Στη ρωσική οργάνωση Memorial το Βραβείο Ζαχάρωφ 2009

51

Η ρωσική οργάνωση Memorial τιμάται από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο με το Βραβείο Ζαχάρωφ 2009 για την Ελευθερία της Σκέψης εκ μέρους όλων των υπερασπιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη Ρωσία. Το βραβείο απονέμεται στη μνήμη της δολοφονηθείσας ακτιβίστριας Νατάλια Εστεμίροβα.

Συγκεκριμένα τιμώνται από την Ευρωβουλή τρεις εκπρόσωποι της οργάνωσης Memorial -οι Ολέγκ Ορλόφ, Σεργκέι Κοβάλεφ και Λιουντμίλα Αλεξέγιεβα. Η τελετή απονομής του Βραβείου Ζαχάρωφ θα πραγματοποιηθεί στο Στρασβούργο στις 16 Δεκεμβρίου.

Ανακοινώνοντας το νικητή του βραβείου ο πρόεδρος της Ευρωβουλής Γέρζι Μπούζεκ τόνισε ότι το Κοινοβούλιο ελπίζει ότι θα συμβάλει στον τερματισμό ενός κύκλου φόβου και βίας που διέπει τους υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη Ρωσία.

«Θέλουμε επίσης να περάσουμε το μήνυμα ότι οι πανταχού ακτιβιστές θα πρέπει να είναι ελεύθεροι να ασκούν τα θεμελιώδη δικαιώματα της ελευθερίας της σκέψης και της έκφρασης. Πρέπει να είμαστε ελεύθεροι να ακολουθούμε τις σκέψεις μας, προκειμένου να λάμψει η αλήθεια» δήλωσε.

Η οργάνωση Memorial, την οποία πρωτοξεκίνησε ο Αντρέι Ζαχάρωφ, επιδιώκει να προωθήσει τα θεμελιώδη δικαιώματα σε πρώην σοβιετικά κράτη, όπως είναι το Αζερμπαϊτζάν, η Αρμενία, η Γεωργία, το Τατζικιστάν, η Μολδαβία και η Ουκρανία.

Σύμφωνα με το κείμενο της υποψηφιότητας «η οργάνωση Memorial προωθεί την αλήθεια σχετικά με την πολιτική καταπίεση στη Σοβιετική Ένωση και τους αγώνες κατά των παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων σε πρώην σοβιετική κράτη με στόχο τη διασφάλιση του δημοκρατικού μέλλοντός τους».

Οι τρεις εκπρόσωποι της οργάνωσης είναι:

Ολέγκ Ορλόφ, σημερινός πρόεδρος της Memorial.

Στις 6 Οκτωβρίου 2009 ζητήθηκε από τον κ. Ορλόφ να αποσύρει δημόσιες δηλώσεις που είχε κάνει, κατόπιν αγωγής για δυσφήμιση που κατέθεσε σε δικαστήριο της Μόσχας ο Τσετσένος πρόεδρος Ραμζάν Καντίροφ. Ο Ολέγκ Ορλόφ είχε κατηγορήσει τον Καντίροφ ότι ευθύνεται για τη δολοφονία της Νατάλια Εστεμίροβα, Τσετσένας ακτιβίστριας για τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Στις 23 Νοεμβρίου 2007 ο ίδιος ο Ορλόφ είχε απαχθεί μαζί με τρεις δημοσιογράφους στην Ινγκουσετία, υπέστη ξυλοδαρμό, απειλήθηκε με εκτέλεση και αφέθηκε ελεύθερος.

Ο Σεργκέι Κοβάλεφ, ο οποίος ίδρυσε την πρώτη σοβιετική οργάνωση ανθρωπίνων δικαιωμάτων το 1969, την Ομάδα Πρωτοβουλίας για την Προάσπιση των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στην ΕΣΣΔ, και ήταν ένας από τους πρωτεργάτες της οργάνωσης Memorial.

Ο κ. Κοβάλεφ υπήρξε σφοδρός επικριτής των απολυταρχικών τάσεων των κυβερνήσεων του Μπόρις Γέλτσιν και του Βλαντιμίρ Πούτιν. Το 1996 παραιτήθηκε από τη θέση του ως επικεφαλής της προεδρικής επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Γέλτσιν σε ένδειξη διαμαρτυρίας. Το 2002 συνέστησε δημόσια επιτροπή με σκοπό τη διερεύνηση των βομβαρδισμών που έγιναν το 1999 σε διαμερίσματα στη Μόσχα, της οποίας τελικά η λειτουργία παρέλυσε μετά από διώξεις και δολοφονίες των μελών της.

Η Λιουντμίλα Μιχαΐλοβα Αλεξέγιεβα, η οποία από κοινού με τον Αντρέι Ζαχάρωφ και άλλους ίδρυσε την Ομάδα Ελσίνκι της Μόσχας με σκοπό την παρακολούθηση της σοβιετικής συμμόρφωσης προς την Τελική Πράξη του Ελσίνκι του 1976. Από τη δεκαετία του 60 η Αλεξέγιεβα συμμετείχε σε εκστρατείες ζητώντας δίκαιες δίκες για τους συλληφθέντες αντιφρονούντες και την αντικειμενική κάλυψής τους από τα μέσα ενημέρωσης.

Αποπέμφθηκε από το Κομμουνιστικό Κόμμα και έχασε τη θέση της συντάκτριας που κατείχε σε επιστημονικό περιοδικό. Η κ. Αλεξέγιεβα διετέλεσε συμπρόεδρος, από κοινού με τον Γκάρι Κασπάροφ και τον Γκεόργκι Σατάροφ του Πανρωσικού Κογκρέσου Πολιτών, από το οποίο η κ. Αλεξέγιεβα και ο κ. Σατάροφ αποχώρησαν λόγω διαφωνίας με τον Κασπάροφ τον Ιανουάριο του 2008.

Η ίδια υπήρξε επικριτική όσον αφορά το ιστορικό του Κρεμλίνου στον τομέα ανθρωπίνων δικαιωμάτων και κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι ενθαρρύνει τα ακραία στοιχεία με τις εθνικιστικές πολιτικές της, όπως οι μαζικές απελάσεις Γεωργιανών το 2006 και οι αστυνομικές έφοδοι σε βάρος αλλοδαπών που εργάζονται σε υπαίθριες αγορές, καθώς και η συμπεριφορά της Ρωσίας στην Ινγκουσετία.

Το Βραβείο Ζαχάρωφ

Το Βραβείο Ζαχάρωφ για την ελευθερία της σκέψης, που πήρε το όνομά του από τον Σοβιετικό φυσικό και πολιτικό αντιφρονούντα Αντρέι Ζαχάρωφ, απονέμεται κάθε χρόνο από το 1988 και έπειτα σε μεμονωμένα άτομα ή οργανώσεις που αγωνίζονται για τα ανθρώπινα δικαιώματα ανά τον κόσμο. Φέτος το Βραβείο συμπίπτει με την 20ή επέτειο από το θάνατο του Αντρέι Ζαχάρωφ.

Στις 14 Δεκεμβρίου τα μέλη των κοινοβουλευτικών επιτροπών Εξωτερικών και ανάπτυξης, καθώς και της υποεπιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων θα συναντηθούν με εκπροσώπους της οργάνωσης Memorial, νικήτρια του Βραβείου για το 2009. Την Τετάρτη 16 Δεκεμβρίου οι εκπρόσωποι αυτοί θα λάβουν το Βραβείο Ζαχάρωφ, που συνίσταται σε βεβαίωση και επιταγή ύψους 50.000 ευρώ.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ