Εγιάλ Σιβάν: το παλαιστινιακό ζήτημα στη Θεσσαλονίκη

Το να είσαι Ισραηλινός και να παράγεις ντοκιμαντέρ περί του Παλαιστινιακού ζητήματος, είναι εξ ορισμού ένα θεματικά ναρκοθετημένο πεδίο. Ο Εγιάλ Σιβάν επιμένει να προχωρά ανάμεσα σε νάρκες, ψάχνοντας αλήθειες. Για πολλούς τα καταφέρνει περίφημα.

Στο φετινό Φεστιβάλ παρουσιάζει την τελευταία του ταινία «Common State – Potetntial Conversation/ Κοινό Κράτος, δυνητική συζήτηση», μια ταινία για την πρόταση που αιωρείται στις μέρες μας για ένα κοινό κράτος Ισραηλινών – Παλαιστινίων, που προάγει την αντίληψη της ενιαίας κοινότητας, αντί της κατάτμησης και της διάκρισης.

Η ταινία θα προβληθεί στις 15 και 18 Μαρτίου και θα την παρουσιάσει ο ίδιος ο σκηνοθέτης, οπότε θα γίνει εκτενέστερη αναφορά σε αυτήν, σε επόμενο άρθρο.

Σήμερα παρουσιάζουμε δύο ακόμη ταινίες του:

-«Εθνική Οδός 181: Θραύσματα ενός ταξιδιού σε Παλαιστίνη-Ισραήλ – Νότος»
Γαλλία, Βέλγιο, Μ. Βρετανία, Γερμανία, 2003, 85΄

Το καλοκαίρι του 2002 ο Εγιάλ Σιβάν και ο Μισέλ Χλείφι, που επίσης σκηνοθετεί την ταινία, ταξίδεψαν μια διαδρομή από Βορρά προς Νότο, στη γενέτειρά τους, ονομάζοντας αυτήν την διαδρομή στο χάρτη Εθνική οδό 181, που είναι η νοητή γραμμή που χάραξε η Απόφαση αριθμός 181 των Ηνωμένων Εθνών, το 1947 προτείνοντας το χωρισμό της Παλαιστίνης σε δύο κράτη.

Κατά μήκος αυτής της γραμμής οι δύο ταξιδιώτες, συναντούν άνδρες και γυναίκες διαφόρων ηλικιών, φύλων και εθνικότητας, καταγράφουν την καθημερινότητά τους και διερευνούν, κατά πόσο τα σύνορα που τους χωρίζουν ανταποκρίνονται στα στερεότυπα που έχουν διαμορφώσει οι μεν για τους δε. Μαζί τους παρακολουθούμε κι εμείς ως θεατές, καθημερινές ιστορίες:

Ένας Εβραίος υπεύθυνος εργοταξίου -στο σήμερα Ισραηλινό κομμάτι- παραδέχεται ότι όλοι μισούν τους Εβραίους, Άραβες και Χριστιανοί, και ότι «Καλός Άραβας είναι ο νεκρός Άραβας»!
Μια ηλικιωμένη Παλαιστίνια που αρνείται να εγκαταλείψει το σπίτι της, σε μια περιοχή που πια δεν της ανήκει, αναφέρει: «Ο καθένας ζει τη ζωή του και τον πολιτισμό του. Όλοι άνθρωποι είμαστε. Το πρόβλημα δεν είναι μεταξύ Εβραίων και Αράβων αλλά μεταξύ κατακτητών και κατακτημένων»..
Ένα εργοστάσιο περιφράξεων υφίσταται και ανθεί οικονομικά μόνο όσο υπάρχει πόλεμος καθώς παράγει ένα εξαιρετικά ανθεκτικό και βλαβερό για όποιον έρθει σε επαφή μαζί του συρματόπλεγμα, που αγοράζει το Ισραηλινό κράτος και τοποθετεί στα σύνορα.
Ενας γραφικός πρώην αξιωματικός του στρατού, Ισραηλινός, και νυν υπεύθυνος του μουσείου νερού, περιγράφει πώς μέσα σε ένα βράδυ ο ισραηλινός στρατός έστησε ολόκληρα χωριά από το πουθενά στο πρώην Παλαιστινιακό έδαφος, και πώς το όνειρό του είναι να βρει ένα εκατομμύριο δολάρια για να φτιάξει μια όαση με σιντριβάνι!

Τα σύνορα ανάμεσα στους δύο λαούς υψώθηκαν σε λόφους και πεδιάδες, σε βουνά και κοιλάδες αλλά κυρίως μέσα στο νου, στις ψυχές και στο συλλογικό ασυνείδητο των δύο κοινωνιών.

Η ταινία χωρίζεται σε τρία τμήματα:
Νότος: προβάλλεται στις 10/3, στις 11:00 και στις 13/3 στη 13:00
Κέντρο: προβάλλεται στις 11/3 στις 11:00 και στις 13/3 στις 20:30 και
Βορράς: προβάλλεται στις 12/3 στις 11:00 και στις 14/3 στις 20:00

– «Γιάφα, ο μηχανισμός του πορτοκαλιού»
Ισραήλ, Γαλλία, Βέλγιο, Γερμανία, 2009, 88΄

Ή, λίγο διαφορετικά, πώς τα «χρυσά περιβόλια της Γιάφα» – περιβόλια με πορτοκάλια, που εξάγονταν στη Δύση- και η ιστορία τους, ταυτίζονται με την ιστορία της περιοχής. Πρόκειται για μία άγνωστη στους πολλούς ιστορία αυτού που κάποτε αποτελούσε κοινή βιομηχανία και σύμβολο για τους Άραβες και τους Εβραίους στην Παλαιστίνη.

Τα πορτοκάλια, σήμα κατατεθέν της πόλης Γιάφα, από αιώνες αποτέλεσαν σημείο συνεργασίας για Παλαιστίνιους και Ισραηλινούς. Φωτογραφικό υλικό, πίνακες ζωγραφικής, ποίηση, κινηματογραφικό υλικό, μαρτυρίες ανθρώπων και αναλύσεις θεωρητικών, καταδεικνύουν πώς η πολιτική προπαγάνδα χωρίζει τους λαούς και τους φέρνει απέναντι, ακόμη και όταν ευημερούν ο ένας πλάι στον άλλον.

Η ιστορία του περίφημου εσπεριδοειδούς, που προέρχεται από την Παλαιστίνη, γεμίζει την αίθουσα οσμές από άνθη πορτοκαλιού και αναμνήσεις μιας εποχής συνεργασίας αλλά και μιας αιματηρής διένεξης, που πονάει τόσο, ώστε αυτοί που την έζησαν, αρνούνται να μιλήσουν γι’ αυτήν. «Η λήθη, είναι ευλογία από το Θεό» ακούμε έναν ηλικιωμένο Παλαιστίνιο να λέει, ζητώντας στην κάμερα να απομακρυνθεί για λίγο…

Η ταινία προβάλλεται ξανά στις 14/3, στις 15:45

Στο πλαίσιο του Αφιερώματος στον Εγιάλ Σιβάν προβάλλονται επίσης οι ταινίες:

Άκαμπατ-Τζάμπερ: Είμαστε περαστικοί
Ιζκόρ, σκλάβοι της μνήμης
Ο σπεσιαλίστας, το πορτρέτο ενός σύγχρονου εγκληματία
Για την αγάπη του λαού
Κοινό κράτος, δυνητική συζήτηση

Το 14ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης διεξάγεται από τις 9 έως τις 18/3.

Το in.gr είναι Χορηγόε Επικοινωνίας

Τζένη Παπαγεωργίου