Τον ερχόμενο Ιούνιο στην Ελβετία θα τεθεί σε δημοψήφισμα η πρόταση του δεξιού, λαϊκιστικού Ελβετικού Λαϊκού Κόμματος (SVP), με το οποίο θα προτείνεται ο περιορισμός του πληθυσμού της χώρας στα 10 εκατομμύρια κατοίκους.

Η πρόταση θα τεθεί σε ψηφοφορία καθώς έχει συγκεντρώσει τις απαραίτητες 100.000 υπογραφές που προβλέπει η ελβετική νομοθεσία. Η Ελβετία έχει κουλτούρα στα δημοψηφίσματα, με τα οποία λαμβάνονται αποφάσεις για θέματα από πολύ σημαντικά έως καμιά φορά και ελάσσονα.

Η Ελβετία σήμερα έχει 9,1 εκατομμύρια μόνιμους κατοίκους. Οι οικονομικοί αναλυτές ωστόσο φοβούνται ότι αν εγκριθεί η πρόταση, οι ελβετικές εταιρείες θα χάσουν. Κατ’ αρχάς γιατί θα θέσει σε κίνδυνο κρίσιμες συμφωνίες με την Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά και γιατί οι εταιρείες θα χάσουν την πρόσβαση σε εξειδικευμένους εργαζόμενους από το εξωτερικό.

Στόχος η μετανάστευση

Η πρόταση που κατέθεσε το ισχυρό στη χώρα Ελβετικό Λαϊκό Κόμμα έχει στόχο να περιορίσει τον μόνιμο πληθυσμό της Ελβετίας σε όχι περισσότερα από 10 εκατομμύρια άτομα πριν από το 2050. Αν ο πληθυσμό υπερβεί τα 9,5 εκατομμύρια, θα πρέπει να λαμβάνονται μέτρα που έχουν προφανή στόχο τη μετανάστευση. Προβλέπει περιορισμό των αιτούντων άσυλο και των οικογενειακών επανενώσεων.

Η Ελβετία έχει υψηλό επίπεδο μετανάστευσης, καθώς οι άνθρωποι έλκονται από τους υψηλούς μισθούς και την ποιότητα ζωής στη χώρα. Επίσης, έχει ένα από τα μεγαλύτερα ποσοστά αλλοδαπών κατοίκων στην Ευρώπη, 27%, σύμφωνα με επίσημα στοιχεία. Ο πληθυσμός της έχει αυξηθεί περίπου 25% από το 2000, ρυθμός πολύ υψηλότερος από τις περισσότερες γειτονικές χώρες.

Το ελβετικό δημοψήφισμα έρχεται εν μέσω μιας ευρύτερης συζήτησης για τη μετανάστευση σε όλη την Ευρώπη. Η ακροδεξιά έχει εκμεταλλευθεί τις ανησυχίες από την πίεση στη στέγαση, τις δημόσιες υπηρεσίες και την αγορά εργασίας. Και τα ακροδεξιά κόμματα, πολλές φορές και δεξιά κόμματα, προωθούν αυστηρότερους ελέγχους της μετανάστευσης σε πολλές χώρες.

«Πρωτοβουλία βιωσιμότητας»

Οι υποστηρικτές του SVP και της πρότασή τους δηλώνουν απογοητευμένοι για την έλλειψη κατοικιών και αυτό που περιγράφουν ως «ανεξέλεγκτη μετανάστευση».

Το SVP, το μεγαλύτερο κόμμα της χώρας, υποστηρίζει ότι η «πληθυσμιακή έκρηξη» κατακλύζει τις υποδομές, καταστρέφοντας το περιβάλλον και αυξάνοντας ακόμη περισσότερο τα ενοίκια.

«Μετά την εισροή άνω των 180.000 ανθρώπων σε ένα μόνο έτος, πρέπει επιτέλους να ληφθούν μέτρα», δήλωσε το κόμμα, το οποίο διεξάγει ενεργά εκστρατεία για την «πρωτοβουλία βιωσιμότητας».

Πρόσφατη δημοσκόπηση της ερευνητικής ομάδας LeeWas, σε δείγμα 10.000 ανθρώπων, διαπίστωσε ότι το 48% των ερωτηθέντων υποστήριζε το μέτρο. Γεγονός που σημαίνει ότι η ψηφοφορία μπορεί να είναι οριακή.

Επίσης, σύμφωνα με τον Μίκαελ Χέρμαν, δημοσκόπο και πολιτικό αναλυτή που μίλησε στους Financial Times, αυξάνεται η υποστήριξη στην πρόταση του SVP. Δύο δημοσκοπήσεις που πραγματοποίησε ο ίδιος στο ινστιτούτο Sotomo, έδειξαν ότι το 60% των Ελβετών ψηφοφόρων ήθελε να περιοριστεί η μετανάστευση.

«Κατά τη γνώμη μου, είναι 50/50 ότι αυτή η πρωτοβουλία θα πετύχει. Οι πρωτοβουλίες συνήθως ξεκινούν με ένα υψηλό ποσοστό ανθρώπων που λένε ότι θα ψήφιζαν ναι. Αλλά αυτό μειώνεται καθώς πλησιάζει η ψηφοφορία», είπε.

Τι προβλέπει το σχέδιο

Το σχέδιο του SVP προβλέπει ότι, εάν ο πληθυσμός υπερβεί τα 10 εκατομμύρια, η κυβέρνηση θα πρέπει να χρησιμοποιήσει κάθε διαθέσιμο πολιτικό εργαλείο για να τον μειώσει. Στις προτάσεις περιλαμβάνεται η επαναδιαπραγμάτευση ή λήξη διεθνών συμφωνιών που οδηγούν στην αύξηση του πληθυσμού. Μία από αυτές είναι για την ελεύθερη κυκλοφορία των ανθρώπων μεταξύ Ελβετίας και Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σύμφωνα με ορισμένες από τις πιο ακραίες προβλέψεις, ο πληθυσμός θα μπορούσε να φτάσει τα 10 εκατομμύρια ήδη από το 2035.

Η πρωτοβουλία πάντως δεν καθορίζει λεπτομερή ποσόστωση ή σύστημα διαχείρισης της μετανάστευσης. Επιβάλλει μόνο ένα αυστηρό όριο, το οποίο θα μεταφραζόταν σε σχεδόν πλήρη διακοπή της μετανάστευσης πρόσθετου εργατικού δυναμικού μόλις επιτευχθεί, προειδοποίησαν οι ειδικοί.

Η πρωτοβουλία του «χάους»

Αν τελικά οι Ελβετοί ψηφίσουν «ναι» στον έλεγχο του πληθυσμού, αυτό θα μπορούσε να έχει σημαντικές συνέπειες για τις πολυεθνικές εταιρείες της χώρας. Από τον γίγαντα καταναλωτικών αγαθών Nestlé έως τους φαρμακευτικούς ομίλους Novartis και Roche, πολλές ελβετικές εταιρείες βασίζονται σε μεγάλο βαθμό σε ξένα ταλέντα.

Η επιχειρηματική ομάδα λόμπι Economiesuisse χαρακτήρισε την πρόταση του SVP  «πρωτοβουλία χάους». Επισήμανε ότι οι ελβετικές εταιρείες βασίζονται σε εργαζόμενους από την ΕΕ και την περιοχή της Ευρωπαϊκής Ζώνης Ελεύθερων Συναλλαγών (ΕΖΕΣ) για την κάλυψη θέσεων εργασίας. Χωρίς αυτούς, οι εταιρείες ενδέχεται να μετεγκατασταθούν στο εξωτερικό και το κράτος θα χάσει φορολογικά έσοδα. Επίσης, προειδοποίησε ότι η καινοτομία θα επιβραδυνθεί και τα επίπεδα των υπηρεσιών θα μειωθούν.

Σύμφωνα με τον Ρούντολφ Μιντς, επικεφαλής οικονομολόγο της Economiesuisse, «έχουν υπάρξει κάποιες πρωτοβουλίες κατά της μετανάστευσης στο παρελθόν. Αλλά δεν έχουμε ξαναδεί μια τόσο ακραία πρόταση σταθερού ορίου».

Σε ερευνητική εργασία της η Economiesuisse έδειξε ότι οι εργαζόμενοι από την ΕΕ/ΕΖΕΣ συνεισφέρουν δυσανάλογα στο ελβετικό συνταξιοδοτικό σύστημα σε σχέση με τα επιδόματα που λαμβάνουν. Αυτό σημαίνει ότι ο περιορισμός της μετανάστευσης θα επιβαρύνει και το ασφαλιστικό σύστημα.

Επιπλέον, αναφέρει, αν τελικά υιοθετηθεί η πρόταση, θα μπορούσε να εκτροχιάσει μια προσεκτικά διαπραγματευμένη νέα εμπορική συμφωνία ανάμεσα στην Ελβετία και την ΕΕ. Αυτή προβλέπει τη διατήρηση και βελτίωση της πρόσβασης των προϊόντων της Ελβετίας στην ενιαία αγορά της ΕΕ.

Καταστροφική πρωτοβουλία

Οι θεσμοί στην Ελβετία έχουν δηλώσει την αντίθεσή τους στην πρόταση. Τόσο το ομοσπονδιακό συμβούλιο (η κυβέρνηση) όσο και το Κοινοβούλιο συστήνουν το «όχι» στην ψηφοφορία. Προειδοποιούν ότι η επιβολή ορίου στον πληθυσμό θα έθετε σε κίνδυνο την οικονομική ανάπτυξη καθώς και θα μπορούσε να εκτροχιάσει βασικές λειτουργίες του κράτους. Υπάρχει επίσης ο κίνδυνος η Ελβετία να μη συμμετέχει πλέον στα συστήματα Σένγκεν και Δουβλίνου, προειδοποίησε το συμβούλιο.

Μιλώντας στους Financial Times, ο καθηγητής Κοινωνιολογίας στο Πανεπιστήμιο της Βέρνης, Κρίστιαν Γιόπκε, εξήγησε ότι οι υποδομές, τα σχολεία και η στέγη υφίστανται μεγάλη πίεση. Αλλά, τόνισε, αν αυτή η πρωτοβουλία «γίνει δεκτή, θα είναι καταστροφική».

Ειδήσεις Σήμερα: