Κρασί: Η ΑΙ αναδιαμορφώνει την παραγωγή καθώς οι παραδοσιακές αντιλήψεις αλλάζουν

Σε άγνωστα μονοπάτια οδεύει το κρασί το 2026, με το τοπίο να παραμένει ασαφές, καθώς ερωτήματα όπως αν το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ θα επικυρώσει τους δασμούς Τραμπ, συγκρατώντας τις τιμές, περιμένουν απάντηση.

Εκείνο που θεωρείται βέβαιο για τη νέα χρονιά είναι πως η κλιματική αλλαγή θα συνεχίσει να επηρεάζει έντονα την αμπελοκαλλιέργεια. Σύμφωνα με τη Βρετανική Μετεωρολογική Υπηρεσία, το 2026 αναμένεται να συγκαταλέγεται στα τέσσερα θερμότερα έτη που έχουν καταγραφεί ποτέ. Περισσότερες πλημμύρες, καύσωνες, ξηρασίες και πυρκαγιές σε ιστορικές οινικές ζώνες θα ωθήσουν τους παραγωγούς να αναζητήσουν ψυχρότερα κλίματα, ακόμη και σε χώρες όπως η Σουηδία.

Τα λευκά κρασιά συνεχίζουν να υπερισχύουν των κόκκινων, ενώ οινοποιεία υιοθετούν πιο βιώσιμες πρακτικές, επενδύοντας στην αναγεννητική γεωργία

Παράλληλα, τάσεις που ξεκίνησαν τα προηγούμενα χρόνια ενισχύονται. Τα κρασιά χωρίς αλκοόλ κερδίζουν έδαφος, με καλύτερη ποιότητα και μεγαλύτερη παρουσία στα εστιατόρια. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα, που αναφέρει το Bloomberg, του γαλλικού ομίλου Castel, που επενδύει 10 εκατ. ευρώ σε μονάδα παραγωγής μη αλκοολούχου κρασιού στον Λίγηρα.

Τα λευκά κρασιά συνεχίζουν να υπερισχύουν των κόκκινων, ενώ οινοποιεία υιοθετούν πιο βιώσιμες πρακτικές, επενδύοντας στην αναγεννητική γεωργία. Την ίδια στιγμή, η συζήτηση γύρω από το κρασί και την υγεία –και το ενδεχόμενο προειδοποιητικών ετικετών– παραμένει ανοιχτή.

Περισσότερο αφρώδες κρασί

Παρότι οι συνολικές πωλήσεις κρασιού έχουν υποχωρήσει, τα στοιχεία δείχνουν λόγους για αισιοδοξία. Η Γενιά Ζ αυξάνει σταδιακά την κατανάλωσή της, ακολουθώντας το μοτίβο των προηγούμενων γενεών, ενώ οι millennials έχουν πλέον ξεπεράσει τους baby boomers ως οι βασικοί καταναλωτές κρασιού. Wine bars και εκθέσεις φυσικών κρασιών γεμίζουν από νεότερο κοινό, με το κρασί να αποκτά θέση στην ποπ κουλτούρα, στον αθλητισμό και στο streaming.

Καθώς οι παραδοσιακές αντιλήψεις αλλάζουν, το νέο σύνθημα της εποχής μοιάζει να είναι «κάντε το κρασί ξανά διασκεδαστικό».

Η σαμπάνια δοκιμάζεται, όμως τα αφρώδη κρασιά γενικά δείχνουν μεγαλύτερη αντοχή. Το prosecco, για παράδειγμα, κατέγραψε σημαντική άνοδο πωλήσεων, κυρίως χάρη στους millennials και τη Gen Z. Το αφρώδες κρασί γίνεται πλέον καθημερινή επιλογή, ιδανική για casual γεύματα και social media.

Αναμένεται αύξηση σε crémant, αγγλικά αφρώδη, lambrusco, sekt, αλλά και σε αφρώδη κρασιά από νέες περιοχές και γηγενείς ποικιλίες. Οι μικροί, ανεξάρτητοι παραγωγοί προσελκύουν το ενδιαφέρον χάρη στην αυθεντικότητα και τη δημιουργική ελευθερία τους.

Οινοτουρισμός με δόση περιπέτειας

Οι νεότεροι καταναλωτές ζητούν εμπειρίες και όχι απλώς γευσιγνωσίες. Η Παγκόσμια Έκθεση Οινοτουρισμού 2025  διαπίστωσε ότι το 73% των 1.310 οινοποιείων σε 47 χώρες που συμμετείχαν στην έρευνα σχεδιάζουν να επεκτείνουν τις προσφερόμενες δραστηριότητές τους από ποδηλασία βουνού και off-road διαδρομές μέχρι zip-lining και υπαίθριες εκδηλώσεις, με τον οινοτουρισμό να αποτελεί πλέον σημαντικό κομμάτι των εσόδων τους. Αυτές αντιπροσωπεύουν πλέον κατά μέσο όρο το 25% των εσόδων ενός οινοποιείου.

Οι ευκαιρίες για το κρασί

Το 2026, η σχέση ποιότητας-τιμής θα βρίσκεται στο επίκεντρο. Οι καλύτερες ευκαιρίες θα προέρχονται από λιγότερο προβεβλημένες περιοχές της Ανατολικής Ευρώπης, την Ελλάδα, την Ιταλία, την Πορτογαλία και την Ισπανία, ειδικά εκείνα που παράγονται από τοπικές ποικιλίες σταφυλιών.

Για τα λευκά, επιλογή είναι τα σταφύλια grillo της Σικελίας και godello της Ισπανίας. Για τα κόκκινα, αναζητήστε τα ελαφριά, δροσερά κόκκινα κρασιά της Ελλάδας που παράγονται από λιάτικο στην Κρήτη και τα φωτεινά, πικάντικα κρασιά από μείγμα touriga franca από το Douro της Πορτογαλίας.

Παράλληλα, η υπερπαραγωγή σταφυλιών στην Καλιφόρνια δημιουργεί νέες, προσιτές ετικέτες από αξιόλογους παραγωγούς.

Νέος σομελιέ η Τεχνητή Νοημοσύνη

Όλο και περισσότερα εστιατόρια εγκαταλείπουν τις εκτενείς λίστες κρασιών, επιλέγοντας την προσωπική καθοδήγηση. Ο πελάτης περιγράφει τι θέλει και ο σομελιέ προτείνει. Η εμπειρία γίνεται πιο χαλαρή και άμεση, αν και όχι πάντα ιδανική για τους πιο μυημένους.

Η Τεχνητή Νοημοσύνη (AI) ήδη αναδιαμορφώνει τον τρόπο καλλιέργειας και παραγωγής κρασιού, τροφοδοτώντας αισθητήρες και drones. Παρακολουθεί την υγρασία του εδάφους, ανιχνεύει ασθένειες των αμπελιών πριν εξαπλωθούν, αξιολογεί τα καιρικά πρότυπα και προβλέπει τους χρόνους συγκομιδής. Στο Μπορντό για παράδειγμα, ρομπότ που λειτουργούν με τεχνητή νοημοσύνη κλαδεύουν, ξεριζώνουν και μετακινούν τα σταφύλια από τα τραπέζια διαλογής σε δεξαμενές ζύμωσης.

Το 2026 θα μπει δυναμικά και στον οινοτουρισμό, προσφέροντας εξατομικευμένες προτάσεις για κρασιά, εστιατόρια και επισκέψεις σε οινοποιεία. Παρ’ όλα αυτά, για τις πραγματικά κρυφές και αυθεντικές εμπειρίες, ο ανθρώπινος παράγοντας παραμένει αναντικατάστατος.

Πηγή: ΟΤ