Σε κοινή στρατηγική εν όψει του Δεκεμβρίου συμφώνησαν Αθήνα και Λευκωσία

28

Σε κοινό πλαίσιο διεκδικήσεων προς την Αγκυρα κατέληξαν οι κ.κ. Κώστας Καραμανλής και Τάσσος Παπαδόπουλος, κατά την επίσκεψη του Έλληνα πρωθυπουργού στην Κύπρο, εν όψει του κρίσιμου Ευρωπαϊκού Συμβουλίου που θα κρίνει κατ αρχήν την ευρωπαϊκή πορεία της Τουρκίας.

Όπως αναφέρει το Βήμα της Κυριακής, το πλαίσιο αυτό συμφωνήθηκε να περιγραφεί πολύ γενικά στη Σύνοδο του Δεκεμβρίου και να εξειδικευθεί από την έναρξη του 2005, οπότε θα τεθούν οι ουσιαστικοί όροι και οι προϋποθέσεις για την ένταξη της Τουρκίας στην ΕΕ, εφόσον της ορισθεί ημερομηνία τον επόμενο μήνα.

Η Αθήνα και η Λευκωσία στοχεύουν να συμπεριληφθούν στα πολιτικά συμπεράσματα της Συνόδου του Δεκεμβρίου κάποιες γενικές ρήτρες (π.χ. σεβασμού των κανόνων καλής γειτονίας και ικανοποίησης όλων των υποχρεώσεων προς όλες τις χώρες-μέλη της ΕΕ), που θα υποχρεώνουν την Τουρκία να υιοθετήσει κανόνες ευρωπαϊκής συμπεριφοράς, οι οποίοι θα την δεσμεύουν στο μέλλον να προβεί σε σημαντικές παραχωρήσεις.

Η διατύπωση αυτή θα γίνεται όλο και πιο αυστηρότερη για την Τουρκία, όσο προχωρούν οι φάσεις της ευρωπαϊκής πορείας της γείτονος και οι πιέσεις που θα της ασκούνται θα καθίστανται διαρκώς εντονότερες, όχι πλέον από την Ελλάδα και την Κύπρο, αλλά από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Το πλαίσιο αυτό περιέγραψε ο κ. Παπαδόπουλος στο επίσημο δείπνο, τουλάχιστον για τις απαιτήσεις της Λευκωσίας, θέτοντας ως πρώτο όρο την αποχώρηση των τουρκικών στρατευμάτων από τη Μεγαλόνησο, γνωρίζοντας ότι αυτό δεν το συζητεί η γειτονική χώρα, αν δεν προηγηθεί συμφωνημένη λύση για το πολιτικό πρόβλημα.

Αντιθέτως, ο κ. Παπαδόπουλος θα διεκδικήσει ως μια πρώτη κατάκτηση την τελωνειακή ένωση της Τουρκίας με την Κυπριακή Δημοκρατία και στη συνέχεια την επίσημη αναγνώρισή της, έχοντας κατά νου ότι η Τουρκία δεν μπορεί να τα αρνείται για πολύ. Στο ίδιο πλαίσιο θα ενταχθούν τα αιτήματα για την αποχώρηση των εποίκων, τη διακοπή του νέου κύματος εποικισμού που παρατηρείται στην Κύπρο, αλλά και δέσμευση της Τουρκίας ότι δεν θα επαναληφθούν νέες εχθρικές ενέργειες όπως η παρεμπόδιση συμμετοχής της Κυπριακής Δημοκρατίας σε διεθνείς οργανισμούς και διεθνείς συνθήκες.

Ένα ακόμη πιο ισχυρό και απαιτητικό πλαίσιο διεκδικήσεων θα προβάλει και η ελληνική κυβέρνηση, αξιώνοντας κατ αρχήν τη διακοπή των τουρκικών προκλήσεων στο Αιγαίο που παραβιάζουν τις αρχές καλής γειτονίας, αλλά και την άρση του λεγόμενου casus belli, που αποφεύγει να πράξει η γειτονική χώρα. Θα ακολουθήσουν αιτήματα για αμοιβαία μείωση των εξοπλισμών στα σύνορα των δύο χωρών, για σεβασμό των δικαιωμάτων της ελληνικής μειονότητας στην Κωνσταντινούπολη και μια σειρά άλλα ζητήματα προτού αρχίσει και η διαβούλευση για την οροθέτηση της υφαλοκρηπίδας, που αποτελεί για την Ελλάδα τη μοναδική ελληνοτουρκική διαφορά, της οποίας όμως η διευθέτηση είναι προφανές ότι θα ανοίξει και άλλα θέματα.

Οι δυσχέρειες

Ανησυχία για τις προοπτικές του Κυπριακού εκδηλώνουν όμως διπλωματικές πηγές βάσει ενδείξεων ότι -όπως αναφέρει στο Βήμα διπλωματική πηγή- «διαμορφώνεται μια νέα κατάσταση» με κύρια χαρακτηριστικά την «τουρκική κινητικότητα σε διεθνές πεδίο» και την «αδιαφορία των οργάνων της ΕΕ καθώς και των στελεχών της».

Για παράδειγμα, πληροφορίες αναφέρουν ότι επίκειται η έναρξη κανονικής λειτουργίας του αεροδρομίου των κατεχομένων, ενώ λόγος γίνεται και για «ψυχρότητα και απάθεια» Ευρωπαίων εταίρων στο αίτημα της Κύπρου να την αναγνωρίσει η Τουρκία, δικαιολογώντας την άρνηση της Αγκυρας να προχωρήσει σε αναγνώριση της Κυπριακής Δημοκρατίας υποστηρίζοντας ότι η αναγνώριση θα σημαίνει ανάκληση του Τούρκου πρέσβη από τα κατεχόμενα, πράγμα που θεωρούν αδύνατο.

Η Αθήνα και η Λευκωσία γνωρίζουν τις δυσχέρειες και αναζητούν δυνατότητες αναζωογόνησης του Κυπριακού, με συντονισμένες ενέργειες και πάντοτε με στόχο την εκπλήρωση εκ μέρους της Τουρκίας των υποχρεώσεων που απορρέουν από τους κανόνες και τις αρχές της ΕΕ.

O κ. Παπαδόπουλος, σε συνέντευξη του στην Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία σημειώνει ότι «είναι συμφέρον για την Κύπρο μια ευρωπαϊκή Τουρκία, που να αποδέχεται τις αρχές και τους κανόνες της ΕΕ», θέση με την οποία θα πάει και στη Σύνοδο Κορυφής του Δεκεμβρίου.

Για τη θέση του υπέρ του «όχι» στο δημοψήφισμα, τέλος, επιμένει ότι «ούτε τότε, ούτε έκτοτε, είχα την παραμικρή αναστολή ότι αυτή ήταν η σωστή απόφαση», αλλά τονίζει πως «εμείς θέλουμε διαπραγματεύσεις, κι αυτό το δηλώνω κάθε φορά σε κάθε ενδιαφερόμενη πλευρά».

«Το πρόβλημα -προσθέτει ο Κύπριος πρόεδρος- είναι να βρούμε αλλαγές που να πείθουν ότι είναι λογικές και όχι μαξιμαλιστικές. Έχουμε αρκετή επίγνωση ότι, με τα δεδομένα της εισβολής, της κατοχής και τα όσα συνέβησαν στο παρελθόν, η οποιαδήποτε λύση θα είναι πικρή και δύσκολη για μας. Δεν υπάρχει όμως χειρότερη εξέλιξη από το να παγιωθεί η σημερινή κατάσταση, που σημαίνει διαμελισμό της Κύπρου. Αρα ζητούμε τη λύση».

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ