Σημαντικές αλλά ανεπαρκείς οι μεταρρυθμίσεις στην Τουρκία, κατά το Ευρωκοινοβούλιο

37

Η Τουρκία έχει προχωρήσει σε σημαντικές μεταρρυθμίσεις, αλλά απομένει ακόμα πολύς δρόμος προκειμένου να ικανοποιήσει τα κριτήρια της Κοπεγχάγης, είναι το βασικό συμπέρασμα νόημα της έκθεσης που εγκρίθηκε την Πέμπτη από την Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με την πρόοδο που έχει σημειώσει η χώρα στην πορεία προς την ένταξη στην ΕΕ.

Η έκθεση αποκτά ιδιαίτερη σημασία λόγω του γεγονότος ότι είναι η τελευταία του Ευρωκοινοβουλίου πριν από την απόφαση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το Δεκέμβριο του 2004, για την ημερομηνία έναρξης ενταξιακών διαπραγματεύσεων της Τουρκίας.

Το κύριο μήνυμα του εισηγητή, Ολλανδού χριστιανοδημοκράτη ευρωβουλευτή Αρί Οστλάντερ, είναι ότι η Τουρκία χρειάζεται μία βαθιά μεταρρύθμιση των δομών του κράτους και της κοινωνίας, προκειμένου να πλησιάσει τις πολιτικές αξίες της Ένωσης. Για αυτό το λόγο, καλείται να δώσει βάρος στα πολιτικά, παρά στα τεχνικά κριτήρια της Κοπεγχάγης.

Δημοψήφισμα στην ΕΕ για την αποδοχή της Τουρκίας;

Παράλληλα, καλείται η Ένωση να μελετήσει τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει μία ενδεχόμενη προσχώρηση της Τουρκίας στην ΕΕ, τόσο πολιτικά όσο και οικονομικά, ενώ κρίνεται σκόπιμο οι χώρες της Ευρώπης να εκφράσουν τη γνώμη τους «και μέσω δημοψηφίσματος όπου αυτό είναι δυνατόν» για το αν «οι ιδιαίτερες αρχές της τουρκικής κοινωνίας και του τουρκικού κράτους» μπορούν να υιοθετηθούν ως πολιτικές αρχές αποδεκτές για τις ευρωπαϊκές χώρες.

Επίσης σημειώνεται ότι πρέπει σε κάθε κράτος μέλος πρέπει να γίνει δημοκρατικός διάλογος για τα γεωγραφικά όρια της Ένωσης και ότι πιθανή επέκταση των ευρωπαϊκών συνόρων προϋποθέτει ένα ευρωπαϊκό Σύνταγμα που να επιτρέπει αποτελεσματική διαδικασία λήψης αποφάσεων σε θέματα εξωτερικής πολιτικής και ασφάλειας.

Ηέκθεση χαιρετίζει όσες μεταρρυθμίσεις έγιναν (επτά δέσμες εναρμόνισης), αλλά και την «ισχυρή βούληση της κυβέρνησης Ερντογάν». Εντούτοις σημειώνει ότι η χώρα εξακολουθεί να μην ικανοποιεί τα πολιτικά κριτήρια και ζητά «ρηξικέλευθες προσπάθειες».

Στην πορεία των μεταρρυθμίσεων σημειώνεται ότι «η θέσπιση ενός νέου Συντάγματος αποτελεί μία περαιτέρω -και πιθανώς απαραίτητη για την ένταξη- αντανάκλαση του εντελώς θεμελιώδους χαρακτήρα των αλλαγών που απαιτούνται για την ένταξη στην ΕΕ».

Από τα προβλήματα που εξακολουθούν να υπάρχουν, ξεχωρίζει εκείνο ενός σαφούς πλαισίου για την κατοχύρωση των πολιτικών, οικονομικών και πολιτιστικών δικαιωμάτων.

Στο πλαίσιο αυτό, καταδικάζονται οι πολιτικές διώξεις και οι απαγορεύσεις εναντίον πολιτικών κομμάτων (HADEP, DEHAP), ζητείται ένας εκλογικός νόμος που να εξασφαλίζει αντιπροσωπευτικότερη εκπροσώπηση στη Βουλή (όριο 10%) (τροπολογία 11), τη χρήση και άλλων γλωσσών πλην της τουρκικής στην εκπαίδευση και στα ΜΜΕ, και τις διακρίσεις εναντίον θρησκευτικών μειονοτήτων.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην υπόθεση της κράτησης της Λεϊλά Ζανά και τριών πρώην βουλευτών κουρδικής καταγωγής του Δημοκρατικού Κόμματος DEP, τονίζοντας ότι η εν λόγω υπόθεση «συμβολίζει το χάσμα που υφίσταται μεταξύ του τουρκικού δικαστικού συστήματος και εκείνου της ΕΕ».

Για την ελληνική μειονότητα

Στην έκθεση ζητείται να παύσουν οι απειλές κατάσχεσης εναντίον του Ελληνορθόδοξου Ορφανοτροφείου της Πριγκήπου, επαναλαμβάνεται το αίτημα για επαναλειτουργία της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης και καταδικάζεται η συνεχιζόμενη χρήση της ιστορίας ως μέσου ενδογματισμού της νεολαίας.

Κυπριακό και ελληνοτουρκικά

Για το Κυπριακό επισημαίνεται ότι η επίτευξη μίας δίκαιης, βιώσιμης και λειτουργικής λύσης, στη βάση του σχεδίου Ανάν, έως την 1η Μαΐου είναι «μείζονος σημασίας για τις σχέσεις μεταξύ ΕΕ και Τουρκίας».

Παράλληλα, εκφράζεται ικανοποίηση για τη θετική εξέλιξη των σχέσεων μεταξύ της Ελλάδας και της Τουρκίας, σε πολιτικό και οικονομικό επίπεδο, και ενθαρρύνεται η Τουρκία να συνεχίσει τις προσπάθειές της για τη βελτίωση των διμερών σχέσεων, και στην επίλυση των προβλημάτων στη βάση των αρχών του διεθνούς δικαίου και των αρχών του Ελσίνκι.

Σημαντική παρέμβαση Κατηφόρη

Λαμβάνοντας τον λόγο στη συζήτηση, ο επικεφαλής των ευρωβουλευτών του ΠΑΣΟΚ και σκιώδης εισηγητής της Σοσιαλιστικής Ομάδας Γιώργος Κατηφόρης, τόνισε πως οι μεταρρυθμίσεις στην Τουρκία δεν πρέπει να μένουν στα χαρτιά και ότι «θέλουμε μία δημοκρατική Τουρκία χωρίς την μιλιταριστική νοοτροπία που επιβάλλει το πανίσχυρο στρατιωτικό κατεστημένο». Ο κ.Κατηφόρης απέρριψε το επιχείρημα ότι η Τουρκία ως μουσουλμανική χώρα δεν μπορεί να γίνει μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Αναφερόμενος στο Κυπριακό τόνισε ότι «η πρόβλεψη του σχεδίου Ανάν για την παραμονή τουρκικών στρατευμάτων στην Κύπρο για 18 χρόνια και η συμφωνία για αυτό της Ευρωπαϊκής Επιτροπής είναι εξωφρενική» και ότι «πρέπει να αντιληφθούμε ότι ζητάμε από την ελληνική πλευρά στην Κύπρο να στηρίξει μια δημοκρατία πάνω στην ελλιπή δημοκρατική βάση του σχεδίου Ανάν».

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ