Η «Τριλογία της Οικογένειας» του Κώστα Ζάπα

Η Ταινιοθήκη της Ελλάδος διοργανώνει ένα αφιέρωμα στον σκηνοθέτη Κώστα Ζάπα και την «Τριλογία της οικογένειας» την Παρασκευή 19, το Σάββατο 20 και την Κυριακή 21 Φεβρουαρίου 2010 στους νέους της χώρους στον Κεραμεικό.

Λίγα λόγια για το αφιέρωμα
Με τη διεθνή κριτική να χαρακτηρίζει τον Κώστα Ζάπα ως «την ελληνική εξαίρεση» (Michele Levieux, L’Humanite), το ευρωπαϊκό κινηματογραφικό περιοδικό Cineuropa ως «έναν από τους πιο σημαντικούς σύγχρονους διεθνείς σκηνοθέτες του σινεμά του δημιουργού», τη βρετανική The Guardian ως «έναν από τους πρωταγωνιστές της ανερχόμενης ελληνικής νέας κινηματογραφικής γενιάς», και το έργο του να έχει χρηματοδοτηθεί από την Zentropa του Λαρς φον Τρίερς, ο Κώστας Ζάπας αποτελεί έναν από τους πιο ιδιαίτερους σύγχρονους κινηματογραφικούς δημιουργούς.

Η τριαδική οικογένεια και η παθογένειά της στη σύγχρονη κοινωνία της παγκοσμιοποίησης, μιας οικογένειας που στην ανάγκη για κάθε είδους επιβίωση καταβροχθίζει και ξερνάει τα πάντα, ακόμα και τα ίδια της τα παιδιά, δημιουργούν τον διακριτό μίτο που ενώνει τις τρεις ταινίες του αφιερώματος.
Ένας αυταρχικός πατέρας στα ορεινά της ελληνικής επαρχίας που δεν διστάζει να εκπορνεύσει τα δύο παιδιά του, ένας έφηβος που συνθλίβεται από τη σεξουαλικότητα του πατέρα του και την αποδοχή της από τη μητέρα του, και μια ανήλικη κοπέλα που θα χρησιμοποιηθεί ως πρωταγωνίστρια σε μια πορνογραφική ταινία από τους ίδιους της τους γονείς.

Οι ταινίες της «τριλογίας της οικογένειας», παραγωγής από το 2004 έως και το 2008, που περιλαμβάνονται στο αφιέρωμα, εξερευνούν την οικογένεια ως πολιτικό θεσμό, όπου κάθε παραβίαση του ηθικού νόμου πίσω από τις κλειστές πόρτες, επωάζει το φασισμό και οδηγεί στην τραγωδία, παρουσιάζοντας με την ιδιαίτερη κινηματογραφική ματιά του δημιουργού τους τη διαλεκτική των «ενορμήσεων ζωής» και των «ενορμήσεων θανάτου».
Ο στενός πυρήνας της οικογένειας γίνεται ένας πολιτικός καθρέφτης που ακολουθεί τη συμπεριφορά των ανθρώπων στην μετέπειτα ζωή τους.

Λίγα λόγια για τις ταινίες

Μικρές ελευθερίες (2008)
Ένας αυταρχικός άντρας στα ορεινά της ελληνικής επαρχίας εμπορεύεται μετανάστες και νεαρές πόρνες από τις Βαλκανικές χώρες. Ο άντρας δεν διστάζει να εκπορνεύσει την ανήλικη κόρη του, Φανή. Η Φανή, εξαρτημένη πια από τα ναρκωτικά και ψυχικά ανάπηρη, δεν αντιστέκεται στη βία του πατέρα της και δουλεύει ως πόρνη για αυτόν. Ο πατέρας επιθυμεί να εκπορνεύσει και τον μικρό του γιο, τον Χρήστο. Ο Χρήστος, άγουρος ακόμα και εγκλωβισμένος σε αυτήν την οικογένεια, φέρεται αυτοκτονικά.
Ανάμεσα στα δύο αδέλφια, τη Φανή και τον Χρήστο, γεννιέται αναπόφευκτα ερωτισμός. Το μόνο που έχουν είναι ο ένας τον άλλον. Κανείς τους όμως δεν το παραδέχεται. Και κανείς δεν μπορεί ακόμα να κάνει κάτι για τον άλλον. Η Φανή μέρα με τη μέρα καταρρέει. Ο πατέρας συνεχίζει να βασιλεύει. Ο μικρός του γιος όμως, ο Χρήστος, αντιστέκεται. Μετά την εφηβεία, έρχεται η ώρα της διαδοχής για έναν άντρα. Αρνείται την εκπόρνευσή του από τον πατέρα του. Αλλά στο βασίλειο του πατέρα, ο τελευταίος λόγος ανήκει στον βασιλιά…

The last porn movie (2006)
Η ζωή μια νεαρής κοπέλας αλλάζει ριζικά όταν ο πρώην πορνοστάρ πατέρας της, προσπαθώντας να γυρίσει μια πορνογραφική ταινία, υποχρεώνεται από τους χρηματοδότες του να τη χρησιμοποιήσει ως πρωταγωνίστρια.

Uncut family (2004)
Η ζωή ενός αγοριού κατά την εφηβεία παίρνει μια νέα τροπή όταν αποκαλύπτονται οι σχέσεις του με την μητέρα και τον πατέρα του. Η ταινία “Uncut Family” εστιάζει σε μια οικογένεια στην πιο ευαίσθητη αλλά και πιο ωμή μορφή της, τη στιγμή ακριβώς που η φαινομενική της ισορροπία καταρρίπτεται. Με αφορμή την αποκάλυψη των σχέσεων του νεαρού αγοριού με τους γονείς του η ταινία υπογραμμίζει στα πέντε κεφάλαιά της (Ο Γιος, Ο Πατέρας, Η Μητέρα, Πατέρας και Γιος, Η Αγία Οικογένεια) μια περίπτωση ενδοοικογενειακής σεξουαλικότητας πέραν των συνηθισμένων ταμπού.

Σύντομο βιογραφικό σημείωμα

Από τον Μάιο του 2007 και ύστερα από συμφωνία που υπεγράφη ανάμεσα στη ZENTROPA, εταιρία παραγωγής του Λαρς φον Τρίερ, το σύνολο του έργου του εκπροσωπείται από την εταιρία διεθνών κινηματογραφικών πωλήσεων της Zentropa, την TRUST FILM SALES.
Η ZENTROPA χρηματοδότησε επίσης την τρίτη του ταινία Μικρές Ελευθερίες που κατά το Cineuropa «μας θυμίζει πόσο δυνατό όπλο μπορεί να είναι η τέχνη, όταν γίνεται από εξαιρετικά ταλαντούχους σκηνοθέτες», ενώ κατά την Sevenfilmgallery η ταινία Μικρές ελευθερίες είναι «ένα αριστουργηματικό κινηματογραφικό πορτρέτο μιας Ελλάδας που δεν έχει άλλος τολμήσει να περιγράψει με την ίδια χειρουργική ωμότητα», ενώ για το Screen Daily αποτελεί μια «ανορθόδοξη, πρωτοποριακή ιστορία γύρω από τις οικογενειακές σχέσεις».
Η δεύτερη μεγάλου μήκους ταινίας του, The last porn movie, έκανε την παγκόσμια πρεμιέρα της στο Διεθνές Φεστιβάλ του Μόντρεαλ (Αύγουστος 2006) και μετά την ελληνική της πρεμιέρα στις «Νύχτες Πρεμιέρας» παρουσιάστηκε στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Κιέβου, στα Διεθνή Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Κύπρου, της Θεσσαλονίκης καθώς του Μανδράς (Ινδία), όπου έγινε και η πρώτη ρετροσπεκτίβα του έργου του Κώστα Ζάπα με την παρουσίαση και των δύο ταινιών του.
Μετά τη συμμετοχή της στο Διεθνές Φεστιβάλ του Μόντρεαλ, η ταινία Τhe last porn movie του Κώστα Ζάππα ζητήθηκε επίσημα από τον Ελιέ Καστιέλ, πρόεδρο της Ένωσης Κριτικών του Μόντρεαλ, εκδότη του γαλλόφωνου κινηματογραφικού περιοδικού Séquences και λέκτορα στο πανεπιστήμιο, προκειμένου να τη συμπεριλάβει στο μάθημά του στο τμήμα κινηματογράφου του κρατικού πανεπιστημίου του Μόντρεαλ.
Το 2004 ολοκλήρωσε την πρώτη του μεγάλου μήκους ταινία, Uncut Family, που παρουσιάστηκε στο 45ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης σε ειδικό τιμητικό αφιέρωμα.
Το μυθιστόρημά του Μπλε Καρδιά εκδόθηκε το 2000 από τις εκδόσεις Κέδρος. Υπότροφος του Arista Story Editing Workshop, το σενάριο της Μπλε Καρδιάς επιλέχθηκε από το Ελληνικό Κέντρο Βιβλίου ως ένα από τα πέντε καλύτερα ελληνικά σενάρια για το 2005.

Φιλμογραφία
2008 Μικρές Ελευθερίες
2006 The last porn movie
2004 Uncut Family

Ταινιοθήκη της Ελλάδος
Ιερά Οδός 48 & Μεγάλου Αλεξάνδρου 134-136
Τηλ.. 210-3612046 -210-3628468
www.tainiothiki.gr