Τηλεφωνική συνομιλία με τον αρχηγό της ΝΔ για το υπό ψήφιση νομοσχέδιο για την Παιδεία είχε το μεσημέρι της Τετάρτης ο πρωθυπουργός. Σύμφωνα με πληροφορίες ο κ. Σαμαράς έθεσε δύο προϋποθέσεις για να ψηφίσει το νομοσχέδιο. Τελικά το νομοσχέδιο έγινε δεκτό επί της αρχής με ευρύτατη πλειοψηφία, αφού οι δύο πολιτικοί αρχηγοί συμφώνησαν να γίνουν δεκτές οι δύο από τις τρεις αλλαγές που πρότεινε η ΝΔ.

Στην τηλεφωνική συνομιλία συμμετείχε και η υπουργός Παιδείας Άννα Διαμαντοπούλου, η οποία στη συνέχεια μιλώντας στη Βουλή άφησε να εννοηθεί ότι με τις ρυθμίσεις καταργείται ρητώς το άσυλο ως έχει μέχρι σήμερα και πως θα υπάρξει λίστα 2-3 υποψηφίων για τη θέση του πρύτανη, ο οποίος θα εκλέγεται από την πανεπιστημιακή κοινότητα.

Η τρίτη πρόταση της ΝΔ, για συμμετοχή και των φοιτητών στην εκλογή του πρύτανη, δεν έγινε δεκτή, ωστόσο ο βουλευτής της ΝΔ, Άρης Σπηλιωτόπουλος, από το βήμα της Βουλής τόνισε πως το θέμα μπορεί να λυθεί αργότερα και ξεκαθάρισε πως και το κόμμα του θα ψηφίσει το νομοσχέδιο.

Τελικά το νομοσχέδιο έγινε δεκτό επί της αρχής από το ΠΑΣΟΚ, τη ΝΔ, τον ΛΑΟΣ και τη Δημοκρατική Συμμαχία. Αργά το βράδυ, το νομοσχέδιο ψηφίστηκε και επί των άρθρων.

«Σήμερα γράφτηκε ιστορία. Για πρώτη φορά τα 3/4 της βουλής (250 και πλέον βουλευτές) υπερψήφισαν το νομοσχέδιο για την Ανώτατη Εκπαίδευση» ανακοίνωσε η υπουργός Παιδείας Άννα Διαμαντοπούλου.

O εκπρόσωπος της ΝΔ κ. Γ.Μιχελάκης επανήλθε το βράδυ στο θέμα της συμμετοχής των φοιτητών: «Σε ό,τι αφορά τη συμμετοχή των φοιτητών στα όργανα διοίκησης, η Νέα Δημοκρατία ήταν έτοιμη να δεχτεί την ουσιαστική μείωση της εκπροσώπησής τους μέσα από τους συλλόγους φοιτητών, αλλά όχι την κατάργηση των φοιτητικών παρατάξεων, πράγμα που ως κυβέρνηση θα επανεξετάσουμε».   

Αντίθετο το ΑΠΘ – Ικανοποιημένοι οι πρόεδροι των καθηγητών

Αρκετοί καθηγητές υποστηρίζουν ότι πρέπει να ψηφίζεται και ο κοσμήτορας από το σύνολο των διδασκόντων κάθε ιδρύματος. Επίσης ζητούν να παραμείνει το Τμήμα με τις ίδιες αρμοδιότητες και τα όργανα, όπως είναι σήμερα.

Δεν ήταν όλες οι αντιδράσεις θετικές. Η Σύγκλητος του ΑΠΘ εξέφρασε «την πλήρη αντίθεσή της στο νόμο για την Τριτοβάθμια Εκπαίδευση» προσθέτοντας: 

«Η Σύγκλητος του ΑΠΘ συναισθανόμενη τις ευθύνες της ως κορυφαίο ακαδημαϊκό και δημοκρατικά εκλεγμένο όργανο του μεγαλύτερου Πανεπιστημίου της χώρας έναντι του Συντάγματος και των πανεπιστημιακών δασκάλων και φοιτητών που εκπροσωπεί, δεν έχει άλλο δρόμο παρά να προβάλει ως άμεσο και βασικό στόχο της πανεπιστημιακής κοινότητας την με κάθε νόμιμο τρόπο κατάργηση των αντισυνταγματικών διατάξεων του νόμου, που πλήττουν ευθέως τα ιδανικά της Παιδείας και διαλύουν την ανώτατη εκπαίδευση της χώρας.»

Η πρώτη -θετική- αντίδραση πάντως μετά τη συναίνεση στη Βουλή για το νομοσχέδιο που αφορά στην Τριτοβάθμια εκπαίδευση, κυβέρνησης και ΝΔ, ήρθε από τους προέδρους των καθηγητών Πανεπιστημίων και ΤΕΙ, κ.κ. Σταυρακάκη και Τσάκνη, οι οποίοι χαρακτήριζαν θετικό το γεγονός της αποδοχής να εκλέγεται ο πρύτανης από το σύνολο των διδασκόντων κάθε ιδρύματος.

Συγκεκριμένα οι δύο πρόεδροι στη γραπτή δήλωσή τους τονίζουν : 

«Σήμερα ψηφίζεται από το ελληνικό κοινοβούλιο ο νόμος για το νέο θεσμικό πλαίσιο της ανωτάτης εκπαίδευσης της χώρας μας. Με απόλυτη ικανοποίηση ακούσαμε την αποδοχή της θέσεως μας για την εκλογή του Πρύτανη/Προέδρου του ιδρύματος από τους καθηγητές όλων των βαθμίδων. Θέση που ψηφίστηκε ομόφωνα στα προ ολίγων μηνών διεξαχθέντα Συνέδρια και των δύο Ομοσπονδιών. Περιμένουμε την ολοκλήρωση της συζήτησης και της ψήφισης του νομοσχεδίου για να τοποθετηθούμε συνολικά».

Η εξέλιξη της συνεδρίασης

Από το βήμα της Βουλής, τόσο ο Κ.Μητσοτάκης όσο και ο Αρης Σπηλιωτόπουλος είχαν προαναγγείλει τις εξελίξεις.

Αρχικά ο Κυριάκος Μητσοτάκης είχε καλέσει το κόμμα του να υπερψηφίσει το νομοσχέδιο: «Θα επιθυμούσα το νομοσχέδιο να υπερψηφιστεί και από τη ΝΔ, εφόσον μπορούμε να βρούμε έναν κοινό τόπο συνεννόησης», τόνισε.

Ο κ. Μητσοτάκης επεσήμανε ότι το ΠΑΣΟΚ είχε αντιταχθεί στη «μεταρρύθμιση Γιαννάκου», ενώ υπογράμμισε την προσωπική του άποψη, να μην ψηφίζουν οι φοιτητές στις εκλογές των πρυτάνεων, λέγοντας ότι «κατά την άποψή μου, οι φοιτητές δεν πρέπει να συμμετέχουν καθόλου στις εκλογές των πρυτάνεων και οι φοιτητικές νεολαίες, με την παρούσα μορφή, δεν βοηθάνε το δημόσιο πανεπιστήμιο».

Ο εισηγητής της ΝΔ, Αρης Σπηλιωτόπουλος, έθεσε τρεις όρους: την πλήρη κατάργηση του ασύλου, τη συμμετοχή της ακαδημαϊκής κοινότητας στην εκλογή πρυτάνεων μετά από την προεπιλογή του Συμβουλίου και τη συμβολική συμμετοχή κατά 5% των φοιτητών στην εκλογή πρυτάνεων.

«Όλοι πρέπει να κάνουμε αμοιβαίες υποχωρήσεις για να είμαστε περήφανοι αν καταφέρουμε για πρώτη φορά συναίνεση στο χώρο της Παιδείας. Για αυτό λεω, πράγματι η υπουργός έκανε φιλότιμες προσπάθειες και από τη δική μας την πλευρά έγιναν προσπάθειες, μετά όμως και την ομιλία του πρωθυπουργού είναι στο δικό τους χέρι. Θέλετε συναίνεση στο χέρι σας είναι να βγούμε με συναίνεση» κατέληξε ο κ. Σπηλιωτόπουλος.

Παίρνοντας το λόγο η υπουργός Παιδείας Αννα Διαμαντοπούλου τόνισε ότι με την τελική διατύπωση, οι πρυτάνεις των ΑΕΙ θα εκλέγονται από το σύνολο των μελών ΔΕΠ, από λίστα 2-3 ατόμων που θα καταρτίζονται από το εκάστοτε Συμβούλιο.

Φοιτητική συμμετοχή άλλου είδους στην εκλογή των πρυτάνεων, δεν προβλέπεται.

Η υπουργός αναγνώρισε ότι το νομοσχέδιο «είχε, έχει και θα έχει σοβαρές συνταγματικές δυσκολίες, γιατί είναι κάτι εντελώς καινούργιο. Ακόμα και η νομολογία, δεν μπορεί να ισχύσει».

Τέλος, η Άννα Διαμαντοπούλου προκειμένου να κάμψει τις αντιρρήσεις των βουλευτών της «Δημοκρατικής Αριστεράς» και τις αιτιάσεις τους περί υποτίμησης της έρευνας στο νομοσχέδιο, δεσμεύθηκε να φέρει στη Βουλή νέο νόμο καθορισμού του πλαισίου για την έρευνα, «που θα αλλάζει τα δεδομένα και θα την συνδέει με την τριτοβάθμια εκπαίδευση».

Σε κάθε περίπτωση (απαντώντας και σε παρέμβαση του Απόστολου Κακλαμάνη) η υπουργός τόνισε πως «σε αυτό το νομοσχέδιο ανοίγουμε την έρευνα για τα ΤΕΙ -και για πρώτη φορά έχουμε την δυνατότητα οι ερευνητές να κινούνται ανάμεσα στις διαδικασίες των ΑΕΙ και των ΤΕΙ».

«Καλοδεχόμαστε και καλωσορίζουμε τη ΝΔ στο ‘ναι’. Σας πήρε δύο ημέρες. Επιταχύνετε τον ρυθμό σας. Βεβαίως θα ψηφίσετε ‘ναι’ επί της αρχής, σε έναν νόμο που ψηφίσατε αντισυνταγματικό. Μπράβο σας» δήλωσε ο πρόεδρος του ΛΑΟΣ Γιώργος Καρατζαφέρης.

Στη συνέχεια ο ΛΑΟΣ απέσυρε το αίτημα για τη διεξαγωγή ονομαστικής ψηφοφορίας.

Η εξέλιξη αυτή προκάλεσε την αντίδραση της ΝΔ: «Για μια ακόμα φορά, ο ΛΑΟΣ έκανε μια απίστευτη κωλοτούμπα, ανακαλώντας την πρόταση του για ονομαστική ψηφοφορία επί της αρχής του ν/σ για τα ΑΕΙ γιατί δεν του βγήκε η ευχή να καταψηφίσει η ΝΔ» δήλωσε ο κ. Τασούλας.

Σχετικά με τη στάση της ΝΔ, ο κ. Τασούλας ανέφερε ότι μέχρι την τελευταία στιγμή διεκδίκησε βελτιώσεις στο νόμο και αρκετές από αυτές τις έκανε δεκτές η υπουργός Παιδείας.

Ο Αλέξης Τσίπρας παρατήρησε πως «θα γραφεί στα χρονικά αυτό που συνέβη: να εγείρονται οι βουλευτές της ΝΔ κατά την ένσταση αντισυνταγματικότητας του ΣΥΡΙΖΑ και στο τέλος να υπερψηφίζουν το νομοσχέδιο επί της αρχής».

Ο κ. Τσίπρας, επανέλαβε πως το νομοσχέδιο είναι «σαφώς δεξιόστροφο και νεοφιλελεύθερο» και δήλωσε πως «δεν πρόκειται να δώσουμε άλλοθι σε μία προσπάθεια πισωγυρίσματος, που θα βρει στην πράξη και μια σειρά από δυσκολίες εφαρμογής».

«Δεν μας εκπλήσσει η συναίνεση» παρατήρησε η Αλέκα Παπαρήγα: «Αυτή τη στιγμή, διαμορφώνονται όροι και προϋποθέσεις να υπερψηφιστεί ένα απαράδεκτο νομοσχέδιο. Δυστυχώς η συζήτηση έχει καταντήσει για το πώς θα εκλέγεται ο πρύτανης, όταν έχουν περάσει από εδώ μέσα, σημεία και τέρατα».

Η γγ της ΚΕ του ΚΚΕ αντέδρασε στην πρόταση του Άρη Σπηλιωτόπουλου να συζητηθεί ο ρόλος των φοιτητικών παρατάξεων: «Οι παρατάξεις είναι εθελοντικές. Δεν θα αποφασίσει η Βουλή αν θα γίνονται ενιαία ψηφοδέλτια ή ψηφοδέλτια συνεργασίας. Εκεί θα φθάσουμε;» τόνισε.

Ο Φώτης Κουβέλης, για λογαριασμό των ανεξαρτήτων βουλευτών της «Δημοκρατικής Αριστεράς», δεν αρκέστηκε στις δεσμεύσεις της υπουργού να επεξεργαστεί τα ζητήματα της πανεπιστημιακής έρευνας σε μελλοντικό νομοσχέδιο. Δεδομένου δε πως «εξακολουθούν να υπάρχουν ζητήματα εξαιρετικά σημαντικά και καίρια, όπως αυτά που αφορούν τη λειτουργία του κοσμήτορα», επέμεινε στην καταψήφιση του νομοσχεδίου επί της αρχής.

Από πλευράς των ανεξαρτήτων βουλευτών που ανήκουν στην «Δημοκρατική Συμμαχία», η Ντόρα Μπακογιάννη είχε ήδη δεσμευθεί να υπερψηφίσει το νομοσχέδιο, υπογραμμίζοντας την αναγκαιότητα, «να φθάσει σε όλη την κοινωνία» το μήνυμα της άρσης της κατάστασης που εμπεδώθηκε στα πανεπιστήμια με το νόμο-πλαίσιο του 1982, κυρίως με την καθιέρωση του φοιτητικού ασύλου, την συνδιοίκηση φοιτητών και καθηγητών και την εισαγωγή του κομματισμού.

Διαφοροποιήσεις και από το ΠΑΣΟΚ

Ο βουλευτής Ηλείας Παναγιώτης Αντωνακόπουλος δήλωσε ότι δεν θα ψηφίσει το άρθρο 16 του νομοσχεδίου που προβλέπει συνταξιούχοι καθηγητές να μετέχουν σε ερευνητικά προγράμματα επ’ αμοιβή.

Τη διαφωνία της με ρυθμίσεις του εξέφρασε και η Λούκα Κατσέλη, καλώντας την υπουργό Παιδείας να εξετάσει τη δυνατότητα βελτιώσεων στον τρόπο επιλογής πρυτάνεων και εκλογής κοσμητόρων.

Η ίδια κατέθεσε έξι βελτιωτικές προτάσεις καλώντας την κυρία Διαμαντοπούλου «να εξετάσετε έστω και αυτή την ύστατη ώρα τη δυνατότητα αποδοχής τροπολογιών που θα βελτιώσουν το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα».

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ