Ο ηγέτης της Βενεζουέλας απήχθη στις αρχές Ιανουαρίου του 2026 από τον αμερικανικό στρατό. Στο Ιράν οι ΗΠΑ απειλούν να επαναλάβουν μια νέα επίθεση, συγκεντρώνοντας ξανά μεγάλη ισχύ πυρός. Η δε Γροιλανδία, έχει μπει στο στόχαστρο της επεκτατικής πολιτικής του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ. Που είναι σε όλα αυτά, το -υποτίθεται- αντίπαλο δέος, η Κίνα;

Ενώ η Κίνα τείνει να ενεργεί αποφασιστικά σε ζητήματα που θεωρεί πυρήνα της κυριαρχίας και της ασφάλειάς της -συμπεριλαμβανομένης της Ταϊβάν και της Νότιας Σινικής Θάλασσας- έχει λόγους να είναι πιο επιφυλακτική σε ζητήματα πέραν της Ασίας.

Αυτό αναφέρει η Κινέζα ερευνήτρια στην αμερικανική δεξαμενή Quincy Institute for Responsible Statecraft Γουάνγκ Γουεντζίνγκ. «Αφενός, αυτή η επιφύλαξη μπορεί να αποδοθεί στο απλό γεγονός ότι η Κίνα έχει λίγα να κερδίσει από την παρέμβαση, παρά το ότι έχει υπογράψει στρατηγικές συνεργασίες με χώρες όπως η Βενεζουέλα και το Ιράν» λέει σε ανάλυσή της.

«Στην περίπτωση της Βενεζουέλας, παρότι ορισμένοι υποστηρίζουν ότι η Κίνα είναι πιστωτής της χώρας και έχει οικονομικά συμφέροντα -κυρίως στο πετρέλαιο- οι σινο-βενεζουελανικές οικονομικές σχέσεις είχαν ήδη ψυχρανθεί πριν από τη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο από τις ΗΠΑ. Η ίδια η εταιρική σχέση δεν εγγυάται ότι η Κίνα θα αναλάβει ενεργές δράσεις για να βοηθήσει τη Βενεζουέλα εν μέσω της κρίσης» σημειώνει η ειδική.

Επιπλέον, η Γουεντζίνγκ θυμίζει την εκεχειρία που επιτεύχθηκε κατά τη Σύνοδο Τραμπ-Σι στη Μπουσάν πέρσι, που καθιστά ακόμα πιο δύσκολο για τη Κίνα να προβεί σε ουσιαστικές ενέργειες αντιπαράθεσης με τις ΗΠΑ σε ζητήματα που δεν εμπίπτουν στην αμιγώς διμερή τους ατζέντα.

Αντί να εμπλακεί σε αμφιλεγόμενα ζητήματα εκτός Ασίας, η Κινέζα ειδική λέει ότι η Κίνα είναι πιο πιθανό να δώσει προτεραιότητα στην αντιμετώπιση των εγχώριων οικονομικών προκλήσεων, ενώ ωφελείται από τις τεταμένες σχέσεις μεταξύ των ΗΠΑ και των παραδοσιακών τους συμμάχων. «Παράλληλα με μια σειρά πολιτικών και μέτρων για την ενίσχυση της εγχώριας κατανάλωσης και της αυτάρκειας, το Πεκίνο φιλοξένησε αρκετούς ξένους ηγέτες και υπέγραψε έγγραφα συνεργασίας και μνημόνια με χώρες όπως η Νότια Κορέα και ο Καναδάς. Η Κίνα και η ΕΕ κατέληξαν επίσης σε μια σημαντική πρόοδο στο ζήτημα των ηλεκτρικών οχημάτων εν μέσω της κρίσης της Γροιλανδίας».

Οι πέντε αρχές

Η Γουεντζίνγκ υπογραμμίζει και τους περιορισμούς στην εξωτερική πολιτική που έχει θέσει η ίδια η Κίνα που αποτυπώνονται στις Πέντε Αρχές της Ειρηνικής Συνύπαρξης.

«Αν η αρχή του «αμοιβαίου σεβασμού της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας» στηρίζει τις κινεζικές διεκδικήσεις επί της Ταϊβάν και άλλων αμφισβητούμενων περιοχών, τότε η αρχή της «αμοιβαίας μη επέμβασης στις εσωτερικές υποθέσεις» καθιστά δυνατή την πρακτική προσέγγιση της Κίνας απέναντι σε διαφορετικούς τύπους καθεστώτων, αλλά με μεγάλη αυτοσυγκράτηση».

Η Κίνα δεν μπορεί

Στη συνέχεια η Γουεντζίνγκ θίγει τους αντικειμενικούς περιορισμούς που αντιμετωπίζει το Πεκίνο. Ενώ δηλαδή, ο Τραμπ «θα μπορούσε να ξεκινήσει μια στρατιωτική επιχείρηση στο Καράκας, να παροτρύνει τους Ιρανούς να συνεχίσουν τις διαδηλώσεις και να δεσμευτεί να αγοράσει τη Γροιλανδία, η Κίνα δεν θα μπορούσε να υιοθετήσει παρόμοιες στρατηγικές». Αντιθέτως, «η Κίνα θα προσαρμόσει την προσέγγισή της αφού επιλυθούν οι αναταραχές σε χώρες όπως η Βενεζουέλα και το Ιράν, δίνοντας προτεραιότητα στη μετα-κρίση εμπλοκή αντί της άμεσης παρέμβασης».

Πέρα από την οικονομική της ισχύ και της η Κίνα δεν διαθέτει στρατιωτική ισοτιμία με τις ΗΠΑ, γεγονός που αποκλείει την επιλογή στρατιωτικών επιχειρήσεων για την «αστυνόμευση» του κόσμου.

«Αυτή η προσέγγιση εξηγεί τη μετριοπάθεια της Κίνας στις πρόσφατες γεωπολιτικές εντάσεις. Η Κίνα έχει καταδικάσει τις ΗΠΑ για τη σύλληψη του Μαδούρο και της συζύγου του, έχει υιοθετήσει μια προσεκτική στάση απέναντι στο Ιράν, έχει υπερασπιστεί τις δραστηριότητές της στην Αρκτική και έχει τονίσει τη σημασία του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ και του διεθνούς δικαίου, αλλά δεν έχει προχωρήσει πέρα από χαμηλού κόστους ρητορική. Η αρχή της μη επέμβασης αναπόφευκτα περιορίζει τα εργαλεία που μπορεί να χρησιμοποιήσει η Κίνα σε τέτοιες περιστάσεις».

Ο οικονομικός καταναγκασμός, όπως μια σειρά μέτρων κατά της Ιαπωνίας, που έχει μέχρι στιγμής επιστρατεύει το Πεκίνο αφορά ζητήματα που η Κίνα θεωρεί «κόκκινες γραμμές», όπως η Ταϊβάν.

Αντιθέτως, η Κίνα έχει υπάρξει πιο προσεκτική στη χρήση παρόμοιων εξαναγκαστικών τακτικών σε αναταραχές τρίτων χωρών πέραν των βασικών της συμφερόντων, όπου τέτοιες ενέργειες θα παραβίαζαν πιο καθαρά την αρχή της μη επέμβασης.

Ωστόσο, η ειδική καταλήγει πως εάν και η Κίνα δεν επιθυμεί να αναλάβει μεγαλύτερη ευθύνη για ζητήματα πέραν των συμφερόντων της, εάν προειδοποιεί ότι «εάν οι ΗΠΑ μετατοπίσουν το επίκεντρο της προσοχής τους στην Ασία, εμπλεκόμενες ενεργά στις συνεχιζόμενες σινοϊαπωνικές εντάσεις ή στα ζητήματα των σχέσεων μεταξύ Κίνας και Ταϊβάν, ο στρατηγικός υπολογισμός της Κίνας θα μπορούσε να αλλάξει αισθητά».

Ειδήσεις Σήμερα: