Aλήθειες και ψέματα για τη NATOϊκή άσκηση Destined Glory 2000Το χρονικό μιας προαναγγελθείσης

34

Σε αγώνα εντυπώσεων έχει αποδυθεί η Τουρκία για τη ΝΑΤΟϊκή άσκηση Destined Glory 2000, με τους γείτονες να επιστρατεύουν όλες τις δυνάμεις τους στον «πόλεμο» προπαγάνδας και παραπληροφόρησης για… εξωτερική, αυτήν τη φορά, κατανάλωση και «θύματα» νυν και μελλοντικούς εταίρους στη Δύση.

Οι ανακοινώσεις της πολιτικοστρατιωτικής ηγεσίας της Τουρκίας, με τις οποίες επιχειρείται η διαστρέβλωση όσων συνέβησαν στη συμμαχική άσκηση, και η υποκριτική εξήγηση που έδωσε η Αγκυρα στην αποχώρηση της Ελλάδας προκαλούν εύλογη απορία για το τι ακριβώς συνέβη.

Αξίζει λοιπόν να θυμηθούμε τα γεγονότα που οδήγησαν στις επάλληλες εμπλοκές και στη δυναμική ελληνική αντίδραση.

* Στις 9 Οκτωβρίου, ξεκινά η άσκηση και τα ελληνικά αεροσκάφη πετούν χωρίς πρόβλημα πάνω από το Αιγαίο την ίδια ημέρα και την επομένη (10 Οκτωβρίου).

* Στις 11 Οκτωβρίου, ο Τούρκος διοικητής του 6ου CAOC (αεροπορικό στρατηγείο Εσκί Σεχίρ) εκμεταλλεύεται την απουσία του επικεφαλής των συμμαχικών αεροπορικών δυνάμεων Ν.Ευρώπης (COMAIRSOUTH), αντιπτέραρχου Κις. Τροποποιεί το Σχέδιο Ελέγχου Εναέριου Χώρου (Airspace Control Plan – ΑCP), που είχε συμφωνηθεί από όλες τις πλευρές (συμπεριλαμβανομένης της Τουρκίας) κατά το σχεδιασμό της άσκησης, και αλλάζει τους αεροδιαδρόμους πάνω από τα νησιά Λήμνο και Ικαρία, θέτοντας πρόβλημα «υπέρπτησης άνωθεν αποστρατικοποιημένων περιοχών».

Η Ελλάδα αναστέλλει τις πτήσεις της και διαμαρτύρεται στο ΝΑΤΟ και ειδικότερα στο διοικητή δυνάμεων Ν.Ευρώπης (CINCSOUTH), ναύαρχο Έλις, και στο διοικητή Ευρώπης (SACEUR), πτέραρχο Ράλστον.

* Στις 14 Οκτωβρίου, ο COMAIRSOUTH επιστρέφει από τις ΗΠΑ και μεταβαίνει στο 6ο CAOC. Συγκαλεί σύσκεψη παρουσία και εθνικών αντιπροσώπων Ελλάδας και Τουρκίας προς επίλυση του προβλήματος. Σε ολονύκτια σύσκεψη, στην οποία συμμετέχουν ο επιτελάρχης του ΑΤΑ, υποπτέραρχος Φλάσκας, και ο επιτελής του ΓΕΑ, ταξίαρχος Πηγαδιώτης, ο αντιπτέραρχος Κις εισηγείται πέντε προτάσεις. Δύο απορρίπτονται από τους Τούρκους και τρεις από τους Έλληνες.

Ειδικότερα:

1. Να ισχύσει το πρώτο ACP (απορρίφθηκε από τους Τούρκους).

2. Να ισχύσει το τροποποιημένο ACP (απορρίφθηκε από εμάς).

3. Να πετούν τα ελληνικά αεροσκάφη μόνο στο νότιο Αιγαίο, ώστε να μην υπάρξει πρόβλημα (απορρίφθηκε από εμάς).

4. Να καταργηθούν όλοι οι αεροδιάδρομοι στο Αιγαίο και τα αεροσκάφη να αναφέρουν μόνο στα σημεία εισόδου, πετώντας όπου θέλουν, σεβόμενα τους εθνικούς και διεθνείς κανόνες αεροπλοΐας (απορρίφθηκε από τους Τούρκους).

5. Να ισχύσει το πρώτο ACP, αλλά τα ελληνικά αεροσκάφη να μην πετάξουν πάνω από Λήμνο και Ικαρία (απορρίφθηκε από εμάς).

Η σύσκεψη λήγει χωρίς αποτέλεσμα, ο COMMAIRSOUTH εκθέτει την κατάσταση στο ναύαρχο Έλις και ζητά οδηγίες.

* Στις 17 Οκτωβρίου, ο SACEUR επιβάλλει τη λύση 4 και οι Τούρκοι την αποδέχονται.

* Την επομένη, όμως, δύο ελληνικά βομβαρδιστικά Α-7 Corsair, από την 116 ΠΜ, που εκτελούσαν αποστολή (εικονικό βομβαρδισμό στον κόλπο Ξηρού), πέταξαν πάνω από τη Λήμνο. Ενώ έχουν εισέλθει στο τουρκικό FIR, έλαβαν ΝΑΤΟϊκή διαταγή να επιστρέψουν πίσω, καθώς ο Τούρκος διοικητής του αεροπορικού στρατηγείου στο Εσκί Σεχίρ είχε διατάξει, παρά την έντονη αντίδραση του αντιπτέραρχου Κις, την απογείωση τουρκικών μαχητικών για να τα αναχαιτίσουν.

Τα ελληνικά αεροσκάφη καθηλώνονται εκ νέου στο έδαφος και η Αθήνα απευθύνει νέες διαμαρτυρίες στην ιεραρχία του ΝΑΤΟ για το συμβάν.

* Στις 20 Οκτωβρίου, ο ανώτατος διοικητής των συμμαχικών δυνάμεων στην Ευρώπη εγγυάται προσωπικά ότι δεν θα υπάρξει άλλο πρόβλημα, οπότε αίρεται η απαγόρευση και τα ελληνικά βομβαρδιστικά «σηκώνονται». Πραγματοποιούν και πάλι δύο πτήσεις, μία 6ν.μ. από Λήμνο και μία πάνω από αυτή, χωρίς καμία τουρκική αντίδραση.

* Στις 21 Οκτωβρίου, ωστόσο, σε άλλη αποστολή των Α-7 Corsair και αφού είχαν περάσει πάνω από Αγιο Ευστράτιο και βρίσκονταν εντός του τουρκικού FIR, δύο τουρκικά F-16 τα παρεμπόδισαν, χωρίς όμως να τα αναχαιτίσουν.

Τα ελληνικά βομβαρδιστικά συνέχισαν την πορεία τους και εκτέλεσαν την αποστολή τους.

Στη συνέχεια, ο υπουργός Εθνικής Αμυνας Ακης Τσοχατζόπουλος απέστειλε επιστολή προς το γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ, λόρδο Ρόμπερτσον, αξιώνοντας τη διακοπή της άσκησης, επειδή είχε απολέσει κάθε έννοια νομιμότητας. Παράλληλα, ανεστάλησαν όλες οι στρατιωτικές δραστηριότητες και όχι μόνον οι αεροπορικές.

* Στις 22 Οκτωβρίου και αφού δεν υπήρξε επίσημη απάντηση της Συμμαχίας, διατάχτηκε η αποχώρηση των ελληνικών δυνάμεων.

Ο αρχηγός ΓΕΕΘΑ, στρατηγός Μανούσος Παραγιουδάκης, απέστειλε επιστολή προς τον SACEUR, με την οποία του ανακοίνωνε τους λόγους της αποχώρησης.

Εύη Κούρτη

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ