Τι προτείνει η Επιτροπή Ανταγωνισμού για την αντιμετώπιση του καρτέλ καυσίμων

27

Συμφωνίες κάτω από το τραπέζι, υπερκέρδη και αδιαφάνεια στον τρόπο καθορισμού των τιμών, διαπιστώνει στο πόρισμά της για την αγορά καυσίμων η Επιτροπή Ανταγωνισμού, η οποία προτείνει μέτρα για την αντιμετώπιση των καρτέλ.

Παράλληλα, σύμφωνα με «Τα Νέα», εισηγείται σαφή προσδιορισμό τού πόσο κερδίζει ο καθένας από τους εμπλεκομένους στην αγορά και αναγραφή του τρόπου διαμόρφωσης των τιμών στις συμβάσεις μεταξύ εταιρειών και πρατηρίων, ενώ συστήνει απελευθέρωση του ωραρίου των πρατηριούχων, άνοιγμα του επαγγέλματος των βυτιοφορέων και μείωση του χρόνου τήρησης αποθεμάτων ασφαλείας από τις εταιρείες.

Τα μέτρα αναμένεται να δημοσιοποιηθούν την επόμενη εβδομάδα και εφόσον γίνουν δεκτά από την ηγεσία του υπουργείου Ανάπτυξης, θα φέρουν τα πάνω- κάτω στην αγορά πετρελαιοειδών.

Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται η εφημερίδα, μεταξύ άλλων προτείνονται οι εξής αλλαγές:

* Αλλαγή στον τρόπο καταβολής των εκπτώσεων που δίνουν οι εταιρείες στα πρατήρια, η οποία θα πρέπει να είναι γνωστή προκαταβολικά. Σήμερα οι εκπτώσεις συμφωνούνται κάτω από το τραπέζι, τις περισσότερες φορές είναι προφορικές, επομένως μπορεί να αλλάζουν στη διάρκεια του έτους. Δίνονται από την εταιρεία στο τέλος του χρόνου υπό τη μορφή «μπόνους» για τον τζίρο που πραγματοποίησε ο πρατηριούχος. Αυτό τουλάχιστον ισχύει στη θεωρία, διότι στην πράξη υπεισέρχονται και άλλα κριτήρια που καθορίζουν το ύψος της έκπτωσης (η προοπτική ανανέωσης ή μη της σύμβασης με τον βενζινοπώλη).

Η Επιτροπή εισηγείται, η εταιρεία να γνωστοποιεί την έκπτωση στον πρατηριούχο από την αρχή του έτους, να είναι γραπτή και όχι προφορική για να τη γνωρίζουν όλοι, και κυρίως οι ελεγκτικές αρχές για να μπορούν να υπολογίσουν με ακρίβεια το ετήσιο μεικτό κέρδος του.

* Κατάργηση του τρικ των «εμπορευματικών πιστώσεων» από τις εταιρείες στους πρατηριούχους. Επειδή τα τελευταία χρόνια οι μεγάλες εταιρείες εμπορίας χάνουν μερίδια από τους μικρότερους, που τους «κλέβουν», πρατηριούχους, επινόησαν τις εμπορευματικές πιστώσεις. Είναι ένα είδος έντοκου δανείου με διάρκεια αποπληρωμής 5 ώς 8 χρόνια, προς τον πρατηριούχο ώστε να αγοράσει μια μεγάλη ποσότητα καυσίμου.

Η αποπληρωμή γίνεται είτε σε ισόποσες μηνιαίες δόσεις είτε στη λήξη του. Έτσι η εταιρεία, όχι μόνο παίρνει πίσω τα χρήματα έντοκα, αλλά δεσμεύει τον πρατηριούχο για όσα χρόνια διαρκεί το δάνειο, καθορίζοντας το ύψος της τιμής που πουλάει. Αν ο πρατηριούχος δυσκολεύεται να αντεπεξέλθει στις υποχρεώσεις του, «τσιμπάει» με τη σειρά του τις τιμές.

* Αλλαγή στον τρόπο τιμολόγησης από τις εταιρείες στα πρατήρια. Σήμερα όταν οι εταιρείες πωλούν στα βενζινάδικα, προσθέτουν ένα «καπέλο», επειδή -όπως ισχυρίζονται- δεν γνωρίζουν ακριβώς την τιμή με την οποία αγοράζουν από τα διυλιστήρια. Και αυτό διότι τα διυλιστήρια πωλούν με βάση τον μέσο όρο της χρηματιστηριακής τιμής που έχει το καύσιμο στις ξένες αγορές τις τελευταίες τέσσερις ημέρες, από τις οποίες η τιμή της τελευταίας υπολογίζεται κατά προσέγγιση και μόνο. Το «καπέλο» αυτό, οι βενζινοπώλες το μετακυλίουν στον καταναλωτή, χωρίς φυσικά να το επιστρέφουν, όταν στο τέλος κάθε έτους παίρνουν πίσω τις εκπτώσεις.

Η εισήγηση της Επιτροπής είναι η τιμή να υπολογίζεται με βάση μία και μόνο ημέρα, ώστε να γνωρίζουν όλοι ποια είναι αυτή και να μην υπάρχει το λεγόμενο «καπέλο» ασφαλείας.

* Σαφή προσδιορισμό της τιμής πώλησης. Oι βενζινοπώλες είχαν καταγγείλει στην Επιτροπή ότι οι εταιρείες τούς «δένουν» με λεόντειες συμβάσεις, όπως η καταβολή υψηλού «αέρα» για τη χρήση του σήματός τους, η υποχρέωση να τους δίνουν ένα ποσοστό επί του τζίρου τους, κ.ά. Πρόκειται για τις λεγόμενες συμβάσεις αποκλειστικής συνεργασίας. Επίσης η τιμή πώλησης των καυσίμων από τις εταιρείες στα πρατήρια δεν αναφέρεται πουθενά.

Η εισήγηση της Επιτροπής είναι να καταργηθούν πολλοί από τους σημερινούς «δεσμευτικούς» όρους και να καθιερωθεί ένα νέο «μοντέλο» σύμβασης, που θα αναφέρει ρητά ότι η τιμή πώλησης του καυσίμου προσδιορίζεται από την εκάστοτε τιμή διυλιστηρίου συν ένα προκαθορισμένο περιθώριο κέρδους για την εταιρεία. Έτσι, η Πολιτεία θα μπορεί να ελέγξει ανά πάσα στιγμή, αν η τιμή που πουλάει η εταιρεία είναι «λογική», αλλά και πόσο πουλάει ο πρατηριούχος.

* Ανοιγμα του επαγγέλματος των βυτιοφορέων, ώστε όλες οι εταιρείες να μπορούν να αγοράσουν όσα ιδιόκτητα οχήματα επιθυμούν. Το επάγγελμα είναι «κλειστό», τα περισσότερα βυτιοφόρα που χρησιμοποιούν οι εταιρείες είναι δημοσίας χρήσης και οι βυτιοφορείς με τις πιέσεις που ασκούν στις εκάστοτε κυβερνήσεις καταφέρνουν να μην επιτρέπουν στον χώρο την είσοδο τρίτων.

* Απελευθέρωση του ωραρίου λειτουργίας των πρατηρίων: να λειτουργούν επί 24 ώρες, ώστε να ενταθεί ο ανταγωνισμός και να πέσουν οι τιμές. Τα μέτρα αυτά βασίσθηκαν στο πόρισμα που δημοσίευσε τον Νοέμβριο η Επιτροπή, όπου μεταξύ άλλων διαπίστωνε ολογιπωλιακές πρακτικές στη διύλιση που ελέγχεται από δύο ομίλους, αδιαφάνεια στον τρόπο τιμολόγησης των καυσίμων από τα διυλιστήρια προς τις εταιρείες και από τις εταιρείες στα πρατήρια, και υπερβολικά μεγάλο αριθμό βενζινάδικων, πολλά από τα οποία για να επιβιώσουν «τσιμπάνε» τις τιμές.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ