη ευκαιρία για μία διαρκή σύμπραξη με τη Σερβία» λέει.
Στις προτάσεις του για το μέλλον του Κοσσυφοπεδίου, που παρουσιάσθηκαν τον περασμένο Φεβρουάριο στο Βελιγράδι και την Πρίστινα, ο Μάρτι Αχτισάαρι δεν είχε χρησιμοποιήσει ρητά τη λέξη ανεξαρτησία. Μιλούσε για κυριαρχία υπό τον έλεγχο μιας διεθνούς αποστολής που θα διευθύνεται από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Σε κάθε περίπτωση, η πρόταση έθετε το Κόσοβο σε τροχιά ανεξαρτητοποίησης, εξ ου και απερρίφθη από τη Σερβία που υπολογίζει στην υποστήριξη της Μόσχας.
Ο ειδικός μεσολαβητής και τέως πρόεδρος της Φινλανδίας αναγνωρίζει πως «η δυνατότητα του Κοσόβου να αντιμετωπίσει μόνο του τις προκλήσεις της προστασίας των μειονοτήτων, της δημοκρατικής ανάπτυξης, της οικονομικής ανάκαμψης και της συμφιλίωσης παραμένει περιορισμένη».
Για το λόγο αυτό σημειώνει ότι η διεθνής επίβλεψη είναι ιδιαίτερα σημαντική για να προστατευθούν οι μειονότητες. «Μόνο μέσα σε ένα ανεξάρτητο Κόσοβο οι δημοκρατικοί θεσμοί θα είναι πλήρως υπόλογοι για τις πράξεις τους, κάτι που είναι κρίσιμης σημασίας για να εξασφαλιστεί ο σεβασμός του νόμου και η αποτελεσματική προστασία των μειονοτήτων».
Συμπερασματικά, για τον Μάρτι Αχτισάαρι το σχέδιό του «προσφέρει τα θεμέλια για ένα ένα μελλοντικό ανεξάρτητο Κόσοβο που θα είναι βιώσιμο, διαρκές και σταθερό και στο οποίο όλες οι κοινότητες και τα μέλη τους θα μπορούν να ζήσουν μια αξιοπρεπή και ειρηνική ζωή».
Το Βελιγράδι αρνήθηκε να σχολιάσει την τελική πρόταση, που αποκαλύφθηκε από τις σελίδες της Le Monde, επαναλαμβάνοντας την αντίθεσή του σε κάθε μορφής ανεξαρτησία. «Θα σχολιάσουμε [την τελική έκθεση] όταν θα επισημοποιηθεί» δήλωσε υπό καθεστώς ανωνυμίας πηγή προσκείμενη στη σερβική προεδρία, προσθέτοντας πως οι σερβικές αρχές δεν μπορούν να σχολιάσουν «εικασίες».
Την ίδια ώρα, στο Λονδίνο, ο εκπρόσωπος του Φόρειν Όφις δήλωσε πως η βρετανική κυβέρνηση υποστηρίζει πλήρως τον Μάρτι Αχτισάαρι και τις προτάσεις του, αρνούμενος να προβεί σε οποιοδήποτε σχόλιο επί του τελικού σχεδίου έως την παρουσίασή του ενώπιον του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ την 26η Μαρτίου.
Την εμπιστοσύνη της στο πρόσωπο του Μάρτι Αχτισάαρι είχε επαναβεβαιώσει τη Δευτέρα και η Ουάσινγκτον, αφοτού η Μόσχα ζήτησε την παύση και την αντικατάσταση του ειδικού μεσολαβητή. Πέραν αυτού, η ρωσική πλευρά έχει ζητήσει συνέχιση των διαβουλεύσεων μεταξύ Βελιγραδίου-Πρίστινας, αίτημα που απορρίπτεται τόσο από τις ΗΠΑ, όσο και από τον μεσολαβητή του ΟΗΕ.