Πειθαρχικό εμπόριο

Δεδομένου του συμπαγούς χαρακτήρα της κυβερνητικής πλειοψηφίας η υπερψήφιση του νομοσχεδίου που αναμορφώνει το πειθαρχικό δίκαιο των δημοσίων υπαλλήλων ήταν αναμενόμενη. Άλλωστε, η κυβέρνηση έχει δείξει εδώ και καιρό ότι έχει μια πολύ συγκεκριμένη ατζέντα καταπολέμησης της «παραβατικότητας» και άλλωστε ότι το νομοσχέδιο έρχεται λίγο μετά την ψήφιση του νομοσχεδίου που αφορά τις αλλαγές στο πειθαρχικό δίκαιο που αφορά τους φοιτητές και τους πανεπιστημιακούς, που περιλάμβανε μάλιστα ακόμη και τροποποιήσεις του Ποινικού Κώδικα.

Μάλιστα, θα μπορούσε κάποιος να πει ότι η εκπαίδευση είναι το συνδετικό στοιχείο αυτών των δύο νομοσχεδίων. Ας μην ξεχνάμε ότι μία από τις βασικές «καινοτομίες» του νέου πειθαρχικού δικαίου των δημοσίων υπαλλήλων είναι η εξαιρετική αυστηρή τιμωρία – στο όριο της απόλυσης – της άρνησης συμμετοχής στις διαδικασίες αξιολόγησης, κάτι που αφορά ειδικά τον χώρο της εκπαίδευσης όπου ακόμη υπάρχουν συνδικαλιστικές κινητοποιήσεις που αφορούν την αξιολόγηση και τις οποίες προσπαθεί να αντιμετωπίσει η σχετική ρύθμιση. Αντίστοιχα, στα Πανεπιστήμια οι αλλαγές στο πειθαρχικό δίκαιο που πρωτίστως προσπαθούν να αντιμετωπίσουν γεγονός ότι εξακολουθούν στα πανεπιστήμια να καταγράφονται ριζοσπαστικές μορφές πολιτικοποίησης και κινηματικής διεκδίκησης από τους φοιτητές, αυτό που συνήθως παρουσιάζεται απαξιωτικά ως «ανομία», ενώ παράλληλα προσπαθούν να εξασφαλίσουν την έγκαιρη συμμόρφωση των πανεπιστημιακών στην εφαρμογή κυβερνητικών ρυθμίσεων.

Και στις δύο περιπτώσεις η προσπάθεια πειθαρχικής αυστηροποίησης δεν στηρίζεται σε κάποια αντικειμενική εκτίμηση των προβλημάτων που υπάρχουν στους αντίστοιχους χώρους και στο εάν αυτά πρέπει να αντιμετωπιστούν με όρους πειθαρχικής ρύθμισης. Κυρίως στηρίζονται σε προκατασκευασμένες εικόνες, που όμως παραμένουν κεντρικές στο κυβερνητικό αφήγημα, είτε αυτές αφορούν όλη την εικόνα για τα πανεπιστήμια ως κέντρων παραβατικότητας, που αντανακλά μια μακρόχρονη δυσανεξία της συντηρητικής παράταξης στη χώρα για την ίδια την ύπαρξη φοιτητικού κινήματος, είτε βεβαίως την εύκολη στοχοποίηση των δημοσίων υπαλλήλων, στους οποίους αποδίδονται τα υπαρκτά προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι πολίτες στις συναλλαγές με το δημόσιο, που όμως πρωτίστως έχουν να κάνουν με πολιτικές αποφάσεις και οργανωτικά προβλήματα, αλλά και την εξίσου εύκολη δαιμονομοποίηση των «συνδικαλιστών».

Ωστόσο, το γεγονός ότι οι αποφάσεις αυτές για την αυστηροποίηση του πειθαρχικού δικαίου αντανακλούν ιδεολογικές εμμονές ή ακόμη και προσπάθεια χαϊδέματος συντηρητικών και αυταρχικών αντανακλαστικών του κυβερνητικού εκλογικού ακροατηρίου, δεν αναιρεί την ουσία και τη σοβαρότητα των τομών. Η στην πράξη ακύρωση του τεκμηρίου αθωότητας, η υπερποινικοποίηση πρακτικών, οι αλλαγές στη σύνθεση πειθαρχικών που φαντάζουν στα μάτια των υπαλλήλων ως αναίρεση ασφαλιστικών δικλείδων απέναντι στην αυθαιρεσία, όλα αυτά διαμορφώνουν νέα συνθήκη.

Και βέβαια η απλή επίκληση του ότι «οι νομοταγείς δεν έχουν κάτι να φοβηθούν», στην πράξη τείνει να διαψεύδεται κάπως, εάν σκεφτούμε ότι ήδη υπάρχουν καταγγελίες για εργαλειοποίηση του ισχύοντος πειθαρχικού δικαίου σε βάρος συνδικαλιστών. Εκτός βέβαια και εάν «νομοταγής» δημόσιος υπάλληλος ή φοιτητής είναι αυτός που απλώς δεν διεκδικεί ούτε διαμαρτύρεται.