Δημοσκόπηση: Οι πολίτες της Δύσης θεωρούν πιθανό έναν Γ’ ΠΠ αλλά δεν θέλουν θυσίες για στρατιωτικές δαπάνες

Η πυκνότητα των πολεμικών επιχειρήσεων και το κλίμα γενικευμένης αστάθειας ανησυχεί τους πολίτες στις μεγάλες χώρες του ΝΑΤΟ που βλέπουν επίσης για πρώτη φορά τριγμούς στην ευρωατλαντική συμμαχία.

Δημοσκόπηση του POLITICO καταγράφει τις ανησυχίες των πολιτών σε πέντε μεγάλες χώρες του ΝΑΤΟ – ΗΠΑ, Καναδάς, Βρετανία, Γαλλία και Γερμανία – για την πιθανότητα ενός τρίτου Παγκοσμίου Πολέμου και ταυτόχρονα την έλλειψη διάθεσης να πληρώσουν το μάρμαρο για στρατιωτικές δαπάνες οι οποίες όμως κρίνουν ότι θα πρέπει να αυξηθούν.

Η συντριπτική πλειοψηφία των ερωτηθέντων και στις πέντε χώρες εκτιμά ότι ο κόσμος γίνεται πιο επικίνδυνος ενώ το το ποσοστό που πιστεύει ότι μπορεί να ξεσπάσει παγκόσμια σύρραξη έχει εκτιναχθεί από το ποσοστό που καταγράφηκε στην αντίστοιχη δημοσκόπηση τον Μάρτιο του 2025.

«Οι δημοσκοπήσεις μας δείχνουν ότι η αυξανόμενη ανησυχία για τον πόλεμο δεν δίνει στους ηγέτες την άδεια να δαπανήσουν μεγάλα ποσά για την άμυνα»

«Η αλλαγή στάσης του δυτικού κοινού σε λιγότερο από ένα χρόνο αντανακλά μια δραματική μετάβαση σε έναν πιο ανασφαλή κόσμο, όπου ο πόλεμος θεωρείται πιθανός και οι συμμαχίες είναι ασταθείς», δήλωσε ο Seb Wride, επικεφαλής δημοσκοπήσεων στο Public First.

Στρατιωτικές δαπάνες

Ταυτόχρονα ενώ καταγράφεται υποστήριξη για την αύξηση αμυντικών δαπανών, αυτή μειώνεται όταν τίθεται συνδυαστικά με τον κόφτη στις κοινωνικές δαπάνες ή την αύξηση της φορολογίας.

«Οι δημοσκοπήσεις μας δείχνουν ότι η αυξανόμενη ανησυχία για τον πόλεμο δεν δίνει στους ηγέτες την άδεια να δαπανήσουν μεγάλα ποσά για την άμυνα», δήλωσε ο Wride. «Αν μη τι άλλο, οι ψηφοφόροι είναι πλέον λιγότερο πρόθυμοι να κάνουν τους απαραίτητους συμβιβασμούς για τη βελτίωση της στρατιωτικής ασφάλειας. Έτσι, οι Ευρωπαίοι ηγέτες βρίσκονται σε δύσκολη θέση – αδυνατώντας να βασιστούν στις ΗΠΑ, αδυνατώντας να το χρησιμοποιήσουν ως λόγο για να επενδύσουν στο εσωτερικό και υπό μεγαλύτερη πίεση να λύσουν επειγόντως αυτό το πρόβλημα για έναν κόσμο όπου η σύγκρουση φαίνεται πιο κοντά από πριν».

Καθώς δεν υπάρχουν ενδείξεις για επικείμενο τέλος στον τετραετή ολοκληρωτικό πόλεμο της Ρωσίας εναντίον της Ουκρανίας, και καθώς οι ΗΠΑ αναλαμβάνουν στρατιωτική δράση στο Ιράν, τη Συρία, τη Βενεζουέλα και την Αφρική υπό τον Πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, πολλοί ψηφοφόροι βλέπουν έναν αυξανόμενο κίνδυνο παγκόσμιας σύγκρουσης.

Στη Βρετανία το 43% πιστεύει ότι ένας νέος παγκόσμιος πόλεμος είναι «πιθανό» ή «πολύ πιθανό» να ξεσπάσει έως το 2031 – από 30% τον Μάρτιο του 2025. Σχεδόν οι μισοί Αμερικανοί – 46% – πιστεύουν ότι ένας νέος παγκόσμιος πόλεμος είναι «πιθανός» ή «πολύ πιθανός» έως το 2031 – από 38% πέρυσι. Μεταξύ των πέντε χωρών, μόνο στη Γερμανία η πλειοψηφία πιστεύει ότι ένας τρίτος παγκόσμιος πόλεμος δεν είναι πιθανός τα επόμενα πέντε χρόνια.

Τουλάχιστον ένας στους τρεις ανθρώπους στις ΗΠΑ, τη Βρετανία, τη Γαλλία και τον Καναδά πιστεύει ότι είναι πιθανό ή πολύ πιθανό να χρησιμοποιηθεί πυρηνικό όπλο σε έναν πόλεμο τα επόμενα πέντε χρόνια.

Η Ρωσία θεωρείται η μεγαλύτερη απειλή για την ειρήνη στην Ευρώπη, ενώ οι Καναδοί βλέπουν την Αμερική του Τραμπ ως τον μεγαλύτερο κίνδυνο για την ασφάλεια. Στη Γαλλία, τη Γερμανία και τη Βρετανία, η δεύτερη μεγαλύτερη απειλή θεωρείται ότι είναι οι ΗΠΑ, τις οποίες οι ερωτηθέντες ανέφεραν πολύ πιο συχνά από την Κίνα.

Πόσο θα κοστίσει;

Η πλειοψηφία των ψηφοφόρων στη Γαλλία, τη Γερμανία, τη Βρετανία και τον Καναδά δήλωσε ότι η χώρα τους πρέπει να δαπανήσει περισσότερα για την άμυνα, με τα ποσοστά να είναι ισχυρότερα στη Βρετανία και τον Καναδά.

Αλλά το ερώτημα είναι πώς θα χρηματοδοτηθεί αυτή η επένδυση. Η δημοσκόπηση του POLITICO διαπίστωσε ότι η υποστήριξη για περισσότερες αμυντικές δαπάνες μειώθηκε όταν οι άνθρωποι κλήθηκαν να εξετάσουν εάν αυτή η χρηματοδότηση θα πρέπει να προέλθει από περικοπές σε άλλους προϋπολογισμούς, ανάληψη μεγαλύτερου κρατικού δανεισμού ή αύξηση φόρων.

Οι Γάλλοι και οι Γερμανοί είναι λιγότερο πιθανό να υποστηρίξουν υψηλότερους αμυντικούς προϋπολογισμούς από ό,τι πέρυσι. Ιδίως στη Γερμανία οι αμυντικές δαπάνες κατατάσσονται στις λιγότερο δημοφιλείς .

Το 2025, το 40% των Γάλλων και το 37% των Γερμανών δήλωναν ότι θα υποστήριζαν την αύξηση των αμυντικών δαπανών ακόμα και με περικοπές σε άλλες δαπάνες. Φέτος, η υποστήριξη μειώθηκε σε 28% στη Γαλλία και σε 24% στη Γερμανία.

Η δημοσκόπηση του POLITICO έδειξε ότι υπάρχει επίσης έντονος σκεπτικισμός σχετικά με τη δημιουργία ενός μόνιμου στρατού της ΕΕ υπό μία κεντρική διοίκηση, μια ιδέα που έχει αναφερθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η πρόταση έλαβε υποστήριξη μόνο από το 22% των ανθρώπων στη Γερμανία και το 17% στη Γαλλία.

Η υποχρεωτική στρατιωτική θητεία ήταν πιο δημοφιλής στη Γερμανία και τη Γαλλία, όπου περίπου οι μισοί από τους ερωτηθέντες υποστηρίζουν την ιδέα.