Κυριακή 18 Ιανουαρίου 2026
weather-icon 21o
Ισλάμ και λογοτεχνία έρχονται σε σύγκρουση στην Αίγυπτο

Ισλάμ και λογοτεχνία έρχονται σε σύγκρουση στην Αίγυπτο

Η σχολαστική αναζήτηση θρησκευτικών και πολιτικών μηνυμάτων που κρύβονται πίσω από τις λέξεις λογοτεχνικών κειμένων -και κατόπιν η οργισμένη αντίδραση απέναντι στους συγγραφείς τους- είναι η νεότερη τάση στην Αίγυπτο, που φυσιολογικά οδηγεί σε ακραίες ενέργειες, όπως η άσκηση πρωτοφανούς λογοκρισίας.

29

Η σχολαστική αναζήτηση θρησκευτικών και πολιτικών μηνυμάτων που κρύβονται πίσω από τις λέξεις λογοτεχνικών κειμένων -και κατόπιν η οργισμένη αντίδραση απέναντι στους συγγραφείς τους- είναι η νεότερη τάση στην Αίγυπτο, που φυσιολογικά οδηγεί σε ακραίες ενέργειες, όπως η άσκηση πρωτοφανούς λογοκρισίας.

Το έναυσμα έδωσε η κυκλοφορία του βιβλίου Συμπόσιο για Φύκια του Σύρου συγγραφέα Χαϊντάρ Χαϊντάρ, τον περασμένο Νοέμβριο, που έγινε πρόσφατα αιτία βίαιων συμπλοκών ανάμεσα σε φοιτητές και αστυνομία.


Ταυτόχρονα ήταν η δικαιολογία για την απαγόρευση της κυκλοφορίας της εφημερίδας al-Shaab και η απόφαση για να τεθεί εκτός νόμου το Εργατικό Κόμμα που την εκδίδει, καθώς είχαν δημοσιευτεί παραποιημένα αποσπάσματα του μυθιστορήματος, τα οποία θεωρείται πως ξεσήκωσαν τις ταραχές.


Είτε πρόκειται για υπέρμαχους ή πολέμιους της λογοτεχνικής αδείας, τα ερωτήματα που μονοπωλούν τις συζητήσεις είναι μήπως οι φανατικοί ισλαμιστές παρεξηγούν τις προθέσεις των συγγραφέων ή μήπως ο Θεός, το σεξ και η πολιτική είναι θέματα ακατάλληλα για τα βιβλία.


Η πλευρά των πολέμιων των βλάσφημων βιβλίων απαντά ότι η Αίγυπτος είναι ισλαμικό κράτος, σύμφωνα με το Σύνταγμα του 1971, όταν πρόεδρος της χώρας ήταν ο Ανουάρ Σαντάτ. Ο συγγραφέας Γκαμάλ Γκιτανί, ωστόσο, έχει άλλη άποψη για τα κίνητρά τους. Η πολιτική θέση που αντιπροσωπεύουν είναι αδύναμη λέει. Ηταν πολύ δυνατοί επί χρόνια, αλλά η κυβέρνηση πέτυχε να τους απομακρύνει και τώρα στράφηκαν στην κουλτούρα.


Σε κάθε περίπτωση, το υπουργείο Πληροφοριών έχει ήδη περάσει από έλεγχο περίπου 500 βιβλία, εκ των οποίων απαγορεύτηκαν 100 περίπου. Την είδηση επιβεβαίωσε το Αμερικανικό Πανεπιστήμιο του Καΐρου, από τη βιβλιοθήκη του οποίου επιλέχθηκαν 96 τίτλοι προς εξέταση. Οι 13 απαγορεύτηκαν και άλλοι 19 περιορίστηκαν για ανάγνωση εντός του κτιρίου.


Την ίδια ώρα, ο συγγραφέας Σαλαχεντίν Μοζέν βρίσκεται κλεισμένος σε ένα κελί αναμένοντας τη δίκη του. Σύμφωνα με τις αιγυπτιακές Αρχές, αρνείται την ύπαρξη του Θεού και δεν αναγνωρίζει την ισλαμική θρησκεία.


Οι κριτικοί -παραπονιούνται οι υπέρμαχοι της ελευθερίας της έκφρασης- τοποθετούν ένα λογοτεχνικό βιβλίο στην ίδια μοίρα με αυτά για γεωγραφία ή ιστορία. Απομονώνουν φράσεις και τις ερμηνεύουν ως θέση ολόκληρου του βιβλίου δηλώνει ο συγγραφέας Ιμπραήμ Ασλάν, ο οποίος συγκέντρωσε τα πυρά για την απόφασή του να συμπεριλάβει το μυθιστόρημα του Χαϊντάρ σε μια συλλογή βιβλίων για την αραβική λογοτεχνία.


Το Συμπόσιο για Φύκια, υποστηρίζει, κατηγορήθηκε για το ότι βλέπει το Θεό ως έναν αποτυχημένο καλλιτέχνη και τον Μωάμεθ ως γυναικά. Ωστόσο, το μήνυμα που στέλνει είναι ο θρίαμβος της θρησκευτικής ελευθερίας και υπενθυμίζει ότι αυτοί που πρωτοστάτησαν στα επεισόδια δεν το είχαν καν διαβάσει! Υπάρχει ένα καθεστώς σχιζοφρένειας ανάμεσα στα γραπτά και την κοινωνική πραγματικότητα της Αιγύπτου επιμένει ο Ασλάν.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ,Reuters

Ακολουθήστε το in.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις

in.gr | Ταυτότητα

Διαχειριστής - Διευθυντής: Λευτέρης Θ. Χαραλαμπόπουλος

Διευθύντρια Σύνταξης: Αργυρώ Τσατσούλη

Ιδιοκτησία - Δικαιούχος domain name: ALTER EGO MEDIA A.E.

Νόμιμος Εκπρόσωπος: Ιωάννης Βρέντζος

Έδρα - Γραφεία: Λεωφόρος Συγγρού αρ 340, Καλλιθέα, ΤΚ 17673

ΑΦΜ: 800745939, ΔΟΥ: ΚΕΦΟΔΕ ΑΤΤΙΚΗΣ

Ηλεκτρονική διεύθυνση Επικοινωνίας: in@alteregomedia.org, Τηλ. Επικοινωνίας: 2107547007

ΜΗΤ Αριθμός Πιστοποίησης Μ.Η.Τ.232442

Κυριακή 18 Ιανουαρίου 2026
Απόρρητο