Αδιάφορη, γρήγορη στην ομιλία και με κουρασμένα μάτια μετά από ξενύχτι στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου των Καννών τον περασμένο Μάιο, η ηθοποιός Κρίστεν Στιούαρτ μίλησε με πάθος για το έργο που την απασχολούσε εδώ και καιρό, The Chronology of Water.

Βασισμένη στο ομώνυμο αυτοβιογραφικό βιβλίο της συγγραφέως και πρώην πρωταθλήτριας κολύμβησης Λίντια Γιουκνάβιτς, το ντεμπούτο της Στιούαρτ ως σκηνοθέτιδας εξερευνά τη σεξουαλική κακοποίηση, το τραύμα και την προσπάθεια να ζήσει κανείς μια δημιουργική, γεμάτη και ολοκληρωμένη ζωή σε ένα γυναικείο σώμα.

Αφηγούμενη την κακοποιητική παιδική ηλικία της Γιουκνάβιτς στη Φλόριντα της δεκαετίας του 1980, την ηδονιστική προσωπική της ζωή και την τελική της πορεία προς τη λογοτεχνική επιτυχία, η ταινία είναι επιδέξια, ποιητική και συχνά οδυνηρή.

Η Ίμοτζεν Πουτς πρωταγωνιστεί ως Γιουκνάβιτς, ενώ η Θόρα Μπερτς είναι η συγκινητικά σοβαρή μεγαλύτερη αδελφή της. Η ταινία της Στιούαρτ έχει έναν λυρισμό, μια βιαιότητα και μια φεμινιστική οργή που συνδυάζονται υπέροχα για μια πρωτοεμφανιζόμενη σκηνοθέτιδα.

Μακριά από ένα διδακτικό κήρυγμα ή μια δειλή βιογραφική ταινία, το The Chronology of Water μοιάζει με μια πραγματική καλλιτεχνική δήλωση.

«Συναντήσαμε τη Στιούαρτ για να συζητήσουμε τη δημιουργική της διαδικασία, τη συνεργασία της με την Ίμοτζεν Πουτς και τις συμβουλές που έλαβε από τη Σοφία Κόπολα» λέει η Κριστίνα Νιούλαντ του Dazed Magazine και της κάνει την πρώτη ερώτηση.

«Μερικές φορές υπάρχουν ταινίες ή βιβλία ή ακόμα και μια συζήτηση που σε οδηγούν στο να καταλάβεις ότι δεν ακούς τον εαυτό σου όπως θα έπρεπε. Όταν διάβασα αυτό το βιβλίο […] ένιωσα ότι κρατούσα σωσίβιο, κάτι που μπορεί να σου σώσει τη ζωή»

-Πώς σε βοήθησε η ανάγνωση του βιβλίου της Λίντια Γιουκνάβιτς να αναγνωρίσεις τον εαυτό σου ως καλλιτέχνιδα;

Κρίστεν Στούαρτ: Το βιβλίο είναι σαν ένα στοιχειωμένο σπίτι. Τα πράγματα που συμβαίνουν στον χαρακτήρα είναι ακραία, αλλά τα πράγματα που συμβαίνουν σε εμάς σε ένα γενικότερο επίπεδο -η καταπίεση της φωνής και η καταστολή των φυσικών ενστίκτων που πρέπει να δεχθούν οι γυναίκες- η κλοπή και η παραβίαση, ακόμα και αν δεν είναι κυριολεκτικές είναι πάντα εκεί. Μερικές φορές υπάρχουν ταινίες ή βιβλία ή ακόμα και μια συζήτηση που σε οδηγούν στο να καταλάβεις ότι δεν ακούς τον εαυτό σου όπως θα έπρεπε. Όταν διάβασα αυτό το βιβλίο […] ένιωσα ότι κρατούσα σωσίβιο, κάτι που μπορεί να σου σώσει τη ζωή.

-Πώς ήταν η προσαρμογή του μυθιστορήματος και η προσπάθεια να αποτυπώσεις πραγματικά το εσωτερικό του μυαλού κάποιου με αυτόν τον τρόπο; Είναι δύσκολο να έχεις πρόσβαση σε μια τέτοια εσωτερικότητα.

Κρίστεν Στιούαρτ: Η ταινία έπρεπε να έχει τη δική της ζωή. Δεν είναι μια ταινία για το τι συνέβη στη Λίντια Γιουκνάβιτς. Είναι για το γράψιμο. Είναι για τον τρόπο με τον οποίο τοποθετείς τη ζωή σου στο σώμα σου, ανακτώντας τα πράγματα που σου συνέβησαν και ορίζοντάς τα με τους δικούς σου όρους, ώστε να μπορέσεις να τα αποδεχτείς.

Χρειάστηκαν οκτώ χρόνια για να γίνει αυτό. Και στα μισά του δρόμου, σκέφτηκα ότι είχαμε χάσει την ταινία. Ένιωθα σαν να με είχαν ρουφήξει. Αλλά όταν επέστρεψα από τα γυρίσματα, συνειδητοποίησα ότι υπήρχαν όλα αυτά τα μικρά δώρα, και ήταν σαν να έκανα ένα παζλ. Υπήρχε μια συναισθηματική σύνδεση. Αλλά νομίζω ότι αν είχα εκτελέσει το σενάριο με ακριβή τρόπο, θα ήταν κοινότυπο.

«Λοιπόν, κατά κάποιον τρόπο είμαστε όλες μας η ηρωίδα. Οι γυναίκες έχουν μια κοίλη φύση, δεχόμαστε. Είναι μια εγγενής φυσική διαφορά που έχουμε. Και έχουμε τον Θεό, τον Πατέρα, τον Ψυχίατρο, τον Σκηνοθέτη: είναι όλοι άντρες»

-Είναι πολύ σκόπιμα κατακερματισμένο και ελλειπτικό στο ύφος του. Πώς ήταν για σένα η διαδικασία του μοντάζ;

Κρίστεν Στιούαρτ: Λοιπόν, έκανα πάρα πολλά γυρίσματα. Αλλά ο μόνος τρόπος για να κάνεις κάτι να μοιάζει με απόσταγμα είναι να έχεις πάρα πολλά και να τα μειώσεις, και τότε μοιάζει με μια συμπυκνωμένη, ισχυρή δόση από κάτι. Γύρισα σπίτι και έβαλα όλα τα κομμάτια μου στο τραπέζι, και υπήρχαν συναισθηματικές συνδέσεις και αναμνήσεις που έδειχναν πολύ καθαρά τα κομμάτια που έπρεπε να κοπούν. Ήταν προφανές τι έπρεπε να γίνει, ακόμα κι αν χρειάστηκε λίγος χρόνος για να βάλω τα κομμάτια του παζλ στη θέση τους. Ποτέ δεν ήθελα να φαίνεται πολύ έξυπνο και πολύ πολύτιμο. Νομίζω ότι ήθελα να το στραγγαλίσω, αλλά δεν ήμουν αρκετά δυνατή. Ευτυχώς.

-Πόσο ταυτίζεσαι με την κύρια ηρωίδα;

Κρίστεν Στούαρτ: Λοιπόν, κατά κάποιον τρόπο είμαστε όλες μας η ηρωίδα. Οι γυναίκες έχουν μια κοίλη φύση, δεχόμαστε. Είναι μια εγγενής φυσική διαφορά που έχουμε. Και έχουμε τον Θεό, τον Πατέρα, τον Ψυχίατρο, τον Σκηνοθέτη: είναι όλοι άντρες. Ανοίγουμε τον εαυτό μας και ελπίζουμε να δεχτούμε. Και αν δεχτείς τα λάθος πράγματα στο σώμα σου, θα σε σκοτώσουν. Πρόκειται για τον χώρο που καταλαμβάνουν οι γυναίκες και για το πώς συχνά λειτουργούμε από μια θέση ντροπής και καταπνίγουμε εκείνη τη μικρή φωνή που ξέρουμε ότι πρέπει να ακούσουμε.

-Ως σκηνοθέτις που κάνει το ντεμπούτο της, υπήρχαν κάποιοι μέντορες ή άνθρωποι του κλάδου που σου έδωσαν συμβουλές ή καθοδήγηση που εκτίμησες ιδιαίτερα;

Κρίστεν Στιούαρτ: Ναι, φίλε. Μίλησα με τον Πάμπλο Λαρέν όταν ήμουν έτοιμη να πάρω μια χαοτική απόφαση της τελευταίας στιγμής που θα μπορούσε να μας βυθίσει. Για το υπόλοιπο της ταινίας, είχα τη φωνή του στο κεφάλι μου που μου έλεγε: συγκρατήσου. Τον λατρεύω. Η Σοφία Κόπολα διάβασε το σενάριο και μου είπε να μην βασίζομαι τόσο πολύ στη φωνή εκτός κάδρου – ότι οι εικόνες θα βρουν μια σύνδεση με άλλες εικόνες. Μου έδωσε πολύ καλές συμβουλές για το γράψιμο.

-Μπορείς να μου μιλήσεις για την Ίμοτζεν Πουτς και τι προσφέρει σε αυτή την ερμηνεία;

Κρίστεν Στούαρτ: Είχε πραγματικά μεγάλο ενδιαφέρον. Παίζει τόσο καιρό όσο κι εγώ και, ως εκ τούτου, έχει ορισμένα μέτρα και τείχη για να προστατεύει τα πιο ευαίσθητα μέρη του εαυτού της. Αλλά κοιταχτήκαμε και είπαμε: Θέλω να το αφήσω να βγει. Ακούγεται περίεργο, σαν να κάναμε μια ταινία για τον αθλητισμό, αλλά στην πραγματικότητα έπαθε δύο κήλες κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων. Μου το είπε αφού τελειώσαμε την ταινία. Εγώ της είπα: «Είσαι τρελή, γιατί δεν μου το είπες;». Μου απάντησε ότι δεν ήθελε να την περιορίσω. Η Ίμοτζεν είναι πολύ έξυπνη και ικανή, και πραγματικά είναι το κέντρο όλης της ταινίας.

-Είσαι ευχαριστημένη με το τελικό αποτέλεσμα;

Κρίστεν Στιούαρτ: Τώρα λατρεύω την ταινία. Ωστόσο, για μια στιγμή σκέφτηκα ότι την είχα καταστρέψει. Είναι υπέροχο να την παρουσιάζω σε φεστιβάλ και να κάνω αυτές τις συζητήσεις. Είναι μια παράξενη ταινία. Είναι σαν να βλέπεις το παιδί σου να πηγαίνει στο σχολείο μετά από ένα περίεργο κούρεμα, αλλά τελικά όλοι το λατρεύουν.

*Με στοιχεία από dazeddigital.com