«Τριγμοί» στην παγκόσμια οικονομία, καθώς το πετρέλαιο πλησιάζει τα 80 δολάρια

27

Η τιμή του πετρελαίου καταρρίπτει το ένα ρεκόρ μετά το άλλο, με αφορμή και την επιδείνωση των σχέσεων της διεθνούς κοινότητας -κυρίως των ΗΠΑ- με το Ιράν και οι αναλυτές προειδοποιούν ότι ίσως τα 80 δολάρια το βαρέλι δεν είναι και τόσο μακριά.

Την Μ.Παρασκευή, το πετρέλαιο έσπασε το φράγμα των 75 δολαρίων, λόγω κυρίως των μειωμένων αμερικανών αποθεμάτων βενζίνης και της αδυναμίας -ακόμη και της κυβέρνησης των ΗΠΑ, να κρατηθούν οι τιμές υπό έλεγχο.

Ενδεικτικό είναι άλλωστε το γεγονός ότι ο Τζ.Μπους προέβλεψε ένα «δύσκολο καλοκαίρι» για τους Αμερικανούς καταναλωτές, κατά την ομιλία του στο δυτικό Σακραμέντο, στην Καλιφόρνια.

Ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε πως κατανοεί τη δυσαρέσκεια των οδηγών, αλλά προσέθεσε ότι ο αμερικανικός λαός «πρέπει να καταλάβει ότι οι εξελίξεις σε άλλα μέρη του κόσμου επηρεάζουν την τιμή της βενζίνης στις ΗΠΑ».

Από την πλευρά τους, οι χώρες του ΟΠΕΚ απορρίπτουν τις ευθύνες για την άνοδο των τιμών του πετρελαίου, απαντώντας έτσι στον Βρετανό υπουργό Οικονομικών, Γκόρντον Μπράουν, που κάλεσε το καρτέλ να αποφασίσει νέα αύξηση της παραγωγής πετρελαίου κατά την προσεχή υπουργική σύνοδο στο Καράκας, στις αρχές Ιουνίου.

Ο Ιρανός υπουργός Πετρελαίου ισχυρίζεται ότι για το ράλι των τιμών ευθύνεται η εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ. καλεί τον ΟΠΕΚ να μην αυξήσει την παραγωγή και τονίζει ότι το Ιράν δεν θα σταματήσει τις εξαγωγές λόγω της διαμάχης για το πυρηνικό του πρόγραμμα.

Τριπλασιασμός τιμών

Από τις αρχές του 2002 (μέση τιμή 25 δολάρια) οι τιμές του μαύρου χρυσού έχουν τριπλασιαστεί.

Εάν συνυπολογιστεί ο πληθωρισμός, οι τιμές είναι υψηλότερες από πρώτο πετρελαϊκό σοκ του 1974, όταν η μέση τιμή του πετρελαίου είχε ανέλθει στα 44,55 δολάρια, λόγω του αραβικού εμπάργκο στις εξαγωγές προς τη Δύση που είχε ακολουθήσει τον αραβο-ισραηλινό πόλεμο του 1973.

Επίσης, πλησιάζουν αρκετά κοντά στις τιμές που είχαν διαμορφωθεί κατά το δεύτερο πετρελαϊκό σοκ, το 1980 (μέση τιμή 82,15 δολάρια), που είχε προκαλέσει η διεθνής ανησυχία για την προσφορά πετρελαίου μετά την ιρανική επανάσταση του 1979.

Αντέχει η οικονομία;

Πάντως, παρά τις εύλογες ανησυχίες για τις οικονομικές επιπτώσεις του πετρελαϊκού ράλι (κυρίως σε οικονομίες όπως η ελληνική), υπάρχουν αρκετοί που θεωρούν ότι τα «αντισώματα» της παγκόσμιας οικονομίας είναι τόσο ισχυρά, ώστε -σε μεγάλο βαθμό τουλάχιστον- μπορούν να απορροφήσουν υψηλά επίπεδα τιμών στο πετρέλαιο.

Τρεις είναι οι βασικοί λόγο, σύμφωνα με τις αναλύσεις:

* Η αλλαγή της διάρθρωσης των εισαγωγών. Tο πετρέλαιο αναλογεί πλέον σε μικρότερο ποσοστό των εισαγωγών, ενώ το ποσοστό της ενέργειας και των πρώτων υλών στις εισαγωγές των δυτικών χωρών υποχώρησε, καθώς η παραγωγή πολλών αγαθών μεταφέρθηκε σε αναδυόμενες οικονομίες.

* Η μεταβολή στην τιμολογιακή συμπεριφορά των παραγωγών βιομηχανικών προϊόντων. H απελευθέρωση των αγορών και η πρόοδος της τεχνολογίας ενίσχυσαν τον ανταγωνισμό στις αγορές αγαθών και περιόρισαν τα περιθώρια για αυξήσεις τιμών.

* Οι υψηλότερες τιμές της ενέργειας δεν πέρασαν στους μισθούς.

Tο κόστος εργασίας ανά μονάδα προϊόντος στη βιομηχανία στις χώρες του OOΣA, αυξήθηκε μόλις κατά 0,5% το 2004, ενώ τη δεκαετία του 1980 η μέση ετήσια αύξηση ήταν 4,5%.

Πολλοί θεωρούν ότι η αναδιάταξη της παραγωγής, η διαδικασία του outsourcing στις υπηρεσίες και η αυξανόμενη κινητικότητα των εργαζομένων περιόρισαν τη διαπραγματευτική ισχύ των εργατών και των συνδικάτων σε πολλές βιομηχανικές χώρες, ενώ στην ευρωζώνη ανασταλτικά λειτουργούν και τα υψηλά ποσοστά ανεργίας.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ,Associated Press