Αλλες τοξικές ουσίες, και όχι τόσο το ουράνιο, ευθύνονται για το «σύνδρομο των Βαλκανίων»

35

Στοιχεία του Προγράμματος Περιβάλλοντος των Ηνωμένων Εθνών στο Κόσοβο, από τις εκθέσεις που πραγματοποιήθηκαν προτού το ΝΑΤΟ παραδεχτεί τη χρήση βλημάτων απεμπλουτισμένου ουρανίου, δόθηκαν σήμερα, Παρασκευή, στη δημοσιότητα, σε συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε η Greenpeace. Σύμφωνα με το διευθυντή του γραφείου της Οργάνωσης στην Ελλάδα, Στέλιο Ψωμά, το όλο πρόβλημα δεν εστιάζεται τόσο στο απεμπλουτισμένο ουράνιο, όσο σε άλλες καρκινογόνες τοξικές ουσίες που διέρρευσαν στις περιοχές της Γιουγκοσλαβίας, οι οποίες επλήγησαν εντονότερα από τους βομβαρδισμούς.

Όπως εξήγησε ο κ. Ψωμάς, η έκλυση αρωματικών υδρογονανθράκων, όπως το βενζόλιο, που προκαλεί λευχαιμία, και οι διοξίνες, που δημιουργήθηκαν από την καύση των 80.000 τόνων πετρελαιοειδών, καθώς επίσης και οι σημαντικές εκπομπές διοξειδίου του θείου συνιστούν τεράστιο κίνδυνο για τους κατοίκους της περιοχής, γεγονός που επιβάλλει τη λήψη μέτρων, ώστε να περιοριστούν οι συνέπειες της ρύπανσης αυτής.

Τα παραπάνω στοιχεία αναφέρονται στην σχετική έκθεση των Ηνωμένων Εθνών, την οποία συνέταξε ειδική ομάδα επιστημόνων που είχε κληθεί να αποφανθεί μαζί με διάφορες μη κυβερνητικές οργανώσεις, συμπεριλαμβανομένης και της Greenpeace, για τις επιπτώσεις του πολέμου στο περιβάλλον και τους ανθρώπους.

Σύμφωνα με τις μετρήσεις, πρόβλημα υψηλής τοξικότητας παρουσιάζουν τέσσερις κυρίως περιοχές της Γιουγκοσλαβίας· Πάντσεβο, Κραγκούγεβατς, Νόβι Σαντ και Μπορ.

Η ίδια ομάδα, σε μία προσπάθεια θεωρητικής εκτίμησης των επιπτώσεων από τη χρήση βλημάτων απεμπλουτισμένου ουρανίου, είχε μετρήσει το 1999 το ποσοστό ραδιενέργειας σε έξι σημεία του Κοσόβου. Από τις μετρήσεις προέκυψε ότι τα επίπεδά της δεν ήταν αυξημένα.

Σύμφωνα με την έκθεση των Ηνωμένων Εθνών, μεγάλο κίνδυνο αντιμετωπίζουν τα παιδιά που μετά τους βομβαρδισμούς έπαιξαν πάνω στο μολυσμένο έδαφος. Κίνδυνο αντιμετωπίζουν και όσοι κατανάλωσαν μολυσμένα λαχανικά ή κρέατα και γαλακτοκομικά προϊόντα από ζώα που έβοσκαν σε μολυσμένες περιοχές, τόσο λόγω της τοξικότητας όσο και εξαιτίας της ραδιομόλυνσης.

Οι επιστήμονες που συνέταξαν την έκθεση εμφανίζονται ιδιαίτερα καθησυχαστικοί σε ό,τι αφορά την εξωτερική έκθεση σε ακτινοβολία από απεμπλουτισμένο ουράνιο που έχει επικαθίσει στο έδαφος, αλλά και στις δυσμενείς για την υγεία επιπτώσεις σε περιοχές μακριά από τα σημεία πτώσης των βλημάτων. Όπως εξήγησαν, το ουράνιο είναι βαρύ μέταλλο που δεν διασκορπίζεται κατά τις εκρήξεις σε έκταση μεγαλύτερη του ενός στρέμματος.

Όλα τα παραπάνω διατυπώθηκαν προτού το ΝΑΤΟ παραδεχτεί τη χρήση βλημάτων απεμπλουτισμένου ουρανίου. Όταν αυτό τελικά έγινε το καλοκαίρι του 2000, ειδικοί επιστήμονες του Προγράμματος Περιβάλλοντος του ΟΗΕ συνέλεξαν 340 δείγματα (εδάφους, νερού, φυτών) από περιοχές του Κοσόβου, οι οποίες εστάλησαν σε πέντε εξειδικευμένα εργαστήρια που θα αποφανθούν σχετικά το Μάρτιο του 2001.

Σύμφωνα με τον Πέκα Χααβίστο, πρόεδρο της επιτροπής των επιστημόνων και πρώην υπουργό Περιβάλλοντος της Φιλανδίας, στις 8 από τις 11 περιοχές που ερευνήθηκαν, ανιχνεύθηκαν επίπεδα ακτινοβολίας υψηλότερα του κανονικού εκεί όπου εξερράγησαν τα βλήματα, καθώς και κομμάτια ή θραύσματα βλημάτων που βρίσκονται ακόμη εκτεθειμένα στο έδαφος.

Γιατί συνδέεται το «σύνδρομο των Βαλκανίων» με το «σύνδρομο του Κόλπου»

Ο κ. Ψωμάς τόνισε ότι η σύνδεση του «συνδρόμου των Βαλκανίων» με το «σύνδρομο του Κόλπου» αποτελεί μέγα λάθος. Στον Περσικό Κόλπο, εξηγεί, έγινε ευρύτατη χρήση και χημικών όπλων, με τραγικές καρκινογόνες επιπτώσεις, γεγονός που δεν μπορεί να συγκριθεί, ως προς τα συμπεράσματα, με τα αποτελέσματα των βομβαρδισμών στην πρώην Γιουγκοσλαβία.

Το απεμπλουτισμένο ουράνιο, κατέληξε ο κ. Ψωμάς, είναι μόνο η κορυφή του παγόβουνου και πολύ πιθανόν να μην είναι καν το πιο επικίνδυνο στοιχείο.

Η διαρροή και η έκλυση χιλιάδων τόνων τοξικών ουσιών, την επικινδυνότητα των οποίων δεν αμφισβητεί κανένας, είναι ένας σημαντικός λόγος ανησυχίας και θεωρείται επιβεβλημένη η άμεση λήψη μέτρων.

Για αυτό και το ΝΑΤΟ, όπως και οι κυβερνήσεις που προκάλεσαν αυτή την περιβαλλοντική τραγωδία, θα πρέπει να αναλάβουν τις ευθύνες τους.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ