Στην αφετηρία νέας εποχής η Παιδεία – Τι αλλάζει με την αναθεώρηση του άρθρου 16

71

Σε μια νέα εποχή εισέρχεται από την Τετάρτη η ελληνική Παιδεία.

Στη Βουλή, στην Επιτροπή Αναθεώρησης του Συντάγματος αρχίζει η συζήτηση για το άρθρο 16 και τα ιδιωτικά πανεπιστήμια, ενώ, έξω από το Κοινοβούλιο, οι διαδηλωτές θα εκφράζουν την αντίθεσή τους.

Η εφημερίδα Το Βήμα επιχειρεί να καταγράψει τα σημεία στα οποία διαφοροποιούνται ΝΔ και ΠΑΣΟΚ, αλλά και τις θέσεις των κομμάτων της Αριστεράς.

Τι προτείνεται να αναθεωρηθεί από το άρθρο 16

Oι προτάσεις ΝΔ και ΠΑΣΟΚ αφορούν κυρίως στην τροποποίηση της παραγράφου 5 του άρθρου 16 του Συντάγματος, η οποία προβλέπει ότι «η ανώτατη εκπαίδευση παρέχεται αποκλειστικά από ιδρύματα που αποτελούν νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου με πλήρη αυτοδιοίκηση».

Επίσης, προτείνεται η αλλαγή της διατύπωσης του τελευταίου εδαφίου της παραγράφου 8 του ίδιου άρθρου, που προβλέπει ότι «η σύσταση ανώτατων σχολών από ιδιώτες απαγορεύεται».

Κατ επέκταση θα πρέπει να συμπληρωθεί και η παράγραφος 6, που αναφέρεται στους καθηγητές ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων, διευκρινίζοντας ότι η συγκεκριμένη παράγραφος αφορά στους καθηγητές των δημοσίων ιδρυμάτων.

Το ΠΑΣΟΚ προτείνει και την κατάργηση της παραγράφου 7, που αφορά επαγγελματικές σχολές τριετούς φοίτησης, θεωρώντας ότι δεν έχει λόγο ύπαρξης μετά την ανωτατοποίηση των ΤΕΙ.

Η πρόταση της ΝΔ

Σύμφωνα με την εισηγητική έκθεση του κυβερνώντος κόμματος, προτείνεται η συνταγματική ρύθμιση να δίνει τη δυνατότητα ίδρυσης και λειτουργίας ανώτατων σχολών αποκλειστικώς και μόνο μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα από ιδιώτες υπό τον αυστηρό έλεγχο και την εποπτεία του κράτους.

Τα προσόντα των διδασκόντων στα μη κρατικά ιδρύματα θα είναι αντίστοιχα με εκείνα των κρατικών ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων. Παράλληλα, προτείνεται η συμπλήρωση του άρθρου 16 με παράγραφο, που θα κατοχυρώνει συνταγματικά το σύστημα διασφάλισης της ποιότητας στην ανώτατη εκπαίδευση.

Η πρόταση του ΠΑΣΟΚ

Να παρέχεται η δυνατότητα σύστασης ΑΕΙ μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα από νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου και από ιδιώτες, που αποβλέπουν να αναπτύξουν κοινωφελή δράση ύστερα από κρατική άδεια. Απαραίτητο είναι να προβλέπεται ότι τα ιδρύματα αυτά θα υπάγονται σε κρατική εποπτεία, με σκοπό τη διασφάλιση παροχής ανώτατης εκπαίδευσης υψηλού επιπέδου.

Νόμος θα ορίζει τους όρους και τις προϋποθέσεις για τη χορήγηση άδειας ίδρυσης και λειτουργίας μη κρατικών ΑΕΙ, τη νομική μορφή τους, την εφαρμογή της αρχής της πλήρους αυτοδιοίκησης, τον τρόπο επιλογής και τα προσόντα του διδακτικού τους προσωπικού, τον τρόπο εισαγωγής σε αυτά και τις εγγυήσεις της επιστημονικής ελευθερίας.

Το Σύνταγμα θα θέτει τις βασικές αρχές και προϋποθέσεις του εκτελεστικού αυτού νόμου, προς την κατεύθυνση της διασφάλισης της ταυτότητας, των προδιαγραφών, της διαφάνειας και της αξιοκρατίας.

Πού διαφοροποιούνται τα δύο μεγάλα κόμματα

Όπως έχει δηλώσει ο κ. Παπανδρέου, οι απόψεις των δύο κομμάτων στα θέματα Παιδείας τέμνονται μόνο στην αναθεώρηση του άρθρου 16. Έτσι, οι προτάσεις για την αναθεώρηση του άρθρου 16 είναι σχετικά κοντά.

Ωστόσο, το ΠΑΣΟΚ υποστηρίζει ότι η μεγάλη διαφορά είναι στην εφαρμογή της αναθεώρησης, η οποία θα περνά μέσα από εκτελεστικό νόμο. Γι αυτό και το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης δίνει μεγάλη έμφαση στις προβλέψεις του εκτελεστικού νόμου.

Η θέση της Αριστεράς

Τόσο το ΚΚΕ όσο και ο Συνασπισμός είναι αντίθετα στην αναθεώρηση του συγκεκριμένου άρθρου, θεωρώντας ότι θίγεται και απειλείται ο δημόσιος χαρακτήρας της ανώτατης εκπαίδευσης.

Η διαδικασία για την αναθεώρηση του άρθρου 16

Η συζήτηση στην Επιτροπή Αναθεώρησης ξεκινά στις 11 το πρωί της Τετάρτης και θα ολοκληρωθεί αργά το βράδυ. Σε αυτή τη φάση δεν προβλέπεται να γίνει ψηφοφορία για να καταγραφούν και οι διχογνωμίες που υπάρχουν στην αξιωματική αντιπολίτευση. Κατά τον Κανονισμό της Βουλής, οι ψηφοφορίες επί όλων των προτεινόμενων προς αναθεώρηση συνταγματικών διατάξεων θα γίνουν με την ολοκλήρωση των συζητήσεων στην Επιτροπή, που έχει προσδιοριστεί για τις 31 Ιανουαρίου.

Αλλά και τότε οι ψηφοφορίες στην Επιτροπή θα είναι ενδεικτικές. Oι καθοριστικές για την εξέλιξη της αναθεωρητικής διαδικασίας ψήφοι των βουλευτών θα είναι εκείνες που θα δοθούν ή όχι στις δύο αλλεπάλληλες ψηφοφορίες που θα διεξαχθούν στην Oλομέλεια της Βουλής, οι οποίες προγραμματίζονται περί τις 22-23 Φεβρουαρίου και τις 23 Μαρτίου.

Πότε προβλέπεται να γίνει τελικά η αναθεώρηση του άρθρου 16;

Στην επόμενη Βουλή. Μετά τις εκλογές, η Βουλή που θα προκύψει θα συγκεκριμενοποιήσει τη νέα διατύπωση του άρθρου 16. Στη συνέχεια η Βουλή υπό την ίδια σύνθεση θα ψηφίσει τον εκτελεστικό νόμο, που θα βασίζεται στη νέα διατύπωση.

Τι κρίνεται από την ψηφοφορία της σημερινής Βουλής για την πρόταση αναθεώρησης του άρθρου 16;

Έχει μεγάλη σημασία ο αριθμός των ψήφων που θα λάβει η πρόταση για την αναθεώρηση. Αν λάβει σήμερα περισσότερες από 180 ψήφους, στην επόμενη Βουλή θα αρκούν 151 ψήφοι για να αποφασιστεί το τελικό περιεχόμενο που θα έχει το άρθρο 16.

Αντιθέτως, αν η ψηφοφορία στη σημερινή Βουλή δώσει περισσότερες από 151 ψήφους, αλλά λιγότερες από 180, στην επόμενη Βουλή θα χρειασθούν οπωσδήποτε 180 για να αποφασιστεί η τελική διατύπωση του άρθρου. Στην περίπτωση αυτή θα χρειαστεί η συναίνεση και των δύο μεγάλων κομμάτων.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ