Υπό κατάθεση το νομοσχέδιο – πλαίσιο για την ανώτατη εκπαίδευση

53

Νερό στο κρασί των μεταρρυθμίσεων για την ανώτατη εκπαίδευση φαίνεται ότι έβαλε η κυβέρνηση, που είναι έτοιμη να καταθέσει το νόμο – πλαίσιο ακόμα και εντός της εβδομάδας και ενώ οι κινητοποιήσεις της εκπαιδευτικής κοινότητας συνεχίζονται.

Όπως σημειώνει η εφημερίδα Το Βήμα της Κυριακής, το νομοσχέδιο είναι λιγότερο τολμηρό από το αρχικό σχέδιο που παρουσίασε η κυβέρνηση το καλοκαίρι του 2006, προκειμένου να μην θίξει τα κεκτημένα φοιτητών και καθηγητών και να αποφευχθεί κλιμάκωση των αντιδράσεων.

Oι διατάξεις του νομοσχεδίου βρίσκονται στο τελευταίο στάδιο επεξεργασίας τους από την υπουργό Παιδείας Μαριέττα Γιαννάκου, η οποία πραγματοποιεί έναν τελευταίο γύρο διαβουλεύσεων με εκπροσώπους της πανεπιστημιακής κοινότητας για να εξασφαλίσει τη μεγαλύτερη δυνατή συναίνεσή τους.

Όπως θα τονίζεται στην εισηγητική έκθεση του νέου νόμου, θα διασφαλίζονται στα δημόσια πανεπιστήμια έννοιες όπως η οικονομική ευχέρεια, περισσότερες ελευθερίες και η δυνατότητα σύνταξης εσωτερικών κανονισμών από τα ίδια τα πανεπιστήμια που θα εγγυώνται την αναβάθμιση της δημόσιας ανώτατης εκπαίδευσης.

Με τον τρόπο αυτό η κυβέρνηση επιχειρεί να εκπέμψει το μήνυμα ότι βασική προτεραιότητά της είναι η αναβάθμιση των δημοσίων πανεπιστημίων, την ίδια στιγμή που προωθεί μέσω της αναθεώρησης του άρθρου 16 του Συντάγματος την καθιέρωση των μη κρατικών ΑΕΙ.

Το Βήμα αποκαλύπτει τις διατάξεις του νέου νόμου – πλαισίου που έχουν ήδη οριστικοποιηθεί και οι οποίες θα λάβουν την τελική έγκριση της κυβέρνησης στην επόμενη ή στη μεθεπόμενη συνεδρίαση της Κυβερνητικής Επιτροπής.

Από τις περίπου 35 διατάξεις που θα υπάρχουν στον νέο νόμο – πλαίσιο έχουν ήδη οριστικοποιηθεί οι περισσότερες από αυτές και έχουν λάβει την έγκριση του πρωθυπουργού. Πρόκειται κυρίως για τις διατάξεις που πυροδότησαν την ένταση στα πανεπιστήμια το καλοκαίρι του 2006 και οι οποίες τροποποιούνται τώρα κατά τρόπο που να μην προκαλούν πλέον αντιδράσεις.

Αυτές είναι:

Ασυλο

Για τις ακαδημαϊκές ελευθερίες και το άσυλο, η αρχική διάταξη προέβλεπε ότι αρμόδιο όργανο θα είναι το πρυτανικό συμβούλιο ή η διοικούσα επιτροπή του ιδρύματος με δικαίωμα ψήφου όλων των μελών τους. Η απόφαση για άρση του ασύλου θα λαμβανόταν κατά πλειοψηφία.

Σύμφωνα με τη νέα ρύθμιση, η απόφαση για την άρση του ασύλου θα λαμβάνεται από το πρυτανικό συμβούλιο, το οποίο θα αποτελείται από τον πρύτανη, τους αντιπρυτάνεις και εκπροσώπους των φοιτητών και οι αποφάσεις θα λαμβάνονται κατά πλειοψηφία.

Χρόνος σπουδών

Αρχικώς το νομοσχέδιο προέβλεπε χρόνο φοίτησης ν+2 χρόνια, δηλαδή προσαύξηση κατά 50% του προβλεπόμενου χρόνου σπουδών, για να εκλείψει το φαινόμενο των «αιωνίων φοιτητών». Η «επιτροπή σοφών» προτείνει ο χρόνος σπουδών να αυξηθεί σε 2ν, δηλαδή να διπλασιαστεί από τον προβλεπόμενο χρόνο σπουδών. Τελικώς, θα υιοθετηθεί η πρόταση της επιτροπής και μελετάται το ενδεχόμενο η ρύθμιση να ισχύσει μόνο για τους νεοεισαγόμενους φοιτητές και όχι για όσους βρίσκονται ήδη στα πανεπιστήμια.

Μετεγγραφές

Η επιτροπή προτείνει την πλήρη κατάργηση των μετεγγραφών φοιτητών από περιφερειακά πανεπιστήμια σε ΑΕΙ των αστικών κέντρων, αλλά η κυβέρνηση θεωρεί ότι για κοινωνικούς λόγους η ρύθμιση αυτή δεν μπορεί να καταργηθεί. Θα υπάρχουν όμως πρόνοιες περιορισμού τους και αυστηρές ρήτρες ελέγχου για τους δικαιούχους αλλά και για τις επιτροπές που θα τις εγκρίνουν.

Συγγράμματα

Θεσπίζεται πρόγραμμα διανομής συγγραμμάτων, καταργείται το ένα σύγγραμμα και θεσπίζεται πλουραλισμός στην επιλογή των συγγραμμάτων για να αποφευχθούν προβλήματα του παρελθόντος.

Βαθμίδες

Θα διατηρηθούν οι τέσσερις καθηγητικές βαθμίδες (λέκτορας, επίκουρος, αναπληρωτής καθηγητής, καθηγητής), με την υποχρέωση μονιμοποίησης μόνο στις δύο υψηλότερες. Δεν θα υπάρξουν όμως σημαντικές αλλαγές στο καθεστώς απασχόλησης των μελών ΔΕΠ και ιδίως στο καθεστώς μερικής απασχόλησης που προκαλεί το φαινόμενο των αποκαλούμενων «αλεξιπτωτιστών καθηγητών». Το μόνο που θα προβλέπεται είναι η διαπίστωση της τακτικής παρουσίας τους στα αμφιθέατρα και όχι μόνο στην αρχή και στο τέλος κάθε εξαμήνου, αλλά με διάταξη που θα αφήνει ανοιχτά παράθυρα καταστρατήγησης της σχετικής ρύθμισης.

Μάνατζερ

Εισάγεται ο θεσμός του μάνατζερ και τα πανεπιστήμια, κατά το πρότυπο των ευρωπαϊκών πανεπιστημίων, όπου ο πρύτανης ασκεί διοικητικά και εκπαιδευτικά καθήκοντα, ενώ θα υπάρχει εκτελεστικός διευθυντής Oικονομικών Υποθέσεων που θα ασκεί την οικονομική διαχείριση και θα ελέγχει την εκτέλεση του προϋπολογισμού του πανεπιστημίου. Για την πρόσληψη των μάνατζερ θα θεσπιστούν ιδιαίτερα υψηλά προσόντα, ενώ θα κληθούν και ειδικοί από το εξωτερικό. Είναι πιθανόν σε κάθε πανεπιστήμιο να υπάρχουν περισσότεροι του ενός μάνατζερ με διαφορετικές αρμοδιότητες.

Τρόπος εκλογής

Τροποποιείται το καθεστώς εκλογής του πρύτανη και των αντιπρυτάνεων, αλλά από εκλεκτορικό σώμα το οποίο δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί επειδή συνεχίζονται οι διαβουλεύσεις με τους φοιτητές και τους καθηγητές. Κατά πάσα πιθανότητα πάντως θα προβλέπεται καθολική ψηφοφορία προπτυχιακών και μεταπτυχιακών φοιτητών στις πρυτανικές εκλογές σε ξεχωριστή κάλπη, όπως προτείνει η «επιτροπή σοφών».

Εσωτερικός κανονισμός

Θα προβλέπεται η κατάρτιση εσωτερικού κανονισμού λειτουργίας των πανεπιστημίων αλλά μετά τις προσεχείς εθνικές εκλογές για να αποφευχθούν κραδασμοί και εντάσεις άμεσα. Μέσω των κανονισμών αυτών θα είναι δυνατόν να διασφαλίζεται η παρουσία των καθηγητών στις αίθουσες διδασκαλίας αλλά και η προστασία της περιουσίας του κάθε ιδρύματος.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ