Στα ύψη η ένταση μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν – Οι κινήσεις που ζωντανεύουν τον εφιάλτη του πολέμου

Η Μέση Ανατολή βρίσκεται ξανά στο χείλος του γκρεμού, με την απειλή ενός γενικευμένου πολέμου μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν να λαμβάνει ανεξέλεγκτες διαστάσεις.

Ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, εξέδωσε ίσως την πιο αυστηρή προειδοποίηση μέχρι σήμερα, διαμηνύοντας στην Τεχεράνη ότι τα χρονικά περιθώρια έχουν εξαντληθεί, ενώ μια τεράστια αμερικανική ναυτική δύναμη πλέει ήδη προς τον Περσικό Κόλπο με εντολές να δράσει αποφασιστικά.

Σε μια σειρά εμπρηστικών δηλώσεων που έχουν σημάνει συναγερμό στις διπλωματικές πρωτεύουσες, ο Πρόεδρος Τραμπ κατέστησε σαφές ότι η αρμάδα που κατευθύνεται προς την περιοχή -με επικεφαλής το αεροπλανοφόρο USS Abraham Lincoln- είναι «έτοιμη, πρόθυμη και ικανή να εκπληρώσει την αποστολή της με ταχύτητα και βία, εάν αυτό κριθεί απαραίτητο».

Περιγράφοντας τη ναυτική δύναμη ως «μεγαλύτερη από εκείνη που στάλθηκε στη Βενεζουέλα», ο Τραμπ τόνισε: «Ελπίζω το Ιράν να έρθει γρήγορα στο τραπέζι και να διαπραγματευτεί μια δίκαιη και ισότιμη συμφωνία – ΟΧΙ ΠΥΡΗΝΙΚΑ ΟΠΛΑ – μια συμφωνία που θα είναι καλή για όλες τις πλευρές. Ο χρόνος τελειώνει, είναι πραγματικά ζωτικής σημασίας!»

Ο Αμερικανός πρόεδρος δεν δίστασε να ανακαλέσει στη μνήμη την καταστροφική στρατιωτική σύγκρουση του περασμένου καλοκαιριού, χρησιμοποιώντας την ως μοχλό πίεσης.

«Όπως είπα στο Ιράν και την προηγούμενη φορά, ΚΑΝΤΕ ΣΥΜΦΩΝΙΑ! Δεν το έκαναν, και ακολούθησε η “Επιχείρηση Midnight Hammer” (Σφυρί του Μεσονυκτίου), μια μεγάλη καταστροφή για το Ιράν», δήλωσε χαρακτηριστικά, αναφερόμενος στους βομβαρδισμούς του Ιουνίου 2025 κατά των ιρανικών πυρηνικών εγκαταστάσεων στο Φορντό και τη Νατάνζ.

Η προειδοποίησή του για το μέλλον ήταν σαφής και δυσοίωνη: «Η επόμενη επίθεση θα είναι πολύ χειρότερη! Μην αφήσετε να συμβεί ξανά».

Διπλωματία υπό την απειλή όπλων

Παρά την πολεμική ρητορική, παρασκηνιακά επιχειρείται μια ύστατη διπλωματική προσπάθεια. Ο Στιβ Γουίτκοφ, ειδικός απεσταλμένος του Τραμπ, μιλώντας από το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός, επέμεινε ότι μια συμφωνία είναι επιβεβλημένη, θέτοντας όμως αυστηρούς όρους που αγγίζουν τον πυρήνα της ιρανικής στρατηγικής.

Μιλώντας στο CNBC, ο Γουίτκοφ ξεκαθάρισε: «Προφανώς, η συμφωνία πρέπει να αφορά τους πυραύλους. Πρέπει να αφορά τον εμπλουτισμό ουρανίου. Πρέπει να αφορά τους πληρεξούσιους (proxies) μη κρατικούς δρώντες. Και φυσικά, το ίδιο το υλικό [τα αποθέματα πυρηνικού υλικού του Ιράν]».

Η απάντηση του Ιράν στις αμερικανικές απειλές ήταν άμεση και οξεία, απορρίπτοντας κάθε ενδεχόμενο διαπραγμάτευσης υπό καθεστώς εκβιασμού. Το ιρανικό καθεστώς διεμήνυσε ότι είναι έτοιμο να ανταποδώσει οποιοδήποτε χτύπημα.

Ο Ιρανός Υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, απέρριψε κατηγορηματικά τις εκκλήσεις για συνομιλίες, δηλώνοντας: «Η διπλωματία μέσω στρατιωτικών απειλών δεν μπορεί να είναι αποτελεσματική. Κανείς δεν μπορεί να μιλά για διαλόγους σε μια ατμόσφαιρα εκφοβισμού».

H διεθνής κοινότητα παρακολουθεί με κομμένη την ανάσα

Ο Αραγτσί τόνισε ότι εάν οι ΗΠΑ επιθυμούν πραγματικά διαπραγματεύσεις, πρέπει να εγκαταλείψουν τις «υπερβολικές απαιτήσεις» και τα «παράλογα ζητήματα», προσθέτοντας με νόημα πως «το Ιράν δεν επεδίωξε αυτές τις συνομιλίες».

Ακόμη πιο ανησυχητική είναι η στάση των Φρουρών της Επανάστασης (IRGC). Ανώτερος διοικητής του σώματος προχώρησε σε ευθεία απειλή προς τις γειτονικές χώρες του Κόλπου, προειδοποιώντας τες να μην επιτρέψουν τη χρήση των εδαφών τους από τις αμερικανικές δυνάμεις.

«Οποιαδήποτε χώρα της οποίας το έδαφος, ο εναέριος χώρος ή τα χωρικά ύδατα χρησιμοποιηθούν για επίθεση εναντίον του Ιράν, θα θεωρηθεί εχθρική», δήλωσε ο διοικητής, προσθέτοντας ωστόσο ότι υπό άλλες συνθήκες το Ιράν θεωρεί τους γείτονές του «φίλους».

Η Σαουδική Αραβία έσπευσε ήδη να δηλώσει ότι δεν θα επιτρέψει τη χρήση του εδάφους της για επίθεση κατά του Ιράν, προσπαθώντας να αποφύγει την εμπλοκή στη διαφαινόμενη σύρραξη.

Με την αμερικανική αρμάδα να πλησιάζει και την Τεχεράνη να θέτει τις δυνάμεις της σε μέγιστη ετοιμότητα, η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί με κομμένη την ανάσα, καθώς η «ώρα μηδέν» για μια νέα, καταστροφική σύγκρουση στη Μέση Ανατολή φαίνεται να πλησιάζει επικίνδυνα.

Κεντρική φωτογραφία: To αεροπλανοφόρο USS Abraham Lincoln