Μια μαρτυρία από τη Γάζα: «Η βία δεν σταμάτησε ποτέ, η κατάσταση είναι απάνθρωπη»

«Καθώς καθόμουν στο λεωφορείο που έφευγε από τη Γάζα, ένιωθα έναν κόμπο στον λαιμό. Κάθε φορά που επιστρέφουμε, η καταστροφή είναι χειρότερη. Αυτή τη φορά αναρωτιέμαι πώς θα είναι η κατάσταση όταν –και αν– μας επιτραπεί να επιστρέψουμε».

Η Rocío Simón Martínez, Υπεύθυνη Νοσηλευτικών Δράσεων των Γιατρών Χωρίς Σύνορα, μόλις ολοκλήρωσε τη δεύτερη αποστολή της στη Γάζα. Ήταν από τα τελευταία μέλη του διεθνούς προσωπικού της οργάνωσης που αναγκάστηκαν να φύγουν από την περιοχή στα τέλη Φεβρουαρίου.

Έκτοτε, όλο το διεθνές προσωπικό των Γιατρών Χωρίς Σύνορα αναγκάστηκε να αποχωρήσει, μετά την απόφαση των ισραηλινών αρχών να διαγράψουν 37 ΜΚΟ από το μητρώο των οργανώσεων που δραστηριοποιούνται στα Κατεχόμενα Παλαιστινιακά Εδάφη.

«Η πρώτη μου αποστολή στη Γάζα ήταν μεταξύ Νοεμβρίου και Δεκεμβρίου 2024. Επέστρεψα τον Νοέμβριο του 2025 ως Υπεύθυνη Νοσηλευτικών Δράσεων και παρέμεινα για σχεδόν τέσσερις μήνες. Παρέτεινα, μάλιστα, τη διαμονή μου όταν πληροφορηθήκαμε ότι το Ισραήλ δεν θα επέτρεπε την είσοδο σε συναδέλφους που επρόκειτο να με αντικαταστήσουν. Έτσι έφυγα στις 26 Φεβρουαρίου, όταν όλο το διεθνές προσωπικό των ΜΚΟ υποχρεώθηκε να αποχωρήσει έπειτα από την ανάκληση της αδειοδότησης από τις ισραηλινές αρχές.

Ως υπεύθυνη νοσηλευτικών δράσεων για το νότιο τμήμα της Γάζας, επισκέφθηκα και επέβλεψα διάφορες εγκαταστάσεις στον νότο, ενώ ταξίδεψα και στον βορρά για να επιβλέψω ένα από τα νοσοκομεία που υποστηρίζουμε εκεί, το Al-Helou, καθώς και την κλινική στην περιοχή Al-Zeytoun, στην πόλη της Γάζας.

Ακόμη και κατά τη διάρκεια της λεγόμενης εκεχειρίας, ποτέ δεν ένιωσα πραγματικά ότι οι πυροβολισμοί σταμάτησαν. Τα drones πετούσαν διαρκώς πάνω από τα κεφάλια μας και σχεδόν κάθε μέρα ακούγονταν αεροπορικές επιδρομές. Ο αριθμός των μαζικών θυμάτων μπορεί να μειώθηκε σε σύγκριση με την περίοδο πριν από τη συμφωνία, αλλά η βία δεν εξαφανίστηκε ποτέ.

Το σύστημα υγείας έχει καταρρεύσει

Αυτό που είδα αυτή τη φορά ήταν ακόμη μεγαλύτερη καταστροφή. Το σύστημα υγείας έχει καταρρεύσει. Λιγότερα κτίρια παραμένουν όρθια, ενώ παντού υπάρχουν περισσότερες σκηνές. Όλο και περισσότερες οικογένειες έχουν εκτοπιστεί και έχουν στριμωχτεί σε περιοχές που συνεχώς συρρικνώνονται. Η κατάσταση είναι απάνθρωπη και κάθε μέρα βλέπουμε τις σοβαρές ιατρικές συνέπειες των συνθηκών στις οποίες αναγκάζονται να ζουν οι άνθρωποι στη Γάζα.

Παρατηρούμε αυξημένα περιστατικά αναπνευστικών λοιμώξεων, όπως πνευμονία και βρογχιολίτιδα, ιδιαίτερα σε παιδιά που εκτίθενται στο κρύο μέσα σε πρόχειρες σκηνές χωρίς θέρμανση. Αντιμετωπίζουμε επίσης συνεχώς περιπτώσεις οξείας γαστρεντερίτιδας, καθώς το καθαρό νερό παραμένει εξαιρετικά σπάνιο. Οι άνθρωποι σχηματίζουν καθημερινά ουρές μόνο και μόνο για να προμηθευτούν νερό, όπως κάνουν εδώ και περισσότερο από δύο χρόνια. Παράλληλα, οι δερματικές παθήσεις είναι ευρέως διαδεδομένες λόγω του υπερπληθυσμού και της έλλειψης βασικών συνθηκών υγιεινής.

Η ανάγκη για φροντίδα τραυμάτων είναι τεράστια. Σε κάποια φάση πραγματοποιούσαμε έως και 900 επιδέσεις τραυμάτων την εβδομάδα. Πολλά από αυτά είναι τραύματα μηνών που δεν επουλώθηκαν ποτέ σωστά. Φρόντισα 18χρονους και 19χρονους που έχουν παραλύσει από τραύματα από πυροβολισμούς στη σπονδυλική στήλη και πλέον είναι καθηλωμένοι στο κρεβάτι, με έλκη πίεσης που μολύνονται εύκολα υπό αυτές τις συνθήκες διαβίωσης.

18.500 ασθενείς χρειάζονται εξειδικευμένη περίθαλψη

Βλέπουμε επίσης πολλούς ασθενείς με εξωτερικούς σταθεροποιητές ακόμη προσαρτημένους στα άκρα τους, να περιμένουν χειρουργικές επεμβάσεις που δεν μπορούν να πραγματοποιηθούν μέσα στη Γάζα. Οι ιατρικές εκκενώσεις είναι εξαιρετικά περιορισμένες. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, 18.500 ασθενείς χρειάζονται εξειδικευμένη περίθαλψη που απλώς δεν υπάρχει στη Γάζα, αλλά δεν τους επιτρέπεται να φύγουν.

Δεν μπορώ να ξεχάσω τον Μοχάμεντ, ένα τρίχρονο αγόρι με χρόνιο υποσιτισμό και σύνθετες ιατρικές ανάγκες. Του χορηγήσαμε θεραπευτικό γάλα και η κατάστασή του βελτιώθηκε, όμως όταν επέστρεψε στο σπίτι, επιδεινώθηκε ξανά. Την τελευταία φορά που τον είδα, είχε χάσει σημαντικό βάρος, επειδή αρνιόταν να καταναλώσει το προϊόν με βάση το φιστίκι που χρησιμοποιείται για τη θεραπεία του υποσιτισμού εκτός νοσοκομείου. Ο Μοχάμεντ έχει κοιλιοκάκη — μια αυτοάνοση εντεροπάθεια που προκαλείται από την κατανάλωση γλουτένης — και άλλες ειδικές διατροφικές ανάγκες. Εξακολουθεί να περιμένει να εκκενωθεί. Χωρίς πρόσβαση σε εξειδικευμένη περίθαλψη εκτός της Γάζας, παιδιά όπως ο Μοχάμεντ μπορεί να μην επιβιώσουν, όσο κι αν προσπαθούμε.

Το ντόπιο προσωπικό μας βιώνει την ίδια πραγματικότητα. Αντιμετωπίζει την ίδια ανασφάλεια, τις ίδιες ελλείψεις και την ίδια ψυχολογική πίεση με όλους τους άλλους. Η απειλή επίθεσης δεν εξαφανίζεται ποτέ.

Οι Παλαιστίνιοι συνάδελφοί μας είναι αυτοί που υλοποιούν τις δράσεις των Γιατρών Χωρίς Σύνορα. Το να τους υποστηρίζουμε από απόσταση δεν είναι το ίδιο με το να στεκόμαστε δίπλα τους και να γινόμαστε μάρτυρες όσων βιώνουν. Είναι εκείνοι που έχουν καταφέρει να κρατήσουν σε λειτουργία ένα κατεστραμμένο σύστημα υγείας, έπειτα από περισσότερα από δύο χρόνια αδιάκοπης εργασίας.

Από την 1η Ιανουαρίου 2026, οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα δεν έχουν τη δυνατότητα να εισάγουν προμήθειες στη Γάζα. Από τα τέλη Φεβρουαρίου 2026, όλο το διεθνές προσωπικό της οργάνωσης αναγκάστηκε να εγκαταλείψει την περιοχή, μετά την απόφαση του Ισραήλ να διαγράψει τους Γιατρούς Χωρίς Σύνορα και άλλες 36 ΜΚΟ από το μητρώο των οργανώσεων που δραστηριοποιούνται στην Παλαιστίνη.

Η εξέλιξη αυτή θα έχει καταστροφικές συνέπειες για τους ανθρώπους που εξαρτώνται σχεδόν εξ ολοκλήρου από την ανθρωπιστική βοήθεια, ακόμη και για είδη και υπηρεσίες πρώτης ανάγκης, όπως το νερό, τα τρόφιμα, η υγειονομική περίθαλψη, η υγιεινή και η εκπαίδευση. Οι ανάγκες είναι τεράστιες.

Οι Παλαιστίνιοι μάς ζητούν να μιλήσουμε για όσα έχουμε δει — για το πώς ζουν, για τη συνεχή βία και τον αποκλεισμό που επηρεάζουν κάθε πτυχή της ζωής τους.

Αυτό είναι που μπορώ να κάνω τώρα: να μιλήσω. Και να ελπίζω ότι κάποια μέρα οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα — και όλες οι άλλες οργανώσεις — θα μπορέσουν ξανά να λειτουργούν ελεύθερα, γιατί οι άνθρωποι στη Γάζα το χρειάζονται απεγνωσμένα».

Οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα καταβάλλουν προσπάθειες για τη διατήρηση της υγειονομικής περίθαλψης των Παλαιστινίων σε ένα περιβάλλον που γίνεται ολοένα και πιο περιοριστικό. Δραστηριοποιούνται βάσει της άδειας που έχουν λάβει από την Παλαιστινιακή Αρχή και θα συνεχίσουν να το κάνουν για όσο διάστημα είναι εφικτό. Τα προγράμματα των Γιατρών Χωρίς Σύνορα αποτελούν ζωτικής σημασίας στήριγμα για τους Παλαιστινίους στη Γάζα, εν μέσω μιας συνεχιζόμενης ανθρωπιστικής καταστροφής.