Προδιαγεγραμμένη αποτυχία στις ύστατες διαπραγματεύσεις για το καθεστώς του Κοσόβου

51

Στη φάση των τελικών διαπραγματεύσεων επί του σχεδίου του ΟΗΕ για το καθεστώς του Κοσσυφοπεδίου εισήλθαν οι αντιπροσωπείες Βελιγραδίου και Πρίστινας στη Βιέννη. Τίποτα δεν καταδεικνύει πως θα υπάρξει συμφωνία, αναγνωρίζει ο ειδικός μεσολαβητής Μάρτι Αχτισάαρι.

«Στο θέμα του καθεστώτος τίποτα δεν δείχνει ότι οι δύο πλευρές θα κινηθούν προς κάποια διαφορετική κατεύθυνση» δήλωσε ο Μάρτι Αχτισάαρι στη διάρκεια διαλείμματος στις συνομιλίες σε επίπεδο αντιπροσωπειών που θα διαρκέσουν έως τις 2 Μαρτίου για να ακολουθήσει η οριστική διαμόρφωση και κατάθεση της πρότασης.

Ουσιαστικά η αυλαία των ύστατων διαπραγματεύσεων θα πέσει στις 10 Μαρτίου με συνάντηση σε επίπεδο κορυφής (από σερβικής πλευράς θα παραστούν οι Μπ.Τάντιτς και οι Β.Κοστούνιτσα), κατά την οποία θα παρουσιάσει ο Μάρτι Αχτισάαρι την αναθεωρημένη εκδοχή της πρότασής του για το Κόσοβο, η οποία και θα υποβληθεί ακολούθως προς έγκριση στο Συμβούλιο Ασφλαείας.

Κατά την πρώτη ημέρα συνομιλιών οι δύο πλευρές επρόκειτο να ενημερωθούν για μία ακόμη φορά σχετικά με τις γενικές αρχές της πρότασης του Μάρτι Αχτισάαρι που θέτει το Κοσσυφοπέδιο στην τροχιά της ανεξαρτησίας.

Ο όρος ανεξαρτησία δεν περιλαμβάνεται στο σχέδιο του καθεστώτος του Κοσόβου που δημοσιοποιήθηκε στις 2 Φεβρουαρίου από τον Αχτισάαρι. Γίνεται λόγος για «κυριαρχία υπό διεθνή επίβλεψη», κυρίως από την Ευρωπαϊκή Ένωση, και προβλέπει ισχυρή προστασία των μειονοτήτων.

Ως αποτέλεσμα εγείρονται ενστάσεις σε αμφότερες τις πλευρές, με τη μεν Σερβία να απορρίπτει το σχέδιο και να επιμένει ότι το Κόσοβο είναι αναπόσπαστο κομμάτι της επικράτειά της, και τη δε αλβανική πλευρά να πιέζει για καθαρή αναξερτησία.

«Περιμένουμε ότι το Κόσοβο θα πετύχει την ανεξαρτησία» δήλωσε προσερχόμενος στις συνομιλίες ο επικεφαλής της αντιπροσωπείας των Αλβανών Κοσοβάρων Βετόν Σουρόι. Από σερβικής πλευράς, ο διαπραγματευτής Σλόμπονταν Σάμαρτζιτς επισήμανε πως δεν απορρίπται συνολικά το σχέδιο, μόνο οι πρόνοιες που παραβιάζουν τη σερβική εδαφική ακεραιότητα.

Το Βελιγράδι κατέθεσε γραπτώς τις προτάσεις του για αλλαγές επί του σχεδίου στα σημεία που δίνουν στο Κοσσυφοπέδιο τη μορφή ανεξάρτητου κράτους.

«Το Κόσοβο δεν μπορεί να έχει τη δική του σημαία, κρατική υπηρεσία ασφάλειας, ένοπλες δυνάμεις, δεν μπορεί να ελέγχει τα σύνορά του, δεν μπορεί να υπογράφει διεθνείς συνθήκες και να έχει το δικό του σύστημα ασφάλειας και πληροφοριών» δήλωσε ο Αλεξάνταρ Σίμιτς, μέλος της διαπραγματευτικής ομάδας.

Σε κάθε περίπτωση, όμως, ο Μάρτι Αχτισάαρι έχει ξεκαθαρίσει πως καμία αλλαγή ή πρόσθετη πρόνοια δεν θα περιληφθεί στο σχέδιο εάν δεν συμφωνήσουν και οι δύο πλευρές κατά τη διαδικασία των διαβουλεύσεων στη Βιέννη.

Και όσο γι αυτό, ο πρώην πρόεδρος της Φινλανδίας δηλώνει ότι θα «χρειαστεί ένα θαύμα» για να πεισθεί η Σερβία να αποδεχθεί το σχέδιο του τελικού καθεστώτος του Κόσοβου ή να συμβιβαστούν οι Αλβανοί με την πρόταση του Βελιγραδίου για «ευρεία αυτονομία».

Ο ίδιος υπογραμμίζει ότι έχει ήδη καθυστερήσει κατά πολύ η όλη διαδικασία καθορισμού του οριστικού καθεστώτος και εάν η απόφαση καθυστερήσει και πάλι υπάρχει κίνδυνος αποσταθεροποίησης στο Κόσοβο. «Εάν υπάρχει αιώνια καθυστέρηση, τότε η κατάσταση ασφαλείας γίνεται προβληματική» τόνισε.

Από σερβικής πλευράς ο Β.Κοστούνιτσα εξέφρασε στο πλαίσιο επίσκεψης στη Βουλγαρία ανησυχία για την αποστροφή που, όπως είπε, δείχνει ο Αχτισάαρι απέναντι στην ιδέα του συμβιβασμού για την εξεύρεση λύσης. Δήλωσε πεπεισμένος ότι Αχτισάαρι πιστεύει πως δεν είναι δυνατός ο συμβιβασμός και πως μόνο μία λύση για το Κόσοβο είναι πιθανή, η οποία θα αποτελεί προϊόν επιβολής».

Ο Σέρβος πρόεδρος Μπόριτς Τάντιτς είπε με τη σειρά του πως «εάν δεν υπάρξει συμβιβασμός στη Βιέννη, θα βρεθούμε αντιμέτωποι με μια συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. Εάν η Ρωσία καταδείξει στις διμερείς διεθνείς της σχέσεις ότι δεν προτίθεται να κάνει χρήση του βέτο, τότε ούτε καν θα πραγματοποιηθεί αυτή η συνεδρίαση» σημείωσε.

Αναβρασμός στο Κόσοβο

Στο Κοσσυφοπέδιο έχουν οξυνθεί τα πνεύματα ειδικά μετά τη βομβιστική επίθεση κατά οχημάτων του ΟΗΕ στο κέντρο της Πρίστινας και τις πρόσφατη αιματηρή διαδήλωση. Η Σερβία δηλώνει ότι Αλβανοί «εξτρεμιστές» απειλούν με βία εάν δεν έλθει σύντομα η ανεξαρτησία, και σημειώνει πως δεν πρέπει να τους επιτραπεί να εκβιάσουν τη διεθνή κοινότητα.

Ο επικεφαλής της ορθόδοξης σερβικής εκκλησίας του Κοσόβου Αρτέμιος Ραντοσάβλιεβιτς προειδοποίησε σε συνέντευξή του που δημοσιεύεται την Τετάρτη σε αυστριακή εφημερίδα για την απειλή της «ισλαμικής τρομοκρατίας» εάν επιβληθεί η ανεξαρτησία του Κοσόβου.

Ερωτηθείς σχετικά με τις συνέπειες μιας ενδεχόμενης ανεξαρτητοποίησης του Κοσόβου, ο επίσκοπος δήλωσε πως «αυτό θα προετοίμαζε το έδαφος για μία μαχητική τζιχάντ και για μια ισλαμική τρομοκρατία στην καρδιά της Ευρώπης».

«Οι ουαχαμπίτες [σαουδάραβες πιστοί μιας φονταμενταλιστικής αντίληψης του σουνιτικού Ισλάμ] εκπροσωπούνται παντού στο Κόσοβο και κατασκεύασαν αυτά τα τελευταία χρόνια 400 νέα τζαμιά. Είναι εξτρεμιστές και η ιδεολογία τους είναι η ίδια με αυτή της Αλ Κάιντα» υποστήριξε.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ,Associated Press