Οι ΗΠΑ φαίνεται να είναι έτοιμες να επιτεθούν στο Ιράν μέσα σε λίγες ημέρες.

Ενώ οι πιθανοί στόχοι είναι σε μεγάλο βαθμό προβλέψιμοι, το αποτέλεσμα δεν είναι.

Επομένως, εάν δεν επιτευχθεί συμφωνία της τελευταίας στιγμής με την Τεχεράνη και ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ αποφασίσει να διατάξει τις αμερικανικές δυνάμεις να επιτεθούν, ποια είναι τα πιθανά αποτελέσματα;

  1. Στοχευμένες, χειρουργικές επιθέσεις, ελάχιστες απώλειες αμάχων, μετάβαση στη δημοκρατία

Οι αμερικανικές αεροπορικές και ναυτικές δυνάμεις πραγματοποιούν περιορισμένες, ακριβείς επιθέσεις με στόχο τις στρατιωτικές βάσεις του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης του Ιράν (IRGC) και της μονάδας Basij – μια παραστρατιωτική δύναμη υπό τον έλεγχο του IRGC – τις εγκαταστάσεις εκτόξευσης και αποθήκευσης βαλλιστικών πυραύλων, καθώς και το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.

Ένα ήδη αποδυναμωμένο καθεστώς ανατρέπεται, μεταβαίνοντας τελικά σε μια γνήσια δημοκρατία, όπου το Ιράν μπορεί να επανενταχθεί στον υπόλοιπο κόσμο.

Αυτό είναι ένα εξαιρετικά αισιόδοξο σενάριο, σύμφωνα με το BBC.  

Η δυτική στρατιωτική επέμβαση τόσο στο Ιράκ όσο και στη Λιβύη δεν οδήγησε σε μετάβαση στη δημοκρατία. Αν και έθεσε τέλος σε βίαιες δικτατορίες και στις δύο περιπτώσεις, προκάλεσε χρόνια χάους και αιματοχυσίας.

  1. Το καθεστώς επιβιώνει, αλλά μετριάζει τις πολιτικές του

Αυτό θα μπορούσε να ονομαστεί γενικά «μοντέλο Βενεζουέλας», σύμφωνα με το οποίο η ταχεία και ισχυρή δράση των ΗΠΑ αφήνει το καθεστώς αλώβητο, αλλά μετριάζει τις πολιτικές του.

Στην περίπτωση του Ιράν, αυτό θα σήμαινε ότι η Ισλαμική Δημοκρατία επιβίωσε, κάτι που δεν θα ικανοποιήσει μεγάλο αριθμό Ιρανών, αλλά θα αναγκαστεί να περιορίσει την υποστήριξή της σε βίαιες πολιτοφυλακές σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή, να σταματήσει ή να περιορίσει τα εγχώρια πυρηνικά και βαλλιστικά της προγράμματα, καθώς και να χαλαρώσει την καταστολή των διαδηλώσεων.

Και πάλι, αυτό είναι το πιο απίθανο σενάριο.

Η ηγεσία της Ισλαμικής Δημοκρατίας παραμένει προκλητική και ανθεκτική στην αλλαγή εδώ και 47 χρόνια.

Φαίνεται απίθανο να αλλάξει πορεία τώρα.

  1. Το καθεστώς καταρρέει και αντικαθίσταται από στρατιωτική διακυβέρνηση

Πολλοί πιστεύουν ότι αυτό είναι το πιο πιθανό αποτέλεσμα.

Ενώ το καθεστώς είναι σαφώς μη δημοφιλές σε πολλούς και κάθε διαδοχική κύμα διαμαρτυριών κατά τη διάρκεια των ετών το αποδυναμώνει περαιτέρω, παραμένει ένα τεράστιο και διάχυτο βαθύ κράτος ασφαλείας με έννομο συμφέρον στο status quo.

Ο κύριος λόγος για τον οποίο οι διαμαρτυρίες δεν έχουν καταφέρει μέχρι τώρα να ανατρέψουν το καθεστώς είναι ότι δεν έχουν σημειωθεί σημαντικές αποστασίες προς την πλευρά τους, ενώ όσοι έχουν τον έλεγχο είναι διατεθειμένοι να χρησιμοποιήσουν απεριόριστη βία και βαρβαρότητα για να παραμείνουν στην εξουσία.

Στη σύγχυση που θα ακολουθήσει τυχόν αμερικανικές επιθέσεις, είναι πιθανό το Ιράν να καταλήξει να κυβερνάται από μια ισχυρή στρατιωτική κυβέρνηση που θα αποτελείται κυρίως από στελέχη του IRGC.

  1. Το Ιράν ανταποδίδει επιτιθέμενο στις αμερικανικές δυνάμεις και τους γείτονές του

Το Ιράν έχει ορκιστεί να ανταποδώσει σε οποιαδήποτε αμερικανική επίθεση, λέγοντας ότι «το δάχτυλό του είναι στη σκανδάλη». 

Είναι σαφές ότι δεν μπορεί να ανταγωνιστεί τη δύναμη του αμερικανικού ναυτικού και της αεροπορίας, αλλά θα μπορούσε να επιτεθεί με το οπλοστάσιό του από βαλλιστικούς πυραύλους και drones, πολλά από τα οποία είναι κρυμμένα σε σπηλιές, υπόγεια ή σε απομακρυσμένες βουνοπλαγιές.

Υπάρχουν αμερικανικές βάσεις και εγκαταστάσεις διάσπαρτες κατά μήκος της αραβικής πλευράς του Κόλπου, κυρίως στο Μπαχρέιν και το Κατάρ, αλλά το Ιράν θα μπορούσε επίσης, αν το επέλεγε, να στοχεύσει ορισμένες από τις κρίσιμες υποδομές οποιασδήποτε χώρας θεωρούσε συνένοχη σε μια αμερικανική επίθεση, όπως η Ιορδανία ή το Ισραήλ.

Η καταστροφική επίθεση με πυραύλους και drones στις πετροχημικές εγκαταστάσεις της Saudi Aramco το 2019, που αποδόθηκε σε μια ιρανική υποστηριζόμενη πολιτοφυλακή στο Ιράκ, έδειξε στους Σαουδάραβες πόσο ευάλωτοι ήταν στους ιρανικούς πυραύλους.

Οι  γείτονες του Ιράν στον Κόλπο, όλοι σύμμαχοι των ΗΠΑ, είναι κατανοητά εξαιρετικά νευρικοί αυτή τη στιγμή, καθώς οποιαδήποτε στρατιωτική ενέργεια των ΗΠΑ θα καταλήξει να έχει αντίκτυπο και σε αυτούς.

  1. Το Ιράν ανταποδίδει τοποθετώντας νάρκες στον Κόλπο

Αυτό αποτελεί από καιρό μια πιθανή απειλή για τη διεθνή ναυτιλία και τον εφοδιασμό με πετρέλαιο από τον πόλεμο Ιράν-Ιράκ του 1980-88, όταν το Ιράν όντως τοποθέτησε νάρκες στις ναυτιλιακές οδούς και τα ναρκαλιευτικά της Βασιλικής Ναυτικής Βρετανίας βοήθησαν στην απομάκρυνσή τους.

Το στενό του Ορμούζ μεταξύ Ιράν και Ομάν είναι ένα κρίσιμο σημείο.

Περίπου το 20% των εξαγωγών υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) στον κόσμο και μεταξύ 20-25% του πετρελαίου και των παραπροϊόντων του πετρελαίου διέρχονται από αυτό το στενό κάθε χρόνο.

Το Ιράν έχει πραγματοποιήσει ασκήσεις ταχείας ανάπτυξης ναρκοπεδίων. Αν το έκανε, αυτό θα είχε αναπόφευκτα αντίκτυπο στο παγκόσμιο εμπόριο και στις τιμές του πετρελαίου.

  1. Το Ιράν ανταποδίδει, βυθίζοντας ένα πολεμικό πλοίο των ΗΠΑ

Ένας πλοίαρχος του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ που βρισκόταν σε πολεμικό πλοίο στον Κόλπο μου είπε κάποτε ότι μία από τις απειλές από το Ιράν που τον ανησυχεί περισσότερο είναι μια «επίθεση σμήνους».

Σε αυτή την περίπτωση, το Ιράν εκτοξεύει τόσα πολλά υψηλής εκρηκτικότητας drones και γρήγορα τορπιλάκα σε έναν ή περισσότερους στόχους, που ακόμη και οι ισχυρές άμυνες του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ δεν είναι σε θέση να τα εξουδετερώσουν όλα εγκαίρως.

Ο ναυτικός στόλος του IRGC έχει από καιρό αντικαταστήσει τον συμβατικό ιρανικό ναυτικό στόλο στον Κόλπο, ορισμένοι από τους διοικητές του οποίου είχαν ακόμη και εκπαιδευτεί στο Dartmouth κατά την εποχή του Σάχη.

Τα πληρώματα του ιρανικού ναυτικού έχουν επικεντρώσει μεγάλο μέρος της εκπαίδευσής τους σε μη συμβατικό ή «ασύμμετρο» πόλεμο, αναζητώντας τρόπους να ξεπεράσουν ή να παρακάμψουν τα τεχνικά πλεονεκτήματα του κύριου αντιπάλου τους, του Πέμπτου Στόλου του αμερικανικού ναυτικού.

Η βύθιση ενός πολεμικού πλοίου των ΗΠΑ, συνοδευόμενη από την πιθανή σύλληψη επιζώντων μεταξύ του πληρώματός του, θα αποτελούσε τεράστια ταπείνωση για τις ΗΠΑ.

Αν και αυτό το σενάριο θεωρείται απίθανο, το καταδρομικό USS Cole, αξίας δισεκατομμυρίων δολαρίων, καταστράφηκε από μια επίθεση αυτοκτονίας της Αλ Κάιντα στο λιμάνι του Άντεν το 2000, με αποτέλεσμα να σκοτωθούν 17 Αμερικανοί ναύτες.

Πριν από αυτό, το 1987, ένας Ιρακινός πιλότος τζετ πυροβόλησε κατά λάθος δύο πυραύλους Exocet σε ένα αμερικανικό πολεμικό πλοίο, το USS Stark, σκοτώνοντας 37 ναύτες.

  1. Το καθεστώς καταρρέει, αντικαθίσταται από το χάος

Αυτός είναι ένας πολύ πραγματικός κίνδυνος και αποτελεί μία από τις κύριες ανησυχίες γειτόνων όπως το Κατάρ και η Σαουδική Αραβία.

Εκτός από την πιθανότητα εμφυλίου πολέμου, όπως αυτός που βίωσαν η Συρία, η Υεμένη και η Λιβύη, υπάρχει επίσης ο κίνδυνος, μέσα στο χάος και τη σύγχυση, οι εθνοτικές εντάσεις να εξελιχθούν σε ένοπλη σύγκρουση, καθώς οι Κούρδοι, οι Μπαλούχοι και άλλες μειονότητες θα επιδιώξουν να προστατεύσουν τους δικούς τους ανθρώπους εν μέσω ενός εθνικού κενού εξουσίας.

Μεγάλο μέρος της Μέσης Ανατολής θα χαιρόταν σίγουρα να δει την Ισλαμική Δημοκρατία να φεύγει, και κανένας περισσότερο από το Ισραήλ, το οποίο έχει ήδη καταφέρει σοβαρά πλήγματα στους εκπροσώπους του Ιράν σε ολόκληρη την περιοχή και το οποίο φοβάται μια υπαρξιακή απειλή από το ύποπτο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.

Αλλά κανείς δεν θέλει να δει τη μεγαλύτερη χώρα της Μέσης Ανατολής από άποψη πληθυσμού – περίπου 93 εκατομμύρια – να βυθίζεται στο χάος, προκαλώντας μια ανθρωπιστική και προσφυγική κρίση.

Ο μεγαλύτερος κίνδυνος τώρα είναι ότι ο Πρόεδρος Τραμπ, έχοντας συγκεντρώσει αυτή την ισχυρή δύναμη κοντά στα σύνορα του Ιράν, αποφασίσει ότι πρέπει να δράσει για να μην χάσει την αξιοπιστία του, και να ξεκινήσει ένας πόλεμος χωρίς σαφή τελικό αποτέλεσμα και με απρόβλεπτες και δυνητικά καταστροφικές επιπτώσεις.

Ειδήσεις Σήμερα: