Η Ευρώπη ψάχνει «γητευτή» του Πούτιν στις διαπραγματεύσεις για την Ουκρανία – Στο τραπέζι Μέρκελ και Ντράγκι

Τους τελευταίους μήνες, έχει αυξηθεί η πίεση στην ΕΕ για κάποιας μορφής επαναπροσέγγιση με τον Βλαντιμίρ Πούτιν. Σύμφωνα με ρεπορτάζ των Financial Times, υπάρχουν δύο ονόματα που εξετάζονται ως πιθανοί διαπραγματευτές με τη Ρωσία. Και αυτοί είναι η πρώην καγκελάριος της Γερμανίας, Άνγκελα Μέρκελ, και ο πρώην επικεφαλής της ΕΚΤ, Μάριο Ντράγκι.

Ο πόλεμος στην Ουκρανία κινδυνεύει να γίνει ένα χρόνιο πρόβλημα χωρίς τέλος και οι Βρυξέλλες διαπιστώνουν ότι πρέπει να εμπλακούν περισσότερο. Η επιλογή του Ευρωπαίου διαπραγματευτή, ο οποίος θα εμπλακεί ενεργά στις διαπραγματεύσεις για τον πόλεμο στην Ουκρανία αναμένεται να γίνει στην τρέχουσα σύνοδο των ΥΠΕΞ της ΕΕ στην Κύπρο.

Επίσης, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα, δήλωσε ότι το μπλοκ προετοιμάζεται για «πιθανές» συνομιλίες με τον Πούτιν. Και πηγή που μίλησε στους FT είπε ότι στη σύνοδο κορυφής του Ιουνίου ίσως υπάρξει πρόοδος για την επιλογή διαπραγματευτή.

Ο Τραμπ κοιτάζει αλλού

Ο Αμερικανός πρόεδρος δείχνει να μην ενδιαφέρεται ιδιαίτερα για τις εξελίξεις στο ουκρανικό, καθώς έχει επικεντρώσει το ενδιαφέρον του στο Ιράν. Αλλά και στην Κούβα. Επιπλέον, τόσο ο Λευκός Οίκος όσο και το Κίεβο έχουν ενθαρρύνει την ευρωπαϊκή συμμετοχή στη διαπραγμάτευση.

Η βρετανική εφημερίδα υποστηρίζει ότι οι υπουργοί Εξωτερικών της ΕΕ θα συζητήσουν στην Κύπρο τα πλεονεκτήματα των πιθανών υποψηφίων. Άλλωστε η κυβέρνηση Τραμπ έχει ενημερώσει τις Βρυξέλλες ότι δεν είναι αντίθετη στο να συνομιλεί η Ευρώπη με τον Πούτιν παράλληλα με τις ειρηνευτικές συνομιλίες υπό την ηγεσία των ΗΠΑ.

Ο Αντόνιο Κόστα δεν απορρίπτει τον διάλογο με τον Πούτιν / REUTERS/Yves Herman

Πηγές που μίλησαν στους Financial Times είπε ότι οι ΗΠΑ «γνωρίζουν ότι δεν λειτουργεί» η παρούσα διαδικασία για τον τερματισμό του πολέμου. Επίσης, η Μόσχα έχει δηλώσει επισήμως ότι είναι ανοιχτή σε διάλογο με την ΕΕ. Η Ευρώπη ήταν αυτή που έκλεισε τους διαύλους, όταν ξεκίνησε η ρωσική εισβολή. Στο μεσοδιάστημα, κάποιοι Ευρωπαίοι ηγέτες έκαναν κάποια προσπάθεια. Μεταξύ των οποίων ο Εμανουέλ Μακρόν.

Τι φοβάται η Ευρώπη

Όσο ο πόλεμος στην Ουκρανία συνεχίζεται και δεν υπάρχει πρόοδος στις συνομιλίες, η ΕΕ ανησυχεί. Βασική αιτία το εδαφικό. Οι απαιτήσεις της Μόσχας αναφορικά με τα εδάφη που ελέγχει ο ρωσικός στρατός, έχουν απορριφθεί από το Κίεβο. Και η Ευρώπη έχει βρεθεί στο περιθώριο, φοβούμενη για μια συμφωνία που θα έχει δυσμενείς όρους.

Η ΕΕ πλέον συζητά την επιλογή ενός απεσταλμένου, που θα μπορούσε να αναλάβει το έργο του διαπραγματευτή. Ή ακόμα και του «γητευτή» του Βλαντιμίρ Πούτιν. Και το κάνει παρά το γεγονός ότι κάποιες χώρες δεν συμφωνούν για τη σκοπιμότητα μιας τέτοιας επιλογής. Επίσης, κανείς δεν γνωρίζει πώς θα αντιδράσει ο Ρώσος πρόεδρος.

Οι FT αναφέρουν ότι, εκτός από τους Ντράγκι και Μέρκελ, άλλες κυβερνήσεις έχουν προτείνει τον πρόεδρο της Φινλανδίας Αλεξάντερ Στουμπ και τον προκάτοχό του, Σαούλι Νιινίστο.

Ο Μάριο Ντράγκι / REUTERS/Thilo Schmuelgen

Η Ουκρανία από την έναρξη των διαπραγματεύσεων ζητά τη συμμετοχή της ΕΕ. Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, μιλώντας με τον Αντόνιο Κόστα, είπε ότι συμφωνούν και οι δύο. «Η Ευρώπη πρέπει να συμμετάσχει στις διαπραγματεύσεις. Είναι σημαντικό να έχει ισχυρή φωνή και παρουσία σε αυτή τη διαδικασία. Και αξίζει να καθοριστεί ποιος θα εκπροσωπήσει συγκεκριμένα την Ευρώπη».

«Αναμένουμε από την Ευρώπη να είναι ισχυρή. Και από την πλευρά μας κάνουμε τα πάντα για να διασφαλίσουμε ότι λαμβάνονται υπόψη οι πανευρωπαϊκές θέσεις και τα συμφέροντα, όπως ακριβώς και της Ουκρανίας», δήλωσε ο Ζελένσκι.

Ο Ζελένσκι θέλει Ντράγκι

Ανώτερος Ουκρανός αξιωματούχος δήλωσε ότι ο Ζελένσκι θα ήθελε «κάποιον σαν τον Ντράγκι». Ή έστω έναν «ισχυρό, νυν ηγέτη κράτους» να ηγηθεί της ευρωπαϊκής πλευράς στις συνομιλίες με τη Ρωσία. Επίσης, αναμένεται να συζητήσει το θέμα με τους ηγέτες Γαλλίας, Γερμανίας και Βρετανίας.

Οι πηγές είπαν στους FT ότι ο Ντράγκι θεωρείται ασφαλής επιλογή. Είναι σεβαστός σε όλη την ΕΕ, με τεχνοκρατικό υπόβαθρο που θα μπορούσε να ταιριάξει στην κατάσταση. Εκπρόσωπος του Ντράγκι αρνήθηκε να σχολιάσει.

Και αν είναι η Μέρκελ;

Ούτε η πλευρά της Άνγκελα Μέρκελ σχολίασε το ρεπορτάζ. Ωστόσο, η πρώην καγκελάριος της Γερμανίας έχει εκφράσει τη λύπη της που η Ευρώπη δεν συμπεριλήφθηκε στις διαπραγματεύσεις με τον Πούτιν.

Η Άνγκελα Μέρκελ έχει μιλήσει ανοιχτά για την ανάγκη διαλόγου με τον Βλαντιμίρ Πούτιν /Kay Nietfeld/Pool via REUTERS

Η Μέρκελ είπε είναι «λάθος» να υποτιμά κανείς τον Βλαντιμίρ Πούτιν. Όπως θα ήταν επίσης λάθος να υποτιμηθούν οι «δυνατότητες» της Ευρώπης.

Και όταν ρωτήθηκε αν η ίδια θα παρενέβαινε, απάντησε ότι άλλοι ήταν πιθανώς καταλληλότεροι. Πρόσθεσε δε ότι ο Βλαντιμίρ Πούτιν θα έπαιρνε στα σοβαρά μόνο εν ενεργεία ηγέτες.

Η Άνγκελα Μέρκελ, επίσης, κάλεσε την ΕΕ να αυξήσει τις διπλωματικές προσπάθειες στη σύγκρουση με τη Ρωσία ώστε να επιτευχθεί ειρήνη. Η Μέρκελ είπε ότι «λυπάται» που η Ευρώπη «δεν αξιοποιεί επαρκώς το διπλωματικό δυναμικό της». Η πρώην καγκελάριος τόνισε ότι αυτό που θεωρεί σημαντικό είναι ο συνδυασμός στρατιωτικής αποτροπής και διπλωματικών δραστηριοτήτων. Αλλά πρόσθεσε ότι «δεν είναι αρκετό» μόνο ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ να διατηρεί επαφή με τη Ρωσία. «Και εμείς μετράμε, ως Ευρωπαίοι», υπογράμμισε.

Βεβαίως, η Μέρκελ έχει επικριθεί –ακόμη και από Χριστιανοδημοκράτες- για την εμβάθυνση της ενεργειακής εξάρτησης της Γερμανίας από τη Ρωσία κατά τη διάρκεια της θητείας της. Ένας βουλευτής του CDU χαρακτήρισε την ιδέα να αναλάβει η Μέρκελ ρόλο διαπραγματευτή «ανοησία».

Δύσκολο σταυρόλεξο

Κάποιοι ήδη απορρίπτουν τον Σαούλι Νιινίστο. Ανώτερος Ευρωπαίος αξιωματούχος δήλωσε ότι ο πρώην πρόεδρος της Φινλανδίας «είναι ένας από τους λίγους Ευρωπαίους που έχουν λειτουργική σχέση με τον Πούτιν… Αλλά οι Ρώσοι είναι πολύ αναστατωμένοι με τη Φινλανδία αυτήν τη στιγμή». Αιτία, η ένταξή της στο ΝΑΤΟ.

Ο ίδιος αξιωματούχος υποστήριξε ότι ο Ευρωπαίος διαπραγματευτής πρέπει να είναι άλλος. «Κάποιος από μια χώρα όπως η Ολλανδία ή η Πορτογαλία. Που δεν έχουν το βάρος που έχουν οι χώρες στην ανατολή», είπε.

Επίσης στην Κύπρο, οι υπουργοί Εξωτερικών των 27 πρέπει να αποφασίσουν πράγματα που θα μπορούσαν να αποδειχθούν αγκάθια. Μεταξύ αυτών, τις «κόκκινες γραμμές» σε μια διευθέτηση για την Ουκρανία. Ή τις προϋποθέσεις για την έναρξη συζητήσεων με τον Βλαντιμίρ Πούτιν.

Ο εκπρόσωπος του Πούτιν, Ντμίτρι Πεσκόφ / REUTERS/Maxim Shemetov/Pool

Ο Ρώσος πρόεδρος έχει δηλώσει ανοιχτός σε συνομιλίες με έναν Ευρωπαίο εκπρόσωπο. Ως προϋπόθεση έχει θέσει ο απεσταλμένος «δεν έχει πει κάθε είδους άσχημα πράγματα» για εμάς. Κάπως έτσι πρότεινε τον παλιό του φίλο και πρώην καγκελάριο Γκέρχαρντ Σρέντερ. Αλλά οι Ευρωπαίοι –και η γερμανική κυβέρνηση- τον έχουν απορρίψει. Άλλωστε, η καλή σχέση του με τον Πούτιν και η συμμετοχή σε ρωσικές ενεργειακές εταιρείες, του κόστισε κάποια από τα προνόμια των πρώην καγκελαρίων.

Πεσκόφ: «Είμαστε ένα τηλεφώνημα μακριά»

Το Κρεμλίνο φαίνεται ότι ενδιαφέρεται πραγματικά για άνοιγμα διαλόγου. Ο εκπρόσωπος του Βλαντιμίρ Πούτιν Ντμίτρι Πεσκόφ, δήλωσε:

«Ελπίζουμε ότι μια πρακτική προσέγγιση θα επικρατήσει και θα έχει κάποιο είδος πραγματικού αντίκτυπου. Ο Πούτιν απέχει μόνο ένα τηλεφώνημα για τις ευρωπαϊκές χώρες».

Και το Κρεμλίνο στέλνει συχνά πλέον σήματα για διάλογο με την Ευρώπη.

Παρ’ όλα αυτά, ευρωπαϊκές κυβερνήσεις φοβούνται ότι η συζήτηση που άνοιξε θα αποκαλύψει τις διαιρέσεις της ΕΕ σχετικά με την Ουκρανία και τη Ρωσία. Η Ουκρανία θέλει η Ευρώπη να πιέσει τον Πούτιν να συμφωνήσει σε άμεση κατάπαυση του πυρός. Και στους όρους της να περιλαμβάνει πάγωμα των τρεχουσών γραμμών του μετώπου, σύμφωνα με ανώτερο Ευρωπαίο αξιωματούχο. Αλλά η Ρωσία απέρριψε απερίφραστα την έκκληση Γάλλων αξιωματούχων τον Φεβρουάριο. «Ταπεινώθηκαν», δήλωσε.

Πηγές στη Μόσχα λένε ότι η Ρωσία θα ήταν πιο ανοιχτή σε ένα πιο «εποικοδομητικό» ευρωπαϊκό μήνυμα. Αλλά οι Ευρωπαίοι «εξακολουθούν να μην λένε τίποτα αξιόλογο. Όλα είναι συνθήματα, όπως “υποστηρίζουμε μια δίκαιη ειρήνη για την Ουκρανία”», είπε ένα από τα άτομα.

Η ίδια πηγή είπε επίσης ότι ο Πούτιν μπορεί να προτιμά να συνομιλεί απευθείας με μια μεγάλη ευρωπαϊκή δύναμη παρά με το μπλοκ στο σύνολό του. Και πρόσθεσε ότι «όπως παραδέχονται οι Ευρωπαίοι, η κοινή τους θέση θα ήταν χάλια. Επειδή θα κολακεύσουν τις περιθωριακές χώρες για να διατηρήσουν την ευρωπαϊκή ενότητα».