Ιράν: Η «μοναξιά» του πλανητάρχη και τα αδιέξοδα στα Στενά του Ορμούζ – Ποιος κερδίζει τον πόλεμο;

Η χθεσινή συνέντευξη Τύπου του Ντόναλντ Τραμπ για τον πόλεμο στο Ιράν ενίσχυσε τις εκτιμήσεις αυτών που λένε ότι οι ΗΠΑ ξεκίνησαν μία επέμβαση χωρίς στρατηγική και χωρίς πλάνο εξόδου.

Η εικόνα του προέδρου των ΗΠΑ να ζητά βοήθεια από συμμάχους και την Κίνα για τα Στενά του Ορμούζ και να παραδέχεται ότι δεν βρίσκει ανταπόκριση δεν πέρασε απαρατήρητη από το Ιράν που έσπευσε να χλευάσει τον Ντόναλντ Τραμπ και την επιχείρηση «Επική Οργή», που η Τεχεράνη έχει παραφράσει σε «Επικό Φόβο».

Λίγο πολύ ο Τραμπ είπε ότι ζήτησε βοήθεια από τους συμμάχους του στο ΝΑΤΟ, όχι γιατί τη χρειάζεται, αλλά για να τεστάρει την αφοσίωσή τους στις ΗΠΑ που «τους προστατεύουν» εδώ και χρόνια ενώ υποβάθμισε τους κινδύνους της αποστολής στρατιωτικών δυνάμεων στα Στενά του Ορμούζ.

«Ήξερα ότι τα Στενά θα χρησιμοποιηθούν ως όπλο», είπε ο Τραμπ παραβιάζοντας ανοιχτές θύρες καθώς η Τεχεράνη είχε επανειλημμένα απειλήσει ότι θα κλείσει το πέρασμα εάν δεχτεί επίθεση, ενώ υποστήριξε ότι έχει την ικανότητα να προβλέπει πολλά πράγματα, όπως τον Οσάμα Μπιν Λάντεν και… την καταστροφή των δίδυμων πύργων.

Η ομιλία Τραμπ που μεταξύ άλλων είχε ως βασικό στόχο να καθησυχάσει τις αγορές, κατάφερε να επιβεβαιώσει τις ανησυχίες για έλλειψη εκ των προτέρων σχεδιασμού για τα Στενά του Ορμούζ.

Αυτός είναι και ο βασικός λόγος που οι σύμμαχοι των ΗΠΑ εκφράζουν για πρώτη φορά τόσο έντονη αμφισβήτηση για την αμερικανική ηγεσία.

Το «όχι» των συμμάχων των ΗΠΑ

Η δεύτερη θητεία του Ντόναλντ Τραμπ, σε αντίθεση με την πρώτη, χαιρετίστηκε από όλους του συμμάχους του ΝΑΤΟ αλλά και της ΕΕ που παρά τις αιφνιδιαστικές αλλαγές στην αμερικανική οικονομική και γεωστρατηγική πολιτική επέλεξε την τακτική του κατευνασμού.

Αν και η ευρωπαϊκή ηγεσία, πλην της Ισπανίας, κατήγγειλε πιο ηχηρά το Ιράν παρά την επέμβαση των ΗΠΑ και Ισραήλ στη χώρα, πλέον φαίνεται πως αρνείται να συστρατευτεί στις απαιτήσεις της Ουάσιγκτον τη στιγμή που η διαταραχή στις πετρελαϊκές αγορές απειλεί τη σταθερότητα της παγκόσμιας οικονομίας και ο Τραμπ δεν προσφέρει ένα πλάνο στόχων και αποκλιμάκωσης.

«Ο πόλεμος αυτός δεν είναι δικός μας», είπε ξερά ο γερμανός υπουργός Άμυνας ενώ και ο Μερτς φρόντισε να τονίσει ότι οι ΗΠΑ και το Ισραήλ δεν ενημέρωσαν τη Γερμανία πριν ξεκινήσουν τον πόλεμο.

Ακόμα και η Κάγια Κάλας, που πριν τη συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών στις Βρυξέλλες τη Δευτέρα, δήλωνε ότι η ΕΕ θα εξετάσει την επέκταση της επιχείρησης «Ασπίδες» από την Ερυθρά στα Στενά του Ορμούζ, στη συνέχεια απέρριψε οποιοδήποτε τέτοιο σενάριο λέγοντας: «κανείς δεν είναι έτοιμος να βάλει τους ανθρώπους του σε κίνδυνο στα Στενά του Ορμούζ».

Σε μία σπάνια δήλωση χαρακτήρισε τις ΗΠΑ απρόβλεπτες. «Βέβαια, είμαστε σύμμαχοι με την Αμερική, αλλά πραγματικά δεν καταλαβαίνουμε τις κινήσεις τους τελευταία.
«Νομίζω ότι είναι αρκετά σαφές έπειτα από έναν χρόνο ότι αυτό που πρέπει να λάβουμε υπόψη είναι η έλλειψη προβλεψιμότητας».

Η «μοναξιά» του Ντόναλντ Τραμπ που έχει μείνει με το Ισραήλ να επιχειρεί στην περιοχή τινάζοντας στον αέρα τις προσπάθειες να κλείσει το μέτωπο της Γάζας με το λεγόμενο Συμβούλιο Ειρήνης, αποτελεί πλήγμα όχι μόνο για τον ίδιο αλλά και για την αμερικανική ηγεμονία που δοκιμάζεται στα Στενά του Ορμούζ.

Ποιος κερδίζει τον πόλεμο;

Η αξιοποίηση στο πεδίο της αδιαμφισβήτητης αμερικανικής υπεροπλίας δεν ήταν αρκετή στην περίπτωση του Ιράν που δεν έχει άλλη επιλογή από το να πάει μέχρι τέλους.

Ακόμα όμως και η υπεροπλία δεν μπορεί να καλύψει τις επιφυλάξεις για τα στρατιωτικά αποτελέσματα που μπορεί να καταφέρουν οι ΗΠΑ στο Ιράν και  μάλιστα σε σύντομο χρονικό διάστημα όπως υπόσχεται ο Τραμπ ο οποίος δεν σταματά να ισχυρίζεται ότι οι στρατιωτικές δυνατότητες της Ισλαμικής Δημοκρατίας έχουν εξαντληθεί σχεδόν ολοσχερώς.

Σε άρθρο γνώμης στους Financial Times ο Εμίλ Χοκαγιέμ, διευθυντής περιφερειακής ασφάλειας στο Διεθνές Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών, διερωτάται ποιος κερδίζει τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή.

«Οι καθαρές μετρήσεις και η τεχνολογική υπεροχή, όπως αποδεικνύεται, δεν λένε όλη την ιστορία για την πορεία ενός πολέμου. Η μετακίνηση μιας Μονάδας Πεζοναυτών από την Οκινάουα, η μετακίνηση συστημάτων αεράμυνας από την κορεατική χερσόνησο και η παρότρυνση ναυτικών δυνάμεων από μεσοβέζικες, αν όχι μη φιλικές, χώρες να αναπτυχθούν στην περιοχή του Κόλπου δεν αποτελούν ένδειξη πανικού, δεδομένων των τεράστιων δυνατοτήτων της Ουάσιγκτον.

Αλλά δεν αποτελούν ούτε δείκτες ορθής πρόβλεψης και καλά μελετημένου σχεδιασμού. Για κάθε ενθουσιώδη συνταξιούχο στρατηγό στην τηλεόραση, υπάρχει ένας άλλος ήσυχος που κουνάει (σ.σ. με σκεπτικισμό ή ανησυχία) το κεφάλι του», αναφέρει.

«Η καλή στρατηγική είναι η ευθυγράμμιση σκοπών και μέσων. Με αυτό το κριτήριο, οι Ιρανοί δεν τα έχουν πάει άσχημα», υποστηρίζει και αναφέρεται στη στρατηγική της Τεχεράνης να ασκήσει πίεση με επιθέσεις στα αραβικά κράτη, τις ενεργειακές τους υποδομές και φυσικά στο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, κάτι που έχει διαψεύσει, όπως λέει, την θεωρία ότι οι ΗΠΑ είχαν σχεδιάσει εκ των προτέρων τη στρατηγική τους στον πόλεμο.

Η δυσκολία επιχειρήσεων στα Στενά του Ορμούζ

Το δημοσίευμα των New York Times ότι η φωτιά στο αεροπλανοφόρο USS Gerald R. Ford έκαιγε για τριάντα ώρες και ότι περισσότεροι από 600 ναύτες κοιμούνται στο πάτωμα και σε τραπέζια αφού κάηκαν τα κρεβάτια τους, δεν ενισχύει επίσης την εικόνα της ετοιμότητας του αμερικανικού στρατού.

Ενδεικτικό είναι ότι το συγκεκριμένο αεροπλανοφόρο που μεταφέρθηκε από την Καραϊβική στη Μέση Ανατολή βρίσκεται σε αποστολή για δέκα μήνες, ενώ εφόσον μείνει στη θάλασσα έως τα μέσα Απριλίου θα «σπάσει» το ρεκόρ της πιο μακροχρόνιας αποστολής μετά τον πόλεμο του Βιετνάμ που κατέχει το «USS Abraham Lincoln», με 294 ημέρες το 2020.

Σε όλα τα παραπάνω έρχεται να προστεθεί ότι εμπειρογνώμονες προειδοποιούν ότι ακόμα και αν οι ΗΠΑ πείσουν τους συμμάχους τους να στείλουν πολεμικά πλοία συνοδείας στα Στενά του Ορμούζ, εκτός των τεράστιων κινδύνων που ενέχει μία τέτοια επιχείρηση, θα μπορούσε να αποκαταστήσει μόνο περίπου το 10% της προπολεμικής κυκλοφορίας μέσω της πλωτής οδού.

Οι ναυτικές επιχειρήσεις συνοδείας είναι πολύπλοκες, απαιτώντας στενό συντονισμό θαλάσσιων και αεροπορικών μέσων για την προστασία τόσο των δεξαμενόπλοιων όσο και των εμπορικών πλοίων και των ίδιων των ναυτικών πλοίων.

Το στενό πλάτος του περάσματος αφήνει πολύ λίγα περιθώρια ελιγμών στα μεγάλα δεξαμενόπλοια και τα πολεμικά πλοία που θα τα συνοδεύουν ενώ το Ιράν έχει τη δυνατότητα να στοχεύει τα πλοία από τις ακτές, ή να χρησιμοποιεί drones, μικρά σκάφη με εκρηκτικά, νάρκες χωρίς να υπάρχει απαραίτητα ο απαιτούμενος χρόνος αντίδρασης.

Το να λειτουργήσουν όλα αυτά μαζί σε αυτό που ένας αναλυτής ονόμασε «κοιλάδα του θανάτου» του Πορθμού του Ορμούζ είναι ένα δύσκολο έργο, αναφέρει το CNN.

Η δυσκολία κήρυξης μία γρήγορης νίκης από τις ΗΠΑ ενέχει ακόμα μεγαλύτερους κινδύνους για την περιοχή αλλά και για τον υπόλοιπο κόσμο, πόσο μάλλον όταν κανείς δεν μπορεί να υπολογίσει πώς θα αντιδράσει ο Τραμπ όσο η κατάσταση γίνεται όλο και πιο ασφυκτική.