Το «άτακτο παιδί του Ειρηνικού» μπορεί να επιστρέψει φέτος, φέρνοντας ακραία φαινόμενα. Το φαινόμενο Ελ Νίνιο, που συνδέεται με την αύξηση της θερμοκρασίας στον ισημερινό Ειρηνικό Ωκεανό, έχει αυξημένες πιθανότητες να επανεμφανιστεί τους επόμενους μήνες.

Σύμφωνα με την Εθνική Υπηρεσία Ωκεανών και Ατμόσφαιρας των ΗΠΑ (NOAA), η πιθανότητα εμφάνισης του φαινομένου φτάνει το 62% για το καλοκαίρι και το 80% το φθινόπωρο, ενώ επιστήμονες του Πανεπιστημίου Κολούμπια εκτιμούν ότι μπορεί να φτάσει το 80% ήδη από το φετινό καλοκαίρι. Όπως εξηγεί ο ωκεανογράφος Matthieu Lengaigne «το καλοκαίρι παρατηρούμε συσσώρευση θερμών νερών κάτω από την επιφάνεια του δυτικού Ειρηνικού, ενώ οι άνεμοι εξασθενούν», γεγονός που αυξάνει τον κίνδυνο ενεργοποίησης του φαινομένου.

Το φαινόμενο παρακολουθείται στενά, καθώς λειτουργεί ως παράγοντας που εντείνει την κλιματική αλλαγή, αυξάνοντας τη μέση θερμοκρασία του πλανήτη και ευνοώντας ακραία καιρικά φαινόμενα σε πολλές περιοχές.

Το Ελ Νίνιο εμφανίζεται κάθε 2 έως 7 χρόνια και διαρκεί συνήθως από 9 μήνες έως έναν χρόνο. Το προηγούμενο επεισόδιο (2023–2024) ήταν από τα ισχυρότερα που έχουν καταγραφεί, χωρίς ωστόσο να φτάσει σε ακραία επίπεδα.

Αύξηση έως και 0,3°C στη θερμοκρασία

Αυτή τη στιγμή επικρατεί το αντίθετο φαινόμενο, η Λα Νίνια, που προκαλεί ψύξη, όμως αναμένεται να εξασθενήσει μέχρι τον Απρίλιο. Εάν ακολουθήσει ουδέτερη φάση και στη συνέχεια ενεργοποιηθεί το Ελ Νίνιο, τότε θα ενισχυθεί το φθινόπωρο και θα κορυφωθεί μεταξύ Δεκεμβρίου και Ιανουαρίου.

Αν τελικά εκδηλωθεί, το Ελ Νίνιο μπορεί να αυξήσει τη μέση παγκόσμια θερμοκρασία κατά 0,2°C έως 0,3°C, μια αξιοσημείωτη αύξηση σε παγκόσμιο επίπεδο, αν αναλογιστούμε ότι ο Ειρηνικός από μόνος του καλύπτει το ένα τέταρτο της επιφάνειας του πλανήτη. Σε συνδυασμό με τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, δημιουργείται ένα επικίνδυνο «κοκτέιλ».

Το 2024, το φαινόμενο συνέβαλε ώστε να καταγραφεί η θερμότερη χρονιά στην ιστορία, ξεπερνώντας για πρώτη φορά το όριο του +1,5°C σε σχέση με την προβιομηχανική εποχή, το πιο φιλόδοξο όριο που έχει τεθεί από τη Συμφωνία του Παρισιού για το κλίμα.

Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι, αν επανεμφανιστεί φέτος, το 2027 ενδέχεται να γίνει ακόμη θερμότερο. Παράγοντες όπως η ασυνήθιστη θέρμανση του Ατλαντικού μπορεί επίσης να επηρεάσουν την εξέλιξη, ωστόσο η εμφάνιση δύο επεισοδίων Ελ Νίνιο σε τόσο σύντομο διάστημα θεωρείται ανησυχητική.

Ο κλιματολόγος Robert Vautard επισημαίνει: «Η εμφάνιση δύο επεισοδίων Ελ Νίνιο σε τόσο μικρό διάστημα δεν είναι ποτέ καλή είδηση για το κλίμα», υπογραμμίζοντας τους κινδύνους για ακραία φαινόμενα και την ανθρώπινη δραστηριότητα.

Το Ελ Νίνιο έρχεται με απειλητικές διαθέσεις για όλο τον κόσμο

Ξηρασίες, πυρκαγιές και πλημμύρες

Τα πρώτα σημάδια επιστροφής έχουν ήδη αρχίσει να διαφαίνονται, με αύξηση της θερμότητας κάτω από την επιφάνεια του δυτικού Ειρηνικού και εξασθένηση των αληγών ανέμων. Οι άνεμοι αυτοί, που φυσούν σταθερά από την ανατολή προς τη δύση, συγκρατούν συνήθως τα θερμά ύδατα προς την πλευρά της Ασίας. Όταν εξασθενούν, το ζεστό νερό «χύνεται» πίσω προς τον κεντρικό και ανατολικό ωκεανό, ενισχύοντας το φαινόμενο, όπως επισημαίνεται σε άρθρο της Le Monde.

Ο Lengaigne επισημαίνει ότι «οι πιο συχνοί δυτικοί άνεμοι ενισχύουν την κίνηση των θερμών νερών προς τα ανατολικά, δημιουργώντας έναν αυτοτροφοδοτούμενο μηχανισμό που δυναμώνει το φαινόμενο με την πάροδο του χρόνου».

Πέρα από την άνοδο της θερμοκρασίας, το Ελ Νίνιο επηρεάζει έντονα το παγκόσμιο κλίμα: Προκαλεί ξηρασία και αυξάνει τον κίνδυνο πυρκαγιών σε Αυστραλία, Ινδονησία και Νοτιοανατολική Ασία και ενισχύει τις έντονες βροχοπτώσεις και τις πλημμύρες σε περιοχές της Νότιας Αμερικής, της Ανατολικής Αφρικής και της Κεντρικής Ασίας.

Παράλληλα, επηρεάζει τα κοράλλια, εντείνοντας το φαινόμενο της λεύκανσης, ενώ συνδέεται και με την αύξηση ασθενειών όπως ο δάγκειος πυρετός και η χολέρα.

Τι σημαίνει για την Ευρώπη

Η Ευρώπη επηρεάζεται λιγότερο άμεσα, καθώς κυριαρχούν άλλες κλιματικές επιρροές, κυρίως από τον Ατλαντικό. Ωστόσο, σε παγκόσμιο επίπεδο, το φαινόμενο μπορεί να επηρεάσει και την οικονομία.

Οι ειδικοί τονίζουν ότι, επειδή το Ελ Νίνιο μπορεί να προβλεφθεί αρκετούς μήνες νωρίτερα, υπάρχει χρόνος για προετοιμασία. Παρ’ όλα αυτά, η ένταση του επόμενου επεισοδίου παραμένει αβέβαιη και θα ξεκαθαρίσει περισσότερο μέχρι τις αρχές του καλοκαιριού.

Ειδήσεις Σήμερα: