Eπίθεση του κυβερνητικού εκπροσώπου στο Vouliwatch για τη «συμβουλοκρατία» – Τι απαντάνε οι ερευνητές

Πρόσφατα παρουσιάσαμε στο in την έρευνα «Consultocracy» (Συμβουλοκρατία) – Χαρτογράφηση των Συμβουλευτικών Υπηρεσιών στο Ελληνικό Δημόσιο», την οποία διεξήγαγαν το Vouliwatch και το Solomon.

Η έρευνα καταγράφει, με βάση στοιχεία από δημόσιες πηγές όπως το Κεντρικό Ηλεκτρονικό Μητρώο Δημοσίων Συμβάσεων (ΚΗΜΔΗΣ), την εκτόξευση των κρατικών δαπανών, για ανάθεση έργων σε ιδιωτικές συμβουλευτικές εταιρίες. Καλύπτει την χρονική περίοδο 2017 – 2025 και αποδεικνύει ότι σε αυτό το διάστημα – με ορόσημο την πανδημία – εξαπλασιάστηκε ο ετήσιος αριθμός των συμβάσεων φορέων του δημοσίου με συμβουλευτικές εταιρείες, αγγίζοντας το περασμένο έτος τις 613.

Την ίδια χρονιά το κόστος των συμβουλευτικών υπηρεσιών για το κράτος εκτινάχθηκε στα 600 εκατομμύρια ευρώ, όταν για παράδειγμα το 2019 ήταν 7,2 εκατομμύρια ευρώ. Αθροιστικά μεταξύ 2017-2025 υπογράφηκαν 3079 συμβάσεις, συνολικού ύψους περίπου 1,56 δισεκ. ευρώ.

Μεταξύ άλλων η έρευνα αποδείκνυε ότι το 62,4% των συμβάσεων γίνονταν με απευθείας ανάθεση. Σε σύνολο 1.266 αναδόχων, δέκα μεγάλες εταιρείες, είχαν υπογράψει συμβάσεις συμβάσεις ύψους 895 εκατομμυρίων ευρώ – το 57,36% της συνολικής αξίας. Η έρευνα προκάλεσε αίσθηση στην πολιτική σκηνή, με παρεμβάσεις από ΠΑΣΟΚ και ΣΥΡΙΖΑ.

Επίθεση του κυβερνητικού εκπροσώπου στο Vouliwatch

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης, απαντώντας σε ερώτημα δημοσιογράφου κατά τη διάρκεια ενημέρωσης των πολιτικών συντακτών, επιχείρησε να απαξιώσει  τα ευρήματα της έρευνας του Vouliwatch, κάνοντας λόγο για «δημιουργία εντυπώσεων».

Βασιζόμενος σε διόρθωση της εφημερίδας «Καθημερινή», η οποία δεν αφορούσε θέμα ουσίας αλλά διατύπωσης, είπε ότι η «έρευνα έχει σοβαρά μεθοδολογικά λάθη». Προχώρησε την κριτική του λέγοντας ότι «οι φορείς, που χρηματοδοτούν τη συγκεκριμένη έκθεση στην οποία βασίζεται η ανακοίνωση του εκπροσώπου του ΠΑΣΟΚ, συνδέονται πολιτικά με την Ευρωπαϊκή Αριστερά».

Επίσης είπε ότι «τα ποσά των συμβάσεων είναι ένα κλάσμα αυτών που αναφέρει η συγκεκριμένη έκθεση» και ότι «όλες οι αναθέσεις έχουν γίνει στο πλαίσιο της τεχνικής βοήθειας που προβλέπεται από τα Ευρωπαϊκά συγχρηματοδοτούμενα προγράμματα με όλες τις νόμιμες διαδικασίες δημοσίων προμηθειών, προκηρύξεων, ενστάσεων, εγκρίσεων από το ΕΑΔΗΣΥ, το Ελεγκτικό Συνέδριο, τέλος πάντων, ό,τι απαιτεί ο νόμος».

Vouliwatch: Τα επίσημα δεδομένα δεν είναι «εντυπώσεις»

Η συντακτική ομάδα του Vouliwatch απάντησε αναλυτικά στις δηλώσεις του κυβερνητικού εκπροσώπου, αντικρούοντας τις «παραπλανητικές αιτιάσεις περί πολιτικής σκοπιμότητας».

Υπογράμμισε ότι «τα στοιχεία της έρευνας Consultocracy δεν είναι αντικείμενο επικοινωνιακής διαχείρισης – βασίζονται σε επίσημα κρατικά δεδομένα και παραμένουν πεισματικά αληθή».

Πυροβολώντας τον αγγελιοφόρο

Σύμφωνα με το Vouliwatch ο κυβερνητικός εκπρόσωπος,  αντί να απαντήσει στο περιεχόμενο της ερώτησης του δημοσιογράφου, δηλαδή την  εμπλοκή  ιδιωτικών εταιρειών στη νομοπαρασκευαστική διαδικασία και τον υπερδιπλασιασμό των συμβουλευτικών συμβάσεων κατά τη διάρκεια της κυβέρνησης ΝΔ, στράφηκε κατά της αξιοπιστίας του οργανισμού που δημοσίευσε τα δεδομένα.

«Αυτή είναι μια διαχρονική τακτική: όταν τα δεδομένα είναι άβολα, η αμφισβήτηση του αγγελιοφόρου αντικαθιστά την απάντηση στο μήνυμα», υπογραμμίζει.

Fake news, από τον πρέσβη του «Αlitheia Forum»

Το να πιαστεί κάποιος από μια δευτερεύουσας σημασίας λεκτική διατύπωση για να απαξιώσει συνολικά το περιεχόμενο μιας εμπεριστατωμένης έρευνας, μπορεί να μην είναι δεοντολογικά σωστό, αλλά είναι αναμενόμενο στο πλαίσιο του επικοινωνιακού πολιτικού παιχνιδιού.

Αποτελεί όμως τρανταχτό λάθος, αν όχι εξόφθαλμο ψέμα, ότι η έρευνα του Vouliwatch χρηματοδοτείται από «φορείς που συνδέονται με την Ευρωπαϊκή Αριστερά».

Η έκθεση χρηματοδοτήθηκε εν μέρει από γερμανικό Ίδρυμα Heinrich Böll, που πρόσκεινται στο κόμμα των Πρασίνων της Γερμανίας. Δεν χρειάζεται να είναι κανείς ειδήμονας στην ευρωπαϊκή πολιτική για να γνωρίζει ότι οι Γερμανοί Πράσινοι είναι μέρος της ευρωπαϊκής ομάδας των Πρασίνων και όχι της Ευρωπαϊκής Αριστεράς, όπως ανακριβώς ειπώθηκε.

«Οι Πράσινοι και η Ευρωπαϊκή Αριστερά αποτελούν εντελώς διαφορετικές πολιτικές οικογένειες», εξηγεί τα αυτονόητα το Vouliwatch.

Συμπληρώνει ότι η επιλογή του Ιδρύματος Heinrich Böll ως χρηματοδότη της έρευνας έγινε συνειδητά, αφού κανένα κόμμα της ελληνικής Βουλής δεν ανήκει στην ευρωπαϊκή πολιτική οικογένεια των Πρασίνων / Greens-EFA.

Συνεπώς, δεν τίθεται θέμα αμφισβήτησης της «κομματικής» ουδετερότητας των ερευνητών, στο εσωτερικό πολιτικό πεδίο.

«Σε κάθε περίπτωση, είναι αυταπόδεικτο ότι μια έρευνα που βασίζεται αποκλειστικά σε επίσημα κρατικά δεδομένα, δεν θα μπορούσε να επηρεαστεί ως προς τα αποτελέσματά της από οποιαδήποτε χρηματοδότηση. Οι σχετικοί αριθμοί και τα αντίστοιχα στατιστικά παραμένουν ίδια («μετρημένα κουκιά») – ανεξαρτήτως της ταυτότητας του υποστηρικτή», καταλήγει το Vouliwatch.

Διαμαρτυρία στο Συμβούλιο της Ευρώπης

Το Vouliwatch παράλληλα με την απάντηση στην επίθεση που δέχθηκε από τον κυβερνητικό εκπρόσωπο,  απέστειλε επίσημη διαμαρτυρία στον Επίτροπο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Συμβουλίου της Ευρώπης, στην Επιτροπή LIBE του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, καθώς και στην DG JUST (κράτος δικαίου) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Όπως εξηγεί ο Στέφανος Λουκόπουλος, συνιδρυτής του Vouliwatch, «πρόκειται για φορείς με τους οποίους συνομιλούμε, και οι οποίοι παρακολουθούν συστηματικά το φαινόμενο της συρρίκνωσης του χώρου της κοινωνίας των πολιτών και τη χώρα μας για θέματα δημοκρατίας, κράτους δικαίου και ελευθερίας του τύπου».

Συρρίκνωση του χώρου της κοινωνίας των πολιτών

Η συρρίκνωση του χώρου της κοινωνίας των πολιτών (shrinkage of civic space), αναφέρεται σε συγκεκριμένες πρακτικές, που εφαρμόζουν κυρίως αυταρχικές κυβερνήσεις, ώστε να περιορίσουν το πεδίο δράσης και την ελευθερία έκφρασης ανεξάρτητων φορέων και οργανισμών.

Οι τακτικές αυτές μπορεί να περιλαμβάνουν εκστρατείες λάσπης, στοχοποίηση και στιγματισμό κάθε άποψης που δεν συμφωνεί με την επίσημη κυβερνητική γραμμή, νομοθετικά, διοικητικά και πρακτικά εμπόδια σε οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών που απαιτούν λογοδοσία και δημόσιο έλεγχο.

Οι δικαστικές διώξεις, ο εκφοβισμός, οι απειλές σε δημοσιογράφους και συνδικαλιστές, η δολοφονία χαρακτήρα με στρατιές πληρωμένων τρολ, οι υποκλοπές και η ψηφιακή επιτήρηση είναι χαρακτηριστικές περιπτώσεις «συρρίκνωσης του χώρου της κοινωνίας των πολιτών», για τις οποίες η Ελλάδα ήδη βρίσκεται στο μικροσκόπιο ευρωπαϊκών και διεθνών θεσμών.