Μια καθηγήτρια Κοινωνικής Ανθρωπολογίας με αναγνωρισμένη περιβαλλοντική δράση, η Λενιώ Μυριβήλη,  δύο «οικολογικά ανήσυχες» μαθήτριές της, οι Αλεξάνδρα Σαλίμπα και Αλεξάνδρα Ντούμα και ένας σκηνοθέτης με πολιτικό-περιβαλλοντικό στοχασμό, ο Μιχάλης Αναστασίου μπορεί να φαντάζουν ως ετερόκλητα στοιχεία, ενώθηκαν όμως από  κοινό μεράκι, την οικολογία αλλά και την ελληνική γλώσσα, και μας μιλάνε πράσινα, ή μάλλον για να ακριβολογούμε, μας κερνάνε «Μήλα μου πράσινα», κάθε Κυριακή το πρωί στις 10.30 από  την ΕΤ1.

Συναντήσαμε τον  κ. Αναστασίου μετά την ολοκλήρωση των γυρισμάτων του ντοκιμαντέρ για να μοιραστεί μαζί μας τις εμπειρίες του από  το ταξίδι στην Ελλάδα, όπου με την κάμερά του κατέγραψε τους ανθρώπους που έχουν κάνει πράξη και στάση ζωής την οικολογία.

Μας εξηγεί ότι στόχος ήταν να αναδείξουν το πετυχημένο επιχειρείν πράσινα, όχι με την αυστηρή εμπορική έννοια, αλλά με γνώμονα την αειφορία. Διαπιστώνει μάλιστα ότι το κυριότερο μήνυμα για το περιβάλλον είναι να υιοθετήσουμε ως στάση ζωής τη λιγότερη κατανάλωση, εξοικονομώντας ενέργεια, πόρους, αγαθά  και παράγοντας λιγότερα σκουπίδια.

της Τζούλης Ν.Καλημέρη

Πώς ξεκίνησε  το ντοκιμαντέρ;

Από δυο ανήσυχες «μαθήτριες»! Η Αλεξάνδρα Σαλίμπα και η Αλεξάνδρα Ντούμα, η άσπρη και η μαύρη Αλεξάνδρα όπως τις πειράζω, υπήρξαν φοιτήτριες της Λενιώς Μυριβήλη στο Πανεπιστήμιο του Αιγαίου. Η ακαδημαϊκή τους ζύμωση φαίνεται πως παρήγαγε οικολογικό προϊόν. Η Λενιώ,  άλλωστε, ήταν από καιρό γνωστή στο πανελλήνιο για τις οικολογικές της ανησυχίες. Η πρότασή τους έφτασε στην εταιρεία παραγωγής  Magikon και όταν «συναντήθηκε» με τους μερακλήδες ιδιοκτήτες της, Μανώλη Σακκαδάκη και Γιάννη Γεωργαρίου (ερασιτέχνες βιολογικούς καλλιεργητές… στα περιβόλια τους) και με την αφεντιά μου (γνωστό γκρινιάρη περί τα πολιτικο-περιβαλλοντικά), το γλυκό έδεσε τόσο που πείστηκε η ΕΡΤ να το δοκιμάσει.

Πώς ήταν η συνεργασία;

Αποφεύγοντας εσκεμμένα τη λέξη χημεία, ως «απαγορευμένη» σε οικολογική σειρά, θα έλεγα πως αναζητήσαμε τη γόνιμη ισορροπία μεταξύ μας. Τα κορίτσια, εκτός από τη δηλωμένη ευαισθησία τους στα περιβαλλοντικά ζητήματα, διαθέτουν και… νιάτα! Έτσι, είχαν την ανάλογη ορμητικότητα, την όρεξη για έρευνα και δουλειά, αλλά και την παντογνωσία, καθώς και τον απαιτούμενο… ηλικιακό ρατσισμό-αστειεύομαι !  Κοινό τόπο μας, ευτυχώς, αποτέλεσε η αγάπη μας -άρα και η φροντίδα μας- για τη σωστή χρήση της ελληνικής γλώσσας. Η δική μου προσοχή στράφηκε περισσότερο στο εικαστικό μέρος, με ποθητό στόχο να αποτυπωθεί, όσο ήταν δυνατόν, η απλοχεριά της Φύσης. Προσπάθησα να αποφύγω από τη μία το καρτ-ποσταλικό ψεύδος κι από την άλλη την αεί μοντερνίζουσα κουνιστή κάμερα της ρεπορταζικής αισθητικής (ευτύχησα να συνεργαστώ με τον Διευθυντή Φωτογραφίας Κώστα Σταμούλη). Αν και οι συνθήκες  ήταν δύσκολες, περισσότερο λόγω έλλειψης χρόνου, η σειρά θεωρώ πως κατάφερε να πετύχει το στόχο της (έτσι λένε οι κακές γλώσσες), γιατί έγινε με μεράκι, γενναιοδωρία εκ μέρους της παραγωγής και, κυρίως, γιατί όλοι συμφωνήσαμε να πούμε την αλήθεια, τουλάχιστον αυτό που γνωρίζαμε ως αλήθεια.

Μήλα μου πράσινα ο τίτλος, από εκεί σας προέκυψε;

Έχει ενδιαφέρον η αμφισημία «μήλα μου», που ακούγεται και «μίλα μου». Αρχικά ήμουν αντίθετος με τον τίτλο, καθώς εκτιμώ ότι μιλάμε πολύ για το περιβάλλον αλλά… υστερούμε σε πράξεις. Παραδέχομαι τώρα πως είχα άδικο, γιατί ο τίτλος «έγραψε» δυνατά.

Εσείς όμως φιλοξενήσατε ανθρώπους που έχουν πράξει οικολογικά.

Βέβαια, και αυτός ήταν εξ αρχής ο βασικός προσανατολισμός της εκπομπής. Θέλαμε να αναδείξουμε, χωρίς να περιοριστούμε στην εμπορική του διάσταση, το επιχειρείν πράσινα, την κάθε, δηλαδή, δραστηριότητα που έχει πράσινο προσανατολισμό. Μιλώντας φέρ’ ειπείν για βιώσιμο τουρισμό δεν μένουμε μόνο στο ότι μια οικοτουριστική μονάδα είναι βιώσιμη οικονομικά αλλά κυρίως στο ότι δεν λεηλατεί τη φύση, επιτρέποντας στο είδος αυτό του τουρισμού να είναι βιώσιμο και στο μέλλον.

Τι σου έκανε εντύπωση από τα ταξίδια σου; Η Ελλάδα έχει αρχίσει να σκέφτεται οικολογικά;

Έχει αρχίσει να σκέφτεται, αλλά άργησε πολύ να αρχίσει να σκέφτεται. Παρατηρούμε ότι σε αυτή την περίοδο της οικονομικής κρίσης ο κόσμος καταναλώνει λιγότερο, στάση εξόχως οικολογική. Δεν προκύπτει όμως από την περιβαλλοντική συνείδηση  αλλά από την οικονομική του δυσχέρεια. Θα πρέπει να επισημάνω εδώ ότι αν και μία βιολογική ντομάτα δεν μπορεί να είναι φθηνότερη από μία συμβατική, ο οικολογικός τρόπος ζωής καταλήγει να είναι πιο φθηνός για την ανθρωπότητα – και άρα για τον καθένα ξεχωριστά-, γιατί η οικολογική στάση ζωής σημαίνει καταναλώνω λιγότερο και επομένως οι συνέπειες είναι λιγότερες,

Η στάση αυτή είναι ζητούμενη σε όλα τα περιβαλλοντικά θέματα από την κλιματική αλλαγή μέχρι τα σκουπίδια.

Ο κόσμος έχει κατανοήσει πλέον, ότι στην πορεία μας κάπου υπήρχε λάθος και τώρα αυτό το λάθος το ψάχνει παντού. Σοκαρίστηκα πραγματικά όταν ένας βιολογικός καλλιεργητής μάς έδειξε χώμα από το δικό του χωράφι και το συνέκρινε με χώμα από το διπλανό χωράφι συμβατικής καλλιέργειας. Η διαφορά είναι τεράστια. Το χώμα της συμβατικής καλλιέργειας είναι ξανθό και φαίνεται σαν ορυκτό, ενώ της βιολογικής καλλιέργειας είναι σκούρο, αφράτο, γεμάτο, ζωντανό. Έτσι βλέπουμε μπροστά στα μάτια μας, με τον πιο κατηγορηματικό τρόπο, ένα από τα λάθη που επιτρέψαμε.

Η φύση βλάπτεται ακόμα και από τις λεγόμενες πράσινες επιχειρήσεις, αφού δεν υπάρχει μηδενικό ανθρακικό αποτύπωμα. Και επιπλέον, οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας δεν μπορεί να αποτελούν πανάκεια. Βεβαίως πρέπει να προτιμώνται από τις μη ανανεώσιμες και ρυπογόνες, αλλά δεν μπορούμε, για παράδειγμα, να γεμίσουμε  όλες τις εκτάσεις με φωτοβολταϊκά. Πού θα γίνουν οι καλλιέργειες των αγροτικών προϊόντων; Το μήνυμα είναι σαφές: λιγότερη κατανάλωση!

Οι πρωτοπόροι που συνομιλήσατε μαζί τους δημιουργούν μια τάση, «συμπαρασύρουν» δηλαδή και άλλους;

Πολλοί βιοκαλλιεργητές μάς είπαν ότι αν και καθημερινά αυξάνεται η ζήτηση για τα προϊόντα τους και πληθαίνουν οι μιμητές του έργου τους, η κατανάλωση των βιολογικών προϊόντων δεν είναι δυνατόν να πάρει μαζικές διαστάσεις. Οι σκληροπυρηνικοί, μάλιστα, βλέπουν τον κίνδυνο, το «βιολογικό» να γίνει μόδα, πράγμα που θα επιτρέψει την είσοδο σε μεγάλες αλυσίδες διανομής, οι οποίες με τη σειρά τους θα «απαιτήσουν» κάποιας μορφής εκβιομηχάνιση.

Από την άλλη μεριά, η άποψη ενός καθηγητή της Γεωπονικής είναι χαρακτηριστική για τις σύγχρονες συνήθειες: Ο κόσμος σήμερα ψωνίζει με κριτήριο τη διάμετρο και το χρώμα, ενώ ξεχνάει ότι το φρούτο θα το μυρίσει και θα το φάει. Θέλει να είναι, ει δυνατόν,  ένα βιομηχανικό προϊόν αλλά δεν σκέφτεται τις επιπτώσεις στην υγεία του και στο περιβάλλον.

Ποια είναι λοιπόν η στάση της πολιτείας σήμερα; Τι σας είπαν οι άνθρωποι που μίλησαν στο ντοκιμαντέρ;

Αυτό που αποκόμισα είναι ότι δεν υπήρξε έμπρακτη υποστήριξη από την πλευρά της Πολιτείας. Η θαρραλέα προσπάθεια του ακτιβιστή παραγωγού έφερε τα όποια αποτελέσματα .

Οι νέοι  είναι πιο ευαισθητοποιημένοι ή οι προηγούμενες γενιές;

Νομίζω ότι η γενιά των 50άρηδων είναι η πιο συνειδητοποιημένη. Ξεκίνησε από ιδεολόγους της πολιτικής, που είχαν έναν κανόνα δικαίου να δομεί τη σκέψη τους και μοιραία περάσανε  στην οικολογία. Αυτοί ενέπνευσαν και τους  πιο νέους ανθρώπους. Εκπρόσωποι της γενιάς  των 50άρηδων είναι στην  πρωτοπορία σε πολλούς τομείς του οικολογικού ζητήματος, ίσως λόγω… σωρευμένης ενοχής !

Οι περισσότεροι είναι μορφωμένοι άνθρωποι;

Υπήρχαν  άνθρωποι που γύρισαν με τα πτυχία τους στον τόπο τους,  για να καλλιεργήσουν βιολογικά. Συναντήσαμε όμως και συγκινητικές περιπτώσεις ανθρώπων που  πιθανόν να μην έχουν τελειώσει καν το Δημοτικό και όμως είχαν αυτή την ευαισθησία πολύ πριν η οικολογία γίνει μόδα. Παραδοσιακοί καλλιεργητές που δεν ήξεραν ότι είναι βιολογικός ο τρόπος τους. Το κύριο  όμως κριτήριό τους ήταν η γεύση των προϊόντων και η μυρωδιά τους.

Όλοι όμως αγαπούν τη Φύση και συμβιώνουν αρμονικά μαζί της με τις λιγότερες παρεμβάσεις. Είμαστε σε ένα σημείο καμπής, που ο άνθρωπος έχει απομακρυνθεί από τη Φύση. Πρέπει να την αγαπήσει  και να κατανοήσει επιτέλους ότι δεν είναι «ο ένας που του ανήκουν όλα» και άρα δεν μπορεί να δρα εγωιστικά.

 

in.gr