Πόσες πολιτικές «ζωές» έχουν απομείνει στον Σερ Κιρ Στάρμερ;

Ο Βρετανός πρωθυπουργός έχει ήδη «κάψει» αρκετές μέσα στους μόλις 18 μήνες από την επάνοδο των Εργατικών στην εξουσία.

Κατά πολλούς, και δη μέσα στο ίδιο του το κόμμα, το ερώτημα δεν είναι αν πρέπει να φύγει από το Νο10 της Ντάουνινγκ Στριτ, αλλά πότε.

Στο φόντο είναι συνεχή λάθη πολιτικής, παραιτήσεις και «εσωτερικές ανταρσίες» που κλονίζουν συνεχώς την πρωθυπουργία Στάρμερ, παρά τη συντριπτική πλειοψηφία των Εργατικών στη Βουλή των Κοινοτήτων.

Η νέα κρίση αφορά παράπλευρους χειρισμούς στη «σκιά» της υπόθεσης Έπσταϊν -ενός σκανδάλου, στο οποίο ο Στάρμερ δεν έχει άμεση εμπλοκή.

Έχει ωστόσο έμμεση και βαθιά πολιτική, διορίζοντας προ έτους τον Πίτερ Μάντελσον πρεσβευτή του Ηνωμένου Βασιλείου στις ΗΠΑ ως εν δυνάμει «γητευτή» του Ντόναλντ Τραμπ, ενώ ήταν ήδη γνωστοί οι δεσμοί του ιστορικού στελέχους των Εργατικών με τον καταδικασμένο σεξουαλικό εγκληματία και πρώην χρηματιστή Τζέφρι Έπσταϊν.

Αν και ο Μάντελσον απομακρύνθηκε από το πόστο στην Ουάσιγκτον τον Σεπτέμβριο, όταν προέκυψε ότι οι δεσμοί αυτοί ήταν ακόμη βαθύτεροι, παρέμενε ανενόχλητος μέλος των Εργατικών και της Βουλής των Λόρδων.

Αναγκάστηκε να υποβάλει διπλή παραίτηση, μετά τις νέες αποκαλύψεις περί χρηματισμού από τον Επστάιν και διαρροή ευαίσθητης κυβερνητικής πληροφόρησης το 2009 και το 2010, ενώ ήταν υπουργός επί πρωθυπουργίας Γκόρντον Μπράουν.

Πλέον ερευνάται για κατάχρηση δημόσιου αξιώματος. Οι Εργατικοί κλήθηκαν να δώσουν στις αρχές όσα στοιχεία διαθέτουν.

Προς αποσόβηση ενός νέου «αντάρτικου», παραιτήθηκαν δύο κορυφαίοι συνεργάτες του Βρετανού πρωθυπουργού, αναλαμβάνοντας προσωπικά την πολιτική ευθύνη για την υπόθεση Μάντελσον.

«Οι σύμβουλοι συμβουλεύουν. Οι ηγέτες αποφασίζουν», έσφαξε με το βαμβάκι τον Στάρμερ η συντηρητική εφημερίδα The Telegraph.

«Αν ο προσωπάρχης του έπρεπε να παραιτηθεί επειδή συμβούλευσε τον πρωθυπουργό για τον διορισμό Μάντελσον, η λογική επιτάσσει ότι και ο πρωθυπουργός πρέπει να παραιτηθεί, επειδή έπραξε όπως του είπαν. Δεν μπορεί να μας κυβερνά ένα πρόβατο».

Ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ με τον Πίτερ Μάντελσον μετά τον διορισμό του ως πρεσβευτή της Βρετανίας στις ΗΠΑ, τον Φεβρουάριο του 2025 (Carl Court/Pool via REUTERS/File Photo)

Ο Στάρμερ, ο «πρίγκιπας του σκότους» και ο «οίκος του Μπλερ»

Ο 72χρονος Πίτερ Μάντελσον είναι γνωστός ως ο «πρίγκιπας του σκότους» της βρετανικής πολιτικής.

Ήταν από τις κεντρικές φιγούρες του κινήματος των Νέων Εργατικών του Τόνι Μπλερ και την κεντροδεξιά μεταστροφή τους.

Πρώην Επίτροπος Εμπορίου της ΕΕ, είχε διατελέσει δύο φορές ως υπουργός, υπό τον Τόνι Μπλερ και τον Γκόρντον Μπράουν.

Άλλες τόσες αναγκάστηκε να παραιτηθεί από τα υπουργικά πόστα του, ένεκα σκανδάλων.

Παρ’ όλα αυτά, ήταν βασικό πρόσωπο στην «εκκαθάριση» που έκανε ο Στάρμερ κατά της αριστερής πτέρυγας του κόμματος, όταν ανέλαβε τα «ηνία» των Εργατικών, το 2020.

Μετά την εκλογή του στην εξουσία, ο Στάρμερ διόρισε μπλερικούς Εργατικούς στο υπουργικό συμβούλιο και ως κορυφαίους συνεργάτες-συμβούλους, συμπεριλαμβανομένου του (παραιτηθέντα πια) προσωπάρχη του Μόργκαν ΜακΣουίνι και του (επίσης παραιτηθέντα) διευθυντή Επικοινωνίας του πρωθυπουργικού γραφείου, Τιμ Αλαν.

Πρακτικά «έλυναν και έδεναν», ενόσω ο Βρετανός πρωθυπουργός πατούσε εξ αρχής σε δύο βάρκες, προσπαθώντας να ισορροπήσει ανάμεσα στις αποκλίνουσες πτέρυγες των Εργατικών, που προσπαθεί ακόμη να ελέγξει.

Μπήκε εξάλλου στην πολιτική σχετικά αργά, στα πενήντα του, μετά από μια μακρά καριέρα ως δικηγόρος, χωρίς σταθερό δίκτυο σχέσεων εντός του κόμματος ή της εκλογικής βάσης.

Η ταχεία άνοδός του σε εξέχουσα θέση στο «σκιώδες» υπουργικό συμβούλιο του αριστερού Τζέρεμι Κόρμπιν τον έφερε αρχικά σε απόσταση με πολλούς από τα σημερινά βαριά ονόματα των Εργατικών.

Οι μετέπειτα εκκαθαρίσεις τον αποξένωσαν από την αριστερή πτέρυγα, με ένα εξέχων στέλεχός της να θεωρείται σήμερα από πλέον κατάλληλος διάδοχος: ο πρώην υπουργός των Εργατικών, νυν δήμαρχος του Μείζονος Μάντσεστερ, Άντι Μπέρναμ.

Σε κάθε περίπτωση, ο Στάρμερ είναι πλέον αντιδημοφιλής στο ευρύ κοινό και χωρίς σημαντικό δίκτυο προσωπικών συμμάχων για να αξιοποιήσει σε περιόδους εσωτερικής πίεσης στο κόμμα.

Συνεχίζει να ισορροπεί σε δύο βάρκες, όμως με όλο και λιγότερη σταθερότητα, καθώς στα εσωκομματικά «νερά» επικρατεί πλέον φουρτούνα.

Ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ έξω από το Νο10 της Ντάουνινγκ Στριτ, στο Λονδίνο (REUTERS/Toby Melville)

Πολιτικό hangover

Στην πραγματικότητα, μαίνεται πια ένας αδυσώπητος παρασκηνιακός πόλεμος ως προς το ποια κατεύθυνση θα πρέπει να πλεύσουν οι Εργατικοί.

Πιο αριστερά ή πιο δεξιά, καθώς υστερούν δημοσκοπικά της λαϊκιστικής ακροδεξιάς του Ντάιτζελ Φάρατζ και πλαγιοκοπούνται από το Κόμμα των Πρασίνων.

Όσο για τον Κιρ Στάρμερ; Προσπαθεί πολιτικά να επιβιώσει.

Ζήτησε (ξανά) συγγνώμη για την κακή κρίση του, εν προκειμένω από τα θύματα του Έπσταϊν για τον διορισμό του Μάντελσον, αυτοπροβαλλόμενος ωστόσο και αυτός ως θύμα.

«Μας είπε ψέματα», τόνισε, πλήττοντας περαιτέρω το λαβωμένο ηγετικό προφίλ του.

Επιμένει ότι δεν πρόκειται να παραιτηθεί, επικαλούμενος την λαϊκή εντολή -και μια προσωπική αποστολή- να αλλάξει τη Βρετανία.

Δεν απολογήθηκε για το γεγονός ότι κράτησε μέχρι τέλους ως προσωπάρχη τον Μόργκαν ΜακΣουίνι: γνωστό έμπιστο του Μάντελσον (οι κακές γλώσσες στο Λονδίνο λένε ότι δεν έπαιρνε ούτε ανάσα χωρίς να τον ρωτήσει), αλλά και επικεφαλής της νικηφόρας προεκλογικής εκστρατείας του Στάρμερ.

Η σχεδόν ομόθυμη επαναβεβαίωση της στήριξης στο πρόσωπο του Βρετανού πρωθυπουργού μετά την τελευταία κρίση θεωρείται περισσότερο προπέτασμα καπνού.

Μένουν εξάλλου πολλά να ξεκαθαρίσουν, προτού εκδηλωθεί το προαναγγελθέν πια «πραξικόπημα».

Κυρίως, πρέπει να βρεθεί μια εναλλακτική, που αυτή τη στιγμή δεν είναι ορατή μεταξύ των επιφανών δελφίνων.

Η αριστερή Άντζελα Ρέινερ «κάηκε» πρόσφατα από το σκάνδαλο φοροδιαφυγής, που την εξώθησε σε παραίτηση από αναπληρώτρια πρωθυπουργός και υπουργός Στέγασης.

Ο Εντ Μίλιμπαντ έχει ήδη δοκιμαστεί, με αποτυχία.

Η μπλερική υπουργός Εσωτερικών Σαμπάνα Μαχμούντ κλίνει προς τα δεξιά, το ίδιο και ο (επίσης μπλερικός) υπουργός Υγείας Γουές Στρίτινγκ, που μέχρι πρότινος εκθείαζε δημόσια τον Μάντελσον.

Ο Άντι Μπέρναμ θεωρείται «πολύ αριστερός».

Παραμένει ωστόσο η πιο σοβαρή απειλή για τον Στάρμερ, αν και βρίσκεται εκτός κοινοβουλευτικού νυμφώνος.

Οι εξελίξεις μπορεί να τρέξουν πολύ γρήγορα στη Βρετανία.

Δύο κρίσιμες ημερομηνίες

Ο Στάρμερ έχει κάθε λόγο να κοιτά με αγωνία δύο ημερομηνίες στο ημερολόγιο, που θα μπορούσαν να καθορίσουν το πολιτικό του μέλλον.

Στις 26 Φεβρουαρίου, οι Εργατικοί κινδυνεύουν να χάσουν από το Reform UK του Φάρατζ τις συμπληρωματικές εκλογές για την αναπλήρωση της βουλευτικής έδρας στην περιφέρεια Γκόρτον και Ντέντον.

Πρόκειται για ένα μεταπολεμικό προπύργιό τους, στο οποίο ήθελε να θέσει υποψηφιότητα ο Άντι Μπέρναμ, διεκδικώντας την επιστροφή του στη Βουλή των Κοινοτήτων.

Αποκλείστηκε ωστόσο με συνοπτικές διαδικασίες από τα κομματικά όργανα. Κίνηση, που ξεσήκωσε θύελλα αντιδράσεων.

Ακόμη πάντως και εάν οι Εργατικοί καταφέρουν να νικήσουν (παρά τη συνεχή διαρροή ψήφων προς το Κόμμα των Πρασίνων) ή ο Στάρμερ καταφέρει να αντέξει ακόμη ένα ισχυρό πολιτικό πλήγμα, οι τοπικές εκλογές στην Αγγλία και οι εθνικές εκλογές στη Σκωτία και την Ουαλία στις 7 Μαΐου θα μπορούσαν να αποτελέσουν τη χαριστική βολή.

Τα αποτελέσματα, όπως τουλάχιστον προβλέπουν οι έως τώρα δημοσκοπήσεις, θα είναι καταστροφικά για τους Εργατικούς.

Τα περιθώρια για «θαύματα» στενεύουν…