Σε «εποικοδομητική συμφωνία» καταλήγουν τα ενδιαφερόμενα μέρη στην Κοπεγχάγη

2

Δραματικό το παρασκήνιο στην Κοπεγχάγη με όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη να συνεχίζουν μέχρι την τελευταία στιγμή τις προσπάθειες για αποφευχθεί το ναυάγιο.

Λίγο πριν τις 11 το βράδυ έγινε γνωστό ότι οι ανεπτυγμένες και οι αναπτυσσόμενες χώρες κατέληξαν σε «εποικοδομητική συμφωνία», η οποία χαρακτηρίζεται ως ένα σημαντικό πρώτο βήμα, η οποία ενδεχομένως να περιλαμβάνει «κατάλογο εθνικών δράσεων και δεσμεύσεων» όπως αναφέρουν αξιωματούχοι.

Αμερικανός αξιωματούχος συμπλήρωσε ότι η συμφωνία έγινε δυνατή μετά την τελευταία συνάντηση του Μπαράκ Ομπάμα με τους πρωθυπουργούς της Κίνας, της Ινδίας και τον πρόεδρο της Ν.Αφρικής.

Πάντως, ο ίδιος αξιωματούχος συμπλήρωσε ότι η συμφωνία απέχει πολύ από το να θεωρηθεί αποφασιστικό βήμα για την καταπολέμηση του φαινομένου του θερμοκηπίου.

Το παρασκήνιο

Το παρασκήνιο στην Κοπεγχάγη ήταν δραματικό με τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα, τις πλέον ρυπογόνες χώρες στον πλανήτη, να κρατούν στην ουσία το «κλειδί» των εξελίξεων.

Ο Μπαράκ Ομπάμα και ο Κινέζος πρωθυπουργός Ουέν Ζιαμπάο είχαν εντός της ημέρας τρεις κατ ιδίαν συναντήσεις που έληξαν χωρίς να υπάρξουν κάποιες νεώτερες δεσμεύσεις εκατέρωθεν.

Νωρίς το βράδυ έγινε γνωστό ότι ο Ρώσος πρόεδρος, Ντμίτρι Μεντβέντεφ, αποχώρησε από την πρωτεύουσα της Δανίας, αφήνοντας τις διαπραγματεύσεις στον σύμβουλό του για το κλίμα.

Από ευρωπαϊκής πλευράς, ο πρωθυπουργός του Βελγίου Ιβ Λετέρμ δήλωσε ότι η Κίνα πρέπει να καταβάλλει μια προσπάθεια ώστε η Διάσκεψη να μην καταλήξει σε αποτυχία.

«Η ΕΕ είναι έτοιμη να συνάψει μια συμφωνία στην Κοπεγχάγη. Αλλά, είναι κυρίως άλλα μπλόκ που λείπουν προς το παρόν. Οι ΗΠΑ έχουν κάνει προσπάθειες. Η Κίνα όχι ακόμη» είπε ο Λετέρμ τονίζοντας: «Ασκούμε όλη την πίεση στην Κίνα».

Οι αρχικά υψηλές προσδοκίες που καλλιεργήθηκαν για μία νομικά δεσμευτική συμφωνία εξανεμίστηκαν εν μέσω διαφωνιών ανάμεσα σε Ουάσινγκτον και Πεκίνο και μεταξύ ανεπυγμένων και αναπτυσσόμενων χωρών.

Προσχέδια επί προσχεδίων

Οι συνομιλίες ήταν πυρετώδεις, ενώ κυκλοφορούσαν διαρκώς προσχέδια επί προσχεδίων.

Το τρίτο προσχέδιο της «Συνθήκης της Κοπεγχάγης», ένα κείμενο τριών σελίδων, ορίζει στόχους για τη μείωση των αερίων του θερμοκηπίου τόσο για τις βιομηχανικές (μείωση τουλάχιστον κατά 80% έως το 2050), όσο και για τις αναπτυσσόμενες χώρες.

Επίσης, βάσει των όσων μεταδίδει το Associated Press, επανέρχεται η προθεσμία για τη σύναψη οριστικής συμφωνίας έως τα τέλη του 2010, η οποία είχε απαληφθεί από το προηγούμενο προσχέδιο διακήρυξης που είχε διαρρεύσει νωρίτερα στην Κοπεγχάγη.

Το προσχέδιο διατηρεί πάντως το στόχο για περιορισμό της αύξησης της θερμοκρασίας στους 2 βαθμούς Κελσίου από την αρχή της βιομηχανικής επανάστασης έως τα τέλη του αιώνα.

Προβλέπει ακόμα ότι οι ανεπτυγμένες χώρες «θα έπρεπε» να περιορίσουν τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα κατά 80%, σε σχέση με τα επίπεδα του 1990, έως το 2050.

Δεν αναφέρεται όμως σε αριθμητικούς στόχους για μείωση των εκπομπών έως το 2020, ένα βασικό σημείο οποιασδήποτε νέας συμφωνίας.

Το απόγευμα της Παρασκευής, τελευταίας ημέρας των διαπραγματεύσεων μεταξύ 193 χωρών, ο Αμερικανός πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα είχε άλλη μία συνάντηση κεκλεισμένων των θυρών με τους ηγέτες της Αυστραλίας, της Βρετανίας, της Γαλλίας, της Γερμανίας και της Ιαπωνίας.

Ακολούθησε εν συνεχεία δεύτερη κατ ιδίαν συνάντηση του Μπαράκ Ομπάμα με τον Κινέζο πρωθυπουργό Ουέν Ζιαμπάο, η οποία έληξε χωρίς να υπάρξουν κάποιες νεότερες δεσμεύσεις εκατέρωθεν.

Ως προς την αποχώρηση του Ντμίτρι Μεντβέντεφ, η εκπρόσωπός του Ναταλία Τιμακόβα δήλωσε ότι ο Ρώσος πρόεδρος έφυγε αφού το Σάββατο πρέπει να βρίσκεται στο Αλμάτι για τη σύνοδο της Οργάνωσης Συλλογικής Ασφάλειας (ODKB) των χωρών της πρώην ΕΣΣΔ.

«Η συνάντηση αυτή ήταν προγραμματισμένη από καιρό. Ο σύμβουλός του για το κλίμα παρέμεινε και έχει όλες τις απαραίτητες εξουσίες» τόνισε η Τιμακόβα.

Ο ΟΗΕ από την πλευρά του διέψευσε ότι έχει ζητήσει παράταση των συνομιλιών και μετά το βράδυ της Παρασκευής.

Τα κυριότερα ζητήματα

Οι αναπτυσσόμενες χώρες ζήτησαν να παραταθεί και μετά το 2012 το Πρωτόκολλο του Κιότο, η προηγούμενη διεθνής συμφωνία κατά της παγκόσμιας θέρμανσης.

Το Πρωτόκολλο θα δέσμευσε για νέες μειώσεις 40 βιομηχανικές χώρες, με την εξαίρεση των ΗΠΑ, ενώ οι φτωχότερες χώρες θα καλύπτονταν από ξεχωριστή συμφωνία, χωρίς δεσμευτική ισχύ.

Στόχοι

Αδιευκρίνιστοι παραμένουν οι μεσοπρόθεσμοι (για το 2020) και οι μακροπρόθεσμοι (για το 2050) στόχοι μείωσης των αερίων του θερμοκηπίου. Για το 2020 η ΕΕ έχει υποσχεθεί μείωση 20-30%, ενώ οι ΗΠΑ μόλις 3-4%. Οι δεσμεύσεις του συνόλου των ανεπτυγμένων χωρών δεν ξεπερνούν την Παρασκευή το 14-18%.

Χρηματοδότηση

Βασικό «αγκάθι» στις διαπραγματεύσεις είναι και το θέμα της οικονομικής βοήθειας που θα χρειαστούν οι αναπτυσσόμενες χώρες προκειμένου να αντιμετωπίσουν την παγκόσμια θέρμανση. Την Πέμπτη οι ΗΠΑ δήλωσαν ότι θα συμμετείχαν σε ένα κοινό σχέδιο για τη διάθεση 100 δισ. δολαρίων ανά έτος έως το 2020.

Αλλές εκκρεμότητες είναι το διεθνές σύστημα παρακολούθησης των μειώσεων από τις αναπτυσσόμενες χώρες, ο ρόλος της αγοράς άνθρακα, η ένταξη των ρύπων της ναυτιλίας, της αεροπλοΐας και της γεωργίας και η χρήση των τεχνολογιών κατακράτησης και αποθήκευσης άνθρακα.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ,Associated Press