Αναβολή λόγω ονόματος: Η υπόθεση του αγώνα Πρίμορατς – Γιουγκ που εξελίσσεται σε διεθνή διπλωματική κρίση

Σημαντικές αναταράξεις προκαλεί στο ευρωπαϊκό πόλο η απόφαση της European Aquatics να αναβάλει την πρώτη αναμέτρηση της φάσης των «16» του EuroCup μεταξύ της Primorac Kotor και της VK Jug Dubrovnik, εξαιτίας της συνεχιζόμενης διαμάχης γύρω από την ονομασία του κολυμβητηρίου στο Κότορ. Η υπόθεση, που εδώ και μήνες υποβόσκει, εξελίσσεται πλέον σε μείζον αθλητικό και διπλωματικό ζήτημα, με ιστορικές και πολιτικές προεκτάσεις που ξεπερνούν τα στενά όρια της πισίνας.

Οι δύο αναμετρήσεις είχαν αρχικά οριστεί να διεξαχθούν σε ουδέτερες έδρες. Το πρώτο παιχνίδι επρόκειτο να γίνει στην Ποντγκόριτσα στις 25 Φεβρουαρίου και ο επαναληπτικός στο Ζάγκρεμπ στις 7 Μαρτίου. Ωστόσο, η Πρίμορατς κατέθεσε επίσημη ένσταση, με αποτέλεσμα η ευρωπαϊκή ομοσπονδία να προχωρήσει σε αναβολή του πρώτου αγώνα, έως ότου εξεταστεί εκ νέου η υπόθεση και ληφθεί οριστική απόφαση από τα αρμόδια όργανα.

Στην καρδιά της διαμάχης βρίσκεται η ονομασία του κολυμβητηρίου στο Κότορ, το οποίο από το 2021 φέρει το όνομα του Ζόραν Γκόπσεβιτς. Ο εκλιπών πρώην υδατοσφαιριστής είχε διατελέσει φρουρός στο στρατόπεδο Μόρινι, κοντά στο Κότορ, στα τέλη του 1991 και στις αρχές του 1992, κατά τη διάρκεια των πολεμικών συγκρούσεων στη διάλυση της Γιουγκοσλαβίας.

Σύμφωνα με κροατικά μέσα ενημέρωσης, από το στρατόπεδο αυτό πέρασαν εκατοντάδες Κροάτες κρατούμενοι, γεγονός που καθιστά –κατά την κροατική πλευρά– την ονοματοδοσία του κολυμβητηρίου ιδιαιτέρως προσβλητική. Για τους Κροάτες ο Γκόπσεβιτς είναι εγκληματίας πολέμου και το κολυμβητήριο δε θα έπρεπε να φέρει ποτέ το όνομα του. Για το λόγο αυτό αρνούνται να παίξουν σε αυτή την πισίνα.

Η Γιουγκ Ντουμπρόβνικ, ιστορικός σύλλογος της Κροατίας με έντονο συμβολισμό για την πόλη του Ντουμπρόβνικ, έχει καταστήσει σαφές ότι δεν πρόκειται να αγωνιστεί σε εγκατάσταση που φέρει το συγκεκριμένο όνομα. Στη θέση αυτή ευθυγραμμίζονται και άλλοι κροατικοί αθλητικοί φορείς, ενώ υπάρχει και σχετική σύσταση του Υπουργείου Τουρισμού και Αθλητισμού της Κροατίας προς συλλόγους και αθλητές να αποφεύγουν τη συμμετοχή σε διοργανώσεις που φιλοξενούνται στο εν λόγω κολυμβητήριο.

Η υπόθεση δεν είναι απλώς μια διαφωνία για έναν τόπο διεξαγωγής αγώνα. Αγγίζει βαθιά τραύματα της περιόδου των γιουγκοσλαβικών πολέμων και επαναφέρει στο προσκήνιο ζητήματα ιστορικής μνήμης, ευθύνης και συμβολισμών. Για την κροατική πλευρά, η παρουσία του ονόματος συνιστά ηθικό και πολιτικό ζήτημα που υπερβαίνει τον αθλητισμό. Για την Πρίμορατς και κύκλους στο Μαυροβούνιο, πρόκειται για εσωτερική απόφαση τοπικής κοινότητας και για τιμή σε έναν πρώην αθλητή, ανεξάρτητα από τις διαφορετικές ερμηνείες του παρελθόντος.

Το αποτέλεσμα είναι μια διοργάνωση που τίθεται σε ομηρία. Η European Aquatics καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στην τήρηση των κανονισμών, την αποφυγή πολιτικοποίησης των διοργανώσεων και την ανάγκη διασφάλισης ομαλής διεξαγωγής των αγώνων. Το ενδεχόμενο περαιτέρω προσφυγών, ακόμη και σε διεθνή αθλητικά δικαιοδοτικά όργανα, παραμένει ανοιχτό, ενώ ο χρόνος πιέζει ενόψει των επόμενων φάσεων του θεσμού.

Σε κάθε περίπτωση, το περιστατικό καταδεικνύει για ακόμη μία φορά πως στα Βαλκάνια ο αθλητισμός δεν λειτουργεί σε κενό ιστορικής μνήμης. Οι πισίνες, τα γήπεδα και οι εξέδρες μετατρέπονται συχνά σε πεδία όπου το παρελθόν συναντά το παρόν με τρόπο εκρηκτικό. Και όσο η υπόθεση παραμένει σε εκκρεμότητα, το νερό της πισίνας στο Κότορ θα παραμένει ταραγμένο — όχι από τις κινήσεις των πολιστών, αλλά από τα κύματα της Ιστορίας.