Τελευταία ευκαιρία το σχέδιο για το Κοσσυφοπέδιο, το μήνυμα του ΟΗΕ στις δύο πλευρές

30

«Οι πολίτες του Κοσσυφοπεδίου έχουν μία ακόμα ευκαιρία να καταλήξουν σε συμφωνία επί του σχεδίου του ΟΗΕ» δήλωσε ο Φινλανδός απεσταλμένος των Ηνωμένων Εθνών, Μάρτι Αχτισάαρι, παρουσιάζοντας την Παρασκευή τις προτάσεις του στον πρόεδρο της Σερβίας Μπόρις Τάντις. Σαφές χαρακτήρισαν Κοσοβάροι ηγέτες το σχέδιο του Αχτισάαρι.

Μιλώντας στους δημοσιογράφους μετά τη συνάντησή του με τον πρόεδρο της Σερβίας, ο Φινλανδός αξιωματούχος σημείωσε χαρακτηριστικά: «Οι θέσεις και των δύο πλευρών είναι μάλλον κλειδωμένες […] τους δίνουμε μία ακόμα ευκαιρία στις συνομιλίες που θα γίνουν τον Φεβρουάριο.»

Ο Φινλανδός αξιωματούχος είπε ότι οι επαφές θα επαναληφθούν στις 12 Φεβρουαρίου, ξεκαθαρίζοντας ότι την τελική απόφαση θα λάβει το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ. Μιλώντας ακολούθως από την Πρίστινα είπε πως θα ήταν «εξαιρετικά χαρούμενος» εάν μπορούσε να υποβάλει το σχέδιο στο Συμβούλιο Ασφαλείας πριν από τα τέλη Μαρτίου.

Πάντως, ως προς το ενδεχόμενο συμβιβασμού των δύο πλευρών για το Κοσσυφοπέδιο επισήμανε πως δεν «είναι ιδιαίτερα αισιόδοξος». Παράλληλα, διεμήνυσε πως η εξαμελής Ομάδα Επαφής (ΗΠΑ, Βρετανία, Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία και Ρωσία) δεν πρόκειται να επιτρέψει ποτέ τη διχοτόμηση του Κοσσυφοπεδίου.

Σχετικά με το πάγιο αίτημα του Βελιγραδίου να μην γίνει καμία συζήτηση έως ότου σχηματιστεί κυβέρνηση, ο Αχτισάαρι επανέλαβε: «Είτε αναμείνουμε το σχηματισμό είτε όχι, περίπου οι ίδιοι άνθρωποι θα καθήσουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.»

Ο Αχτισάαρι δεν αναφέρθηκε εκτενώς στο σχέδιο ούτε χρησιμοποιήσε τη λέξη ανεξαρτησία για το Κοσσυφοπέδιο. Σε κάθε περίπτωση, όμως, περιέγραψε το δρόμο της επαρχίας σε ένα διαφορετικό μέλλον εκτός σερβικής επικράτειας.

«Όλοι στο Κόσοβο συμφωνούν ότι η οικονομική κατάσταση είναι δύσκολη και χρειάζεται άμεσα να γίνει κάτι» είπε. Αναφερόμενος στις σερβικές κοινότητες που ζουν στην επαρχία, ο ειδικός απεσταλμένος του ΟΗΕ είπε ότι το σχέδιό του εξασφαλίζει την εκπροσώπησή τους στην κυβέρνηση, τη Βουλή και την Δικαστική Εξουσία.

Όσον αφορά στην πολιτιστική κληρονομιά των Σέρβων, ο κ. Αχτισάαρι είπε ότι τα σερβικά μνημεία και εκκλησίες θα αποτελούν προστατευόμενες ζώνες.

Παράνομη η πρόταση Αχτισάαρι, λέει η Σερβία

Μετά τη συνάντησή του με τον Αχτισαάρι, ο Σέρβος πρόεδρος Μπόρις Τάντιτς δήλωσε: «Τόνισα στον κύριο Αχτισάρι ότι η Σερβία δεν θα αποδεχθεί ποτέ την ανεξαρτησία του Κοσόβου. Πρόκειται για «μία ανεξαρτησία που θα επιβληθεί θα αποτελέσει ένα επικίνδυνο νομικό και πολιτικό προηγούμενο». Παρ όλα αυτά, ο Σέρβος πρόεδρος δήλωσε ότι η Σερβία είναι έτοιμη να εξετάσει μία σειρά από άλλα θέματα που σχετίζονται με την θέση της σερβικής μειονότητας, την Ορθόδοξη Εκκλησία και την διεθνή παρουσία.

Ο Τάντιτς συγκάλεσε σύσκεψη των αρχηγών των κοινοβουλευτικών κομμάτων για να αποφασιστεί πως θα αντιμετωπίσει η Σερβία το ζήτημα.

Ο απερχόμενος πρωθυπουργός της Σερβίας Βόισλαβ Κοστούνιτσα χαρακτήρισε την πρόταση παράνομη. «Η εντολή του κ. Αχτισάαρι ήταν να ασχοληθεί με το καθεστώς της επαρχίας του Κοσόβου, αυτός όμως σαφώς ξεπέρασε την εντολή αυτή. Η πρότασή του παραβιάζει τη Χάρτα του ΟΗΕ και τις αρχές του διεθνούς δικαίου, η πρότασή του είναι παράνομη» είπε.

Σε ακόλουθη ανακοίνωση του υπουργείου Εξωτερικών της Σερβίας αναφέρεται ότι «με τον τρόπο του, ο Μ.Αχτισάαρι μετέτρεψε τις συνομιλίες για την αλλαγή του καθεστώτος του Κοσόβου σε συνομιλίες αλλαγής του καθεστώτος του διεθνώς αναγνωρισμένου κράτους της Σερβίας, μιας εκ των ιδρυτριών χωρών του Οργανισμού των Ηνωμένων Εθνών».

«Τα αρμόδια όργανα της Σερβίας θα ενημερώσουν την Ομάδα Επαφής, το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, τον ΓΓ, την ΕΕ και το ΝΑΤΟ ότι ο Μ. Αχτισάαρι υπερέβη τις εξουσίες του και θα δηλώσουν ξεκάθαρα ότι είμαστε αντίθετοι στη βία απέναντι στην εγγυημένη εδαφική ακεραιότητα της χώρας μας» επισημαίνεται.

Η Σερβία, καταλήγει η ανακοίνωση, θα επιδείξει την ύψιστη εποικοδομητική στάση απέναντι σε όλες εκείνες τις προτάσεις του Μάρτι Αχτισάαρι που αφορούν στο καθεστώς του Κοσόβου, οι οποίες δεν απειλούν το ίδιο το κράτος της Σερβίας, δηλαδή την εδαφική της ακεραιότητα.

Την πρόταση Αχτισάαρι απέρριψαν και οι ηγέτες των Σέρβων του Κοσόβου.

Οι αλβανόφωνοι ηγέτες του Κοσόβου χαρακτήρισαν το σχέδιο πολύ ξεκάθαρο για το μέλλον της περιοχής και τόνισαν ότι θα τελειώσει με την ανεξαρτησία «για την αποσχισθείσα σερβική δημοκρατία».

«Το Κόσοβο θα γίνει ανεξάρτητο όπως όλες οι άλλες χώρες», δήλωσε ο πρόεδρος του Κοσόβου, Φατμίρ Σεϊντίου μετά τη συνάντηση του με τον Αχτισάαρι.

Ο Λέοπολντ Μάουερ, εκπρόσωπος της ΕΕ για το Κόσοβο, δήλωσε από τη Βιέννη ότι οι νέες συνομιλίες που πρότεινε ο Αχτισάρι στους Σέρβους και τους Κοσοβάρους θα διεξαχθούν από τις 12 μέχρι τις 23 Φεβρουαρίου στην πρωτεύουσα της Αυστρίας.

Ενεργή δέσμευση ζήτησε από τους Σέρβους και τους Αλβανούς ο επικεφαλής της ΚΕΠΠΑ, Χαβιέρ Σολάνα, καθώς και ο Όλι Ρεν, επίτροπος της ΕΕ για τη Διεύρυνση.

Χαιρετίζουν οι ΗΠΑ, προειδοποιεί η Ρωσία

Οι ΗΠΑ χαιρέτισαν τις προτάσεις του ΟΗΕ για το νέο καθεστώς στο Κόσοβο, μιλώντας για δίκαιες και ισορροπημένες προτάσεις.

«Υπάρχει σχέδιο για ένα Κόσοβο, σταθερό, ευημερόν και πολυεθνικό» δήλωσε ο εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ Σιν Μακόρμακ, καλώντας τη Σερβία και τους ηγέτες της αλβανικής πλειοψηφίας του Κοσόβου να προχωρήσουν σε εποικοδομητικές συνομιλίες με τον μεσολαβητή του ΟΗΕ.

Ο γγ του ΝΑΤΟ Γιαπ ντε Χοπ Σέφερ χαιρέτισε τις προσπάθειες Αχτισάαρι και τις προτάσεις του για τη διευθέτηση του καθεστώτος του Κοσόβου, υπογραμμίζοντας ότι οι δυνάμεις του ΝΑΤΟ στο Κόσοβο (KFOR) δεν θα ανεχθούν καμιά μορφή βίας που θα μπορούσε να ξεσπάσει κατά τη διάρκεια της συζήτησης για το μέλλον της περιοχής.

Το «πακέτο» των προτάσεων Αχτισάαρι για το Κόσοβο στήριξαν με δηλώσεις τους οι υπουργοί Εξωτερικών Βρετανίας και Αυστρίας.

Ένα σχέδιο για το Κόσοβο δεν πρέπει να χαρακτηριστεί ως λύση «απαράδεκτη» από το Βελιγράδι ή την Πρίστινα, δήλωσε ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ. «Είμαστε αντίθετοι σε μια εναλλακτική λύση που επιβάλλει κάτι το οποίο κρίνεται απαράδεκτο από τη μια ή την άλλη πλευρά», είπε ο Λαβρόφ επιστρέφοντας από συνομιλίες που είχε για το Μεσανατολικό στην Ουάσινγκτον.

Ο Ρώσος αξιωματούχος πρόσθεσε ότι οι ΗΠΑ και η Ρωσία δεν έχουν «κοινή άποψη για το πώς πρέπει να επιλυθεί αυτό το πρόβλημα». «Οφείλουμε να βρούμε μια εναλλακτική λύση που θα είναι ταυτόχρονα αποδεκτή από τους Σέρβους και από την Πρίστινα», διευκρίνισε. Η Μόσχα, στενός σύμμαχος του Βελιγραδίου, απειλεί να προβάλει βέτο σε μια απόφαση του Συμβουλίου Ασφαλείας που θα οδηγούσε στην ανεξαρτησία του Κοσόβου.

Πολυεθνικό Κόσοβο με δική του κυβέρνηση

Tο σχέδιο του ειδικού απεσταλμένου τoy ΟΗΕ Μάρτι Αχτισάαρι προτείνει ένα Κόσοβο «πολυεθνικό που θα κυβερνάται από δική του κυβέρνηση με δημοκρατικό τρόπο», με εγγυήσεις για τη σερβική μειονότητα, χωρίς όμως η λέξη ανεξαρτησία να αναφέρεται στο κείμενο που δημοσιοποιήθηκε στο δικτυακό τόπο του ΟΗΕ.

«Το Κόσοβο θα είναι πολυεθνικό, θα κυβερνάται με δημοκρατικό τρόπο και θα σέβεται, στο ανώτατο τους επίπεδο, το Κράτος Δικαίου, τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις θεμελιώδεις ελευθερίες […] προωθώντας την ειρηνική ύπαρξη και την ευημερία όλων των κατοίκων του» σύμφωνα με μια σύνοψη του σχεδίου αυτού.

Διευκρινίζεται επίσης ότι η περιοχή αυτή, που σήμερα είναι επαρχία της Σερβίας και της οποίας η αλβανική πλειοψηφία ζητεί ανεξαρτησία, θα πρέπει να αποκτήσει Σύνταγμα.

«Το Κόσοβο θα έχει το δικαίωμα να διαπραγματεύεται και να υπογράφει διεθνείς συμφωνίες, συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματος ένταξης σε διεθνείς Οργανισμούς».

«Το να προστατεύσουμε και να προωθήσουμε τα δικαιώματα των μελών των κοινοτήτων είναι ένα κεντρικό στοιχείο» σύμφωνα με την πρόταση συμφωνίας για την κατάσταση στο Κόσοβο που θέλει να αναγνωριστεί μια ευρεία τοπική αυτονομία στη σερβική μειονότητα της επαρχίας της οποίας ο πληθυσμός κατά 90% είναι αλβανικός.

Διαπραγματεύσεις για κυβέρνηση

Δεύτερο κύκλο διαβουλεύσεων για το σχηματισμό κυβέρνησης αρχίζει ο πρόεδρος της Σερβίας και αρχηγός του Δημοκρατικού Κόμματος, Μπόρις Τάντιτς, καθώς ο πρώτος γύρος δεν είχε κανένα αποτέλεσμα.

Το Δημοκρατικό Κόμμα απέρριψε το σχέδιο-πλατφόρμα του Δημοκρατικού Κόμματος Σερβίας, βάσει του οποίου η Σερβία θα πρέπει να διακόψει τις διπλωματικές σχέσεις με όλες τις χώρες που θα προχωρήσουν στην αναγνώριση ανεξάρτητου Κοσόβου, γεγονός που απομακρύνει το ενδεχόμενο συμφωνίας των δύο κομμάτων για συγκρότηση κυβέρνησης και φέρνει τη Σερβία πιο κοντά σε νέες εκλογές.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ,Associated Press