Η Μπρίτνεϊ Σπίαρς έκανε κίνηση ματ καθώς η στρατηγική πώληση των δικαιωμάτων του καταλόγου της στην εταιρεία Primary Wave έναντι του ποσού των 200 εκατομμυρίων δολαρίων είναι, όπως λένε πηγές από το περιβάλλον της, «η αποκατάσταση της ιστορίας».

Για την 44χρονη πριγκίπισσα της ποπ, που ξεκίνησε από το Mickey Mouse Club για να γίνει το απόλυτο είδωλο των 00s, η προσωπική της ζωή συχνά επισκίαζε το έργο της.

Τώρα, η ίδια και οι συνεργάτες της διεκδικούν και παίρνουν το αφήγημα της πίσω εκεί που ανήκει. Όπως δήλωσε χαρακτηριστικά ένας φίλος της στο Page Six:

«Αυτή είναι η γ@μημένη η Μπρίτνεϊ Σπίαρς, που διαμόρφωσε την ποπ κουλτούρα, επηρέασε κάθε καλλιτέχνη και συνεχίζει να το κάνει. Δεν αφορούν όλα το δράμα και είναι ώρα ο κόσμος να της φερθεί με τον γαμημένο σεβασμό που της αξίζει».

Η συμφωνία αυτή, που επισημοποιήθηκε στις 30 Δεκεμβρίου, περιλαμβάνει το μερίδιο των δικαιωμάτων της σε παγκόσμιες επιτυχίες όπως το …Baby One More Time και το Oops!… I Did It Again, ενώ η ίδια διατηρεί πλήρως τα δικαιώματα στο όνομα και την εικόνα της.

Σύμφωνα με υπολογισμούς του Forbes, το deal αυτό διπλασιάζει την προσωπική της περιουσία, ανεβάζοντας την καθαρή της αξία στα 150 εκατομμύρια δολάρια.

Το 2021, η περιουσία της ανερχόταν σε περίπου 60 εκατομμύρια δολάρια. Παρά τις περιοδείες, τα άλμπουμ και την τετραετή παραμονή της στο Λας Βέγκας που απέφερε πάνω από 137 εκατομμύρια δολάρια σε ακαθάριστα έσοδα, τα χρήματα που έφταναν στην ίδια ήταν ελάχιστα λόγω των διαχειριστικών εξόδων και των αμοιβών των κηδεμόνων.

«Αυτή είναι η γ@μημένη η Μπρίτνεϊ Σπίαρς, που διαμόρφωσε την ποπ κουλτούρα, επηρέασε κάθε καλλιτέχνη και συνεχίζει να το κάνει. Δεν αφορούν όλα το δράμα και είναι ώρα ο κόσμος να της φερθεί με τον γαμημένο σεβασμό που της αξίζει»

Η διαφορά αυτή οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στις ληστρικές συμβάσεις του παρελθόντος. «Κέρδιζε μόνο 2-3% σε πνευματικά δικαιώματα από τα τρία πρώτα μεγάλα άλμπουμ της, ενώ οι περισσότεροι καλλιτέχνες παίρνουν 20-25%. Πρόκειται πραγματικά για μια προσπάθεια διόρθωσης της πορείας της ιστορίας», εξήγησε πηγή από το περιβάλλον της.

Παρά τις προσπάθειες ορισμένων να συνδέσουν την πώληση με την οικονομική της κατάσταση ή τις απαιτήσεις του πρώην συζύγου της, η πραγματικότητα είναι διαφορετική.

Ο Κέβιν Φέντερλαϊν, ο οποίος εισέπραττε 5 εκατομμύρια δολάρια ετησίως για τη φροντίδα των γιων τους, έπαψε να λαμβάνει αυτό το ποσό τον περασμένο Σεπτέμβριο.

Πηγές επιβεβαιώνουν ότι «ο Κέβιν δεν έχει καμία σχέση με τη μουσική» και ότι η Σπίαρς δεν αντιμετωπίζει κανένα οικονομικό πρόβλημα.

Μάλιστα, η ίδια φαίνεται να επικεντρώνεται στη βελτίωση των σχέσεων με τους γιους της, Σον Πρέστον και Τζέιντεν Τζέιμς, αφήνοντας πίσω τις κατηγορίες που εξαπέλυσε ο Φέντερλαϊν στα απομνημονεύματά του.

Ο Κλέιτον Ντουράντ, καθηγητής μουσικής βιομηχανίας, εξηγεί ότι η συμφωνία με την Primary Wave αντιπροσωπεύει ένα νέο κεφάλαιο, «ένα κεφάλαιο στο οποίο η Μπρίτνεϊ μπόρεσε να πάρει μια απόφαση για τη μουσική της με τους δικούς της όρους».

Παράλληλα, η προσοχή στρέφεται στην κινηματογραφική μεταφορά του βιβλίου της The Woman in Me, με τον σκηνοθέτη του Wicked, Τζον Μ. Τσου, να υπόσχεται πως θα «της αποδώσει δικαιοσύνη».

Ο Τσου σκοπεύει να εξερευνήσει τον τρόπο με τον οποίο το κοινό αντιμετωπίζει τις γυναίκες σταρ, τονίζοντας τον σεξισμό που εξακολουθεί να μαστίζει τη βιομηχανία.

Όπως σημειώνει χαρακτηριστικά ένας γνώστης της αγοράς: «Ας είμαστε ειλικρινείς, υπάρχει ακόμα τεράστιος σεξισμός. Αν η Μπρίτνεϊ έβγαινε με τα εσώρουχα και τραγουδούσε παράφωνα όπως έκανε ο Τζάστιν Μπίμπερ στα Grammy, ο κόσμος θα έλεγε ότι είναι τρελή».

Χρυσό κλουβί, ψηφιακή αποκαθήλωση

Τον Νοέμβριο του 2021, όταν ένας δικαστής τερμάτισε την 13ετή κηδεμονία που είχε στερήσει από την Μπρίτνεϊ Σπίαρς τον έλεγχο της ζωής και των οικονομικών της, η τραγουδίστρια μπορούσε επιτέλους να ζήσει με τους δικούς της όρους. Αυτό νόμιζε.

Μετά από τη λήξη της κηδεμονίας της τραγουδίστριας το κίνημα του Free Britney γιόρταζε τη συμμετοχή του στον «απελευθερωτικό αγώνα» της σταρ.

Τα συνθήματα Ελευθερώστε τη Μπρίτνεϊ και Αφήστε τη Μπρίτνεϊ Ήσυχη [Leave Britney Alone] είχαν γίνει viral, μιμίδια, αφορμές για εκπομπές, podcast και αναρτήσεις που αναγνώριζαν στη σταρ το δικαίωμα στην αυτοδιάθεση και τη ζωή της.

Βέβαια έκτοτε, μία διαδικτυακή χορωδία παρατηρητών ουρλιάζει για τον τρόπο που η Σπίαρς καταγράφει αυτή την ελευθερία στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης γράφοντας κρυπτικές λεζάντες στο Instagram, ξορεύοντας έξαλλα σε βίντεο ή ποστάροντας τολμηρά πορτρέτα της με τα επίμαχα σημεία καλύπτονται μόνο από emojis.

Πρόσφατα, ο Κέβιν Φέντερλαϊν, ο άνδρας που είναι γνωστός κυρίως ως ο πρώην σύζυγος της Σπίαρς, κυκλοφόρησε τα απομνημονεύματά του, με τα οποία παροτρύνει τους θαυμαστές της –πολλοί από τους οποίους ήταν οι αρχικοί υποστηρικτές του κινήματος για τον τερματισμό της κηδεμονίας– να Σώσουν την Μπρίτνεϊ [Save Britney] από τον κίνδυνο λόγω των «προβλημάτων ψυχικής υγείας της» -παρόλο που ο ίδιος έχει δηλώσει ότι δεν έχει μιλήσει με την πρώην σύζυγό του εδώ και χρόνια.

Κάποιοι καλούν σε ιατρική παρέμβαση ενώ λέξεις όπως «μανιακή», «τρομακτική» και «παραληρηματική» χρησιμοποιούνται συχνά για να περιγράψουν την Μπρίτνεϊ Σπίαρς στα διαδικτυακά φόρουμ

Το βιβλίο του πυροδότησε ένα κύμα δημοσιευμάτων που αναπαράγουν τους ισχυρισμούς του εναντίον της Σπίαρς ενώ η δημόσια κερδοσκοπία σχετικά με την ψυχική της κατάσταση έχει φτάσει σε ένα κρεσέντο που δεν έχει παρατηρηθεί από την εποχή του 2000 —όταν τα δικαστήρια ανέθεσαν στον πατέρα της τον έλεγχο της ζωής της, συμπεριλαμβανομένης της ψυχικής της υγείας, των συνθηκών εργασίας, των ταξιδιών και της περιουσίας της.

Αυτή τη φορά, ωστόσο, δεν είναι μόνο οι παπαράτσι που παρακολουθούν κάθε κίνηση της Σπίαρς —είμαστε όλοι μας.

Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έχουν μετατραπεί στο νέο ταμπλόιντ, όπου ο καθένας μπορεί να υποδυθεί από την άνεση του σπιτιού του έναν εισαγγελέα, κοινωνικό λειτουργό, δημοσιογράφο που μπερδεύει ρόλους ή πανελίστα που σταυρώνει κόσμο -αν και στην ουσία του είναι απλά κουτσομπόλης.

Δέσμια όλων

Σήμερα, ακόμα και μια ατημέλητη γραμμή eyeliner ή ένα ακατάστατο σπίτι αρκούν για να ζητήσουν οι φρουροί των αναρτήσεων —είτε είναι ανώνυμοι χρήστες, είτε influencers που κυνηγούν τη φήμη, είτε κάποιοι από το παρελθόν της Σπίαρς— την επαναφορά της κηδεμονίας, απογυμνώνοντάς την εκ νέου από την ικανότητα να παίρνει τις δικές της αποφάσεις σημειώνει η Κατ Τένμπαρτζ στους New York Times.

Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δημιουργούν μια κακοφωνία που είναι δύσκολο να αγνοηθεί. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το Reddit, όπου τα φόρουμ snark σχολιασμού —μέρη όπου οι χρήστες μισούν εμμονικά celebrities και influencers, συνήθως γυναίκες— μπορούν αλγοριθμικά να προωθηθούν σε όσους ασχολούνται με περιεχόμενο σχετικό με διασημότητες.

Το διαδίκτυο δεν δείχνει συμπόνια στις διάσημες γυναίκες. Αντίθετα, όταν άνδρες σταρ αντιμετωπίζουν προβλήματα ψυχικής υγείας αντιμετωπίζονται συχνά με ανοχή, αν όχι με έπαινο, για την «τόλμη»

Ένα τέτοιο subreddit που παρακολουθεί τη Σπίαρς, δημιουργήθηκε το 2023 και λαμβάνει σχεδόν 200.000 εβδομαδιαίες προβολές. Σε μια από τις πιο δημοφιλείς αναρτήσεις του, γίνεται σύγκριση ενός βίντεο της Σπίαρς να χορεύει το 2018 με ένα βίντεο του 2024. Στο παλαιότερο βίντεο, οι χορογραφημένες κινήσεις της είναι πιο «σφιχτές» και τα μαλλιά της φαίνονται πιο φρεσκοβαμμένα.

«Αυτό συμβαίνει όταν σταματάς τα φάρμακά σου, σταματάς να πηγαίνεις σε θεραπεία και καταλήγεις με εγκεφαλική βλάβη», αναφέρει ένα από τα πιο «ευγενικά» σχόλια.

Άλλοι δηλώνουν ότι χρειάζεται ιατρική παρέμβαση και ότι αποτελεί κίνδυνο για τον εαυτό της. Λέξεις όπως «μανιακή», «τρομακτική» και «παραληρηματική» χρησιμοποιούνται συχνά για να περιγράψουν την Μπρίτνεϊ Σπίαρς.

Η Τζουν Γκρούμπερ, καθηγήτρια ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο του Κολοράντο Μπόουλντερ, επισημαίνει ότι «η γλώσσα που βλέπω να αναπαράγεται με την πάροδο του χρόνου γύρω από διασημότητες όπως η Μπρίτνεϊ Σπίαρς είναι η χρήση λέξεων όπως ‘τρελή’, ‘επικίνδυνη’, ‘μη ασφαλής’. Η δημόσια ανταπόκριση είναι συχνά να παθολογιοποιεί αυτές τις συμπεριφορές αντί να δείχνει συμπόνια».

Εκείνη και εκείνοι

Αντίθετα, οι άνδρες διασημότητες αντιμετωπίζονται συχνά με ανοχή, αν όχι με έπαινο, όταν αντιμετωπίζουν προβλήματα ψυχικής υγείας.

Μια νέα βιογραφική ταινία παρουσιάζει την κατάθλιψη του Μπρους Σπρίνγκστιν ως κλειδί της δημιουργικότητάς του ενώ οι θαυμαστές γελούν με τον κωμικό Πιτ Ντέιβιντσον όταν αστειεύεται για τη χρήση ναρκωτικών και τα συχνά περάσματά του από κέντρα αποτοξίνωσης.

Καθηγητής ψυχολογίας στο Μπέρκλεϊ εξηγεί ότι οι γυναίκες καλούνται να ανταποκριθούν σε τρία αντιφατικά πρότυπα: της στοργικής φροντίστριας, της σέξι «βόμβας» και της αβίαστα επιτυχημένης. Όταν αποτυγχάνουν να ανταποκριθούν σε αυτά, είναι πιθανό να στιγματιστούν ως προβληματικές

Ούτε ο Ντέιβιντσον, ούτε ο Σπρίνγκστιν, ούτε καν ο ράπερ Γιε (Κάνιε Γουέστ) στερήθηκαν ποτέ την αυτονομία τους όπως η Μπρίτνεϊ Σπίαρς — ή όπως η πρώην παρουσιάστρια Γουέντι Γουίλιαμς, η οποία βρίσκεται μπλεγμένη σε μια αμφιλεγόμενη κηδεμονία.

Οι διαφορές στην αντίληψη έχουν έμφυλες ρίζες. Ο Στίβεν Π. Χίνσοου, καθηγητής ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια, Μπέρκλεϊ, εξηγεί ότι οι γυναίκες καλούνται να ανταποκριθούν σε τρία αντιφατικά πρότυπα: της στοργικής φροντίστριας, της σέξι «βόμβας» και της αβίαστα επιτυχημένης.

Όταν αποτυγχάνουν να ανταποκριθούν σε αυτά, είναι πιθανό να στιγματιστούν: «Είναι τρελή», «Δεν ήταν ποτέ αξιόπιστη και λογική», «Δεν είναι καλή μητέρα».

Αυτά τα πρότυπα δεν εξαφανίστηκαν μετά τον τερματισμό της κηδεμονίας. Αντιθέτως, ορισμένοι θαυμαστές της Σπίαρς εξακολουθούν να αισθάνονται ότι τους χρωστά τον νεότερο εαυτό της.

Όπως έγραψε ένας χρήστης του Reddit: «Είμαι θαυμαστής που θέλει απαντήσεις. Κάποιοι από εμάς θρηνούμε την παλιά Μπρίτνεϊ».

Όταν το κίνημα Free Britney άρχισε να κερδίζει δυναμική στο Ίντερνετ, απορρίφθηκε ευρέως ως θεωρία συνωμοσίας. Πράγματι, οι θαυμαστές κυνηγούσαν στοιχεία σε λεζάντες του Instagram και υπέθεταν τα πάντα.

Όμως, όταν οι πραγματικές σκέψεις της Σπίαρς για την κηδεμονία ακούστηκαν για πρώτη φορά κατά τη διάρκεια της δίκης στην κατάθεσή της, λίγους μήνες πριν η κηδεμονία λήξει, ο διαδικτυακός όχλος δικαιώθηκε. Εκείνη τη στιγμή, οι θαυμαστές της Σπίαρς αποδείχθηκαν να είναι πιο αξιόπιστοι από την οικογένειά της, τους συνεργάτες της και το ίδιο το νομικό σύστημα.

«Είμαι θαυμαστής που θέλει απαντήσεις. Κάποιοι από εμάς θρηνούμε την παλιά Μπρίτνεϊ» έγραψε χρήστης στο Reddit

Έκτοτε, πολλοί θαυμαστές που αγωνίστηκαν για την απελευθέρωση της Μπρίτνεϊ έχουν προχωρήσει παρακάτω. Άλλοι, όμως, δεν μπόρεσαν να αποχωριστούν την ιδέα ότι εκείνη χρειάζεται κάποιον να τη σώσει, υπερασπιζόμενοι ότι αυτοί, ως «αληθινά αφοσιωμένοι θαυμαστές» της μπορούν να αποκρυπτογραφήσουν κάτι που οι υπόλοιποι δεν βλέπουμε.

Οι θεωρίες συνωμοσίες μάλιστα γίνονται ολοένα και πιο παράξενες. «Η Σπίαρς έχει αντικατασταθεί από σωσία ή deepfake» λένε στα φόρουμ.

Ποιός τη φυλάει από τους φύλακες;

Αυτόν ακριβώς τον όχλο επιδιώκει να εκμεταλλευτεί και ο Φέντερλαϊν με τις νέες «ζουμερές» λεπτομέρειες στα απομνημονεύματά του, ειδικά εκείνες που την παρουσιάζουν τη Σπίαρς ως ανίκανη να φροντίσει τον εαυτό της και τους άλλους.

Οι αυτοδιορισμένοι «σωτήρες» της Σπίαρς δεν μπορούν να επιβάλουν μια νέα νομική ρύθμιση, αλλά μπορούν να ασκήσουν εξουσία πάνω στην εικόνα και το αφήγημα της, μπορούν να τη διαγνώσουν εξ αποστάσεως για τη δική τους ψυχαγωγία.

Οι θαυμαστές της Μπρίτνεϊ Σπίαρς πραγματικά τη βοήθησαν να ξεφύγει από μια κατάφορη άδικη κατάσταση, σε τέτοιο βαθμό που την ημέρα που απελευθερώθηκε, η τραγουδίστρια τους ευχαρίστησε για τη συμμετοχή τους στον αγώνα της.

Όμως, η ευεργεσία ενός τόσο μεγάλου κοινού —υπερτροφοδοτούμενη από τις τάσεις των μέσων κοινωνικής δικτύωσης— μοιάζει να μετουσιώνεται εύκολα σε κάτι πολύ πιο απαίσιο, κάτι σχεδόν γκροτέσκο και μοχθηρό.

Σε μια νέα μορφή κηδεμονίας όπου οι περιορισμοί στη Σπίαρς δεν υπαγορεύονται από έναν δικαστή, αλλά από τις ιδιοτροπίες ενός διαδικτυακού όχλου που την τρώει με αλγοριθμική ορμή απολαμβάνοντας την εξουσία των νέων ταμπλόιντ, των social media.