Οι διατλαντικές σχέσεις μετά την 11η Σεπτεμβρίου στο επίκεντρο του Συμποσίου της Σύμης

38

«Υπάρχουν εναλλακτικές προτάσεις και δεν είναι μονόδρομος η οικονομική πολιτική. Υπάρχει η δυνατότητα προοδευτικής προσέγγισης των διεθνών προβλημάτων». Αυτό, όπως τόνισε ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Παπανδρέου, είναι το βασικό αισιόδοξο μήνυμα που βγήκε από το διεθνές ετήσιο «Συμπόσιο της Σύμης» που διοργανώνει το Ίδρυμα Ανδρέας Παπανδρέου, το οποίο φέτος διεξήχθη στην Κω.

Το συνέδριο, που άρχισε την περασμένη Κυριακή και ολοκληρώθηκε την Παρασκευή κεκλεισμένων των θυρών και κάτω από δρακόντεια μέτρα ασφαλείας, είχε βασικό άξονα τις διατλαντικές σχέσεις στην μετά την 11η Σεπτεμβρίου εποχή, τα προβλήματα και τις προοπτικές στην αναμόρφωση της παγκόσμιας τάξης.

Οι προσκεκλημένοι

Παράλληλα ήταν μία καλή ευκαιρία, όπως κάθε χρόνο εδώ και μία εξαετία, για να συναντηθούν και να συζητήσουν έξω από τα συγκεκριμένα αξιώματά τους διακεκριμένοι πολιτικοί, ακαδημαϊκοί και διανοούμενοι του προοδευτικού χώρου και να ανταλλάξουν τους προβληματισμούς, τις σκέψεις και τις εμπειρίες τους.

Έτσι, με οικοδεσπότη τον κ. Παπανδρέου 42 έγκριτοι σύνεδροι από πολλά μέρη του κόσμου ανέλυσαν τις διάφορες πτυχές των ευρωαμερικανικών σχέσεων, τις διαφορετικές πολιτικές προσεγγίσεις στα διεθνή μεγάλα προβλήματα, τις νέες προκλήσεις και απειλές, αλλά και τις δυνατότητες και τις προοπτικές των προοδευτικών δυνάμεων στη διαμόρφωση ενός κόσμου καλύτερου.

Ανάμεσα στους προσκεκλημένους που κατέθεσαν τη δική τους άποψη και τους προβληματισμούς ήταν και ο πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ Μπιλ Κλίντον, ο πρώην πρωθυπουργός της Πορτογαλίας Αντόνιο Γκουτέρες, οι πρώην υπουργοί Εξωτερικών και Οικονομικών της Τουρκίας Ισμαήλ Τζεμ και Κεμάλ Ντερβίς, αντίστοιχα, ο πρώην πρέσβης των ΗΠΑ στα Ηνωμένα Έθνη Ρ.Χόλμπρουκ, καθώς επίσης και δύο διακεκριμένοι οικονομολόγοι που διακρίθηκαν με το βραβείο Νόμπελ, ο Ινδός Αμάρτια Σεν και ο Τζόζεφ Στίγκλιτς.

Ατζέντα του συμποσίου

Οι εργασίες του φετινού συνεδρίου διεξήχθησαν σε πέντε θεματικές ομάδες. Συζητήθηκε το θέμα των οικονομικών ανισοτήτων, η νέα ατζέντα για την ασφάλεια, η πολιτική της ταυτότητας (πολιτιστικής και θρησκευτικής), η παγκόσμια διακυβέρνηση με δημοκρατικούς θεσμούς και η ατζέντα της εφαρμογής της.

Κεντρικό σημείο υπήρξε βέβαια το θέμα της παγκόσμιας προοδευτικής διακυβέρνησης και ο εκδημοκρατισμός του διεθνούς συστήματος μέσα από το ρόλο των κομμάτων, των οργανώσεων και των πολιτών. Κοινός παρονομαστής, η ανάγκη διεθνούς συνεργασίας για την αντιμετώπιση των διεθνών προβλημάτων και κρίσεων. Εκεί βρίσκεται και ο ρόλος της ΕΕ.

Η Ευρώπη, όπως τόνισε ο κ. Παπανδρέου σε συνέντευξη Τύπου, είναι μία σε εξέλιξη οικογένεια. Μία υπερδύναμη σε οικονομικό επίπεδο και επίπεδο ανθρωπιστικής βοήθειας προς τον Τρίτο Κόσμο, που όμως δεν έχει ακόμα ολοκληρωμένη εξωτερική και αμυντική πολιτική και βρίσκεται στη διαδικασία δημιουργίας Συντάγματος.

Το ζητούμενο για την ΕΕ είναι πώς θα γίνει σήμερα πιο αποτελεσματική και δυνατή, επισήμανε ο ίδιος, τονίζοντας ότι πρέπει να σταματήσουμε να κοιτάμε προς τα έξω και να γκρινιάζουμε, και να κοιτάξουμε το σπίτι μας και πώς θα το κάνουμε καλύτερο. Όσον αφορά στις προοδευτικές δυνάμεις της ΕΕ, όπως είπε ο υπουργός Εξωτερικών, χρειάζεται να ανοίξει ένας πιο ουσιαστικός και συστηματικός διάλογος με τις προοδευτικές δυνάμεις των ΗΠΑ διότι υπάρχει, τόνισε, ένα τεράστιο κενό, ένα πολύ μεγάλο έλλειμμα.

Το πρόβλημα της τρομοκρατίας

Ο Μπιλ Κλίντον από την πλευρά του εξήγησε την προσέγγιση του αμερικανικού λαού στην πολιτική του Τζορτζ Μπους και την ψυχολογία του μετά την επίθεση της 11ης Σεπτεμβρίου. Αναφέρθηκε στον κίνδυνο των όπλων μαζικής καταστροφής και της τρομοκρατίας, επισημαίνοντας ότι η ανάγκη διαλόγου μετά τις τελευταίες πολιτικές εξελίξεις είναι η κυριάρχη τάση.

Η κατάσταση στο Ιράκ, όπως αναλύθηκε στο συνέδριο, μοιάζει με ένα ηφαίστειο έτοιμο να εκραγεί και αν δεν υπάρξει χρονοδιάγραμμα για να μεταφερθεί η εξουσία στους Ιρακινούς, αργά ή γρήγορα θα ενδυναμωθεί ένα κλίμα κατοχής και η αντίσταση στην κατοχή.

Στο θέμα της αντιμετώπισης της τρομοκρατίας η λύση δεν βρίσκεται σαφώς στη χρήση βίας, αλλά στην επίλυση των επιμέρους προβλημάτων που τη γεννούν και στις διπλωματικές ενέργειες για την αποφυγή της χρήσης βίας. Αυτή είναι η προοδευτική εναλλακτική προσέγγιση όσον αφορά την εξωτερική πολιτική, η οποία σαφώς, όπως τονίστηκε, αφορά και θέματα για το περιβάλλον, τις Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις, τις μειονότητες, τη μετανάστευση, προβλήματα που απασχολούν πλέον όλο τον κόσμο και επιζητούν μία ενισχυμένη παγκόσμια συνεργασία για την αντιμετώπισή τους.

Βέβαια, ένα τέτοιο συνέδριο δεν θα μπορούσε να μην το απασχολήσει το θέμα της ίδιας της πολιτικής και της αξιοπιστίας της σε μία εποχή, όπου η απομάκρυση των πολιτών από αυτήν είναι δεδομένη. «Πρέπει να φτιάξουμε νέους χώρους για τον πολίτη» τόνισε ο κ. Παπανδρέου, επισημαίνοντας ότι οι προοδευτικές δυνάμεις πρέπει να βρουν τα κατάλληλα εργαλεία, για να κινητοποιήσουν τον πολίτη σε τοπικό και διεθνές επίπεδο.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ,ΑΠΕ