Οι γεωπολιτικές εξελίξεις γύρω από τον πόλεμο στην Ουκρανία μοιάζουν να εισέρχονται σε μια τροχιά πυκνών διεργασιών, καθώς μέσα σε ελάχιστο χρονικό διάστημα δυο σημαντικές πληροφορίες ήρθαν να ταράξουν τα λιμνάζοντα ύδατα της διπλωματίας.

Η πρώτη αφορά τη διαρροή του πρακτορείου Reuters για ένα αμερικανικό σχέδιο που προβλέπει τη διενέργεια εκλογών στην Ουκρανία τον προσεχή Μάιο.

Η δεύτερη, και εξίσου βαρύνουσα, αφορά στις δηλώσεις του Βολοντίμιρ Ζελένσκι, σύμφωνα με τις οποίες η Ουάσιγκτον -υπό τη νέα διοίκηση Τραμπ- έχει θέσει ένα σαφές τελεσίγραφο τόσο προς το Κίεβο όσο και προς τη Μόσχα για τον τερματισμό των εχθροπραξιών μέχρι τον Ιούνιο.

Η σύμπτωση αυτών των δυο ειδήσεων και, κυρίως, η χρονική τους αλληλουχία, δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητη από τους αναλυτές. Αν και σε αυτό το στάδιο παραμένουμε στο επίπεδο των πληροφοριών και των σεναρίων, η σύνδεση των δυο γεγονότων υποδηλώνει την πιθανή ύπαρξη ενός συγκροτημένου αμερικανικού σχεδίου. Ένα σχέδιο που μοιάζει να στοχεύει σε μια ταχεία πολιτική μετάβαση τον Μάιο, προκειμένου να ανοίξει ο δρόμος για μια διπλωματική διευθέτηση τον αμέσως επόμενο μήνα, τον Ιούνιο.

Η πληροφορία του Reuters για εκλογές τον Μάιο αποτελεί, από μόνη της, μια είδηση με τεράστιες προεκτάσεις. Σε μια χώρα που βρίσκεται σε εμπόλεμη κατάσταση, η προσφυγή στις κάλπες είναι μια διαδικασία υψηλού ρίσκου. Ωστόσο, στην πολιτική σκακιέρα, μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να ερμηνευθεί ως η προσπάθεια της Ουάσιγκτον να προλειάνει το έδαφος για μια αλλαγή ηγεσίας.

Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι έχει ταυτίσει την πολιτική του επιβίωση με τη ρητορική της «ολοκληρωτικής νίκης» και της άρνησης οποιασδήποτε εδαφικής παραχώρησης. Αυτή η στάση, ενώ υπήρξε χρήσιμη στις προηγούμενες φάσεις της σύγκρουσης, μοιάζει τώρα να προσκρούει στη σκληρή πραγματικότητα του πεδίου.

Η Ρωσία, διατηρώντας την πρωτοβουλία των κινήσεων και κυριαρχώντας στρατιωτικά σε κρίσιμα μέτωπα, έχει διαμορφώσει τετελεσμένα που δύσκολα ανατρέπονται. Σε αυτό το πλαίσιο, η τρέχουσα ηγεσία του Κιέβου ενδέχεται να θεωρείται από τη νέα αμερικανική διοίκηση ως εμπόδιο για την επίτευξη ενός συμβιβασμού.

Επομένως, το σενάριο των εκλογών του Μαΐου αποκτά μια ιδιαίτερη λειτουργικότητα: επιτρέπει την ανάδειξη μιας νέας ηγεσίας η οποία, έχοντας νωπή λαϊκή εντολή και χωρίς να δεσμεύεται από τις πολεμικές εξαγγελίες του παρελθόντος, θα έχει την πολιτική νομιμοποίηση να διαπραγματευτεί υπό το πρίσμα του ρεαλισμού. Ένας νέος Πρόεδρος θα μπορούσε να παρουσιάσει μια επώδυνη συνθηκολόγηση όχι ως ήττα, αλλά ως μια αναγκαία θυσία για τη διάσωση του ουκρανικού κράτους.

Ουκρανία: Οι πραγματικότητες επί του πεδίου

Η δεύτερη παράμετρος της εξίσωσης είναι το «τελεσίγραφο» που ανέφερε ο Πρόεδρος Ζελένσκι. Η πίεση των ΗΠΑ για τερματισμό του πολέμου έως τον Ιούνιο προσθέτει ένα αίσθημα κατεπείγοντος. Η χρονική απόσταση ενός μόλις μήνα από τις ενδεχόμενες εκλογές του Μαΐου υποδηλώνει μια ταχεία ακολουθία γεγονότων: αλλαγή ηγεσίας τον Μάιο, υπογραφή ειρήνης τον Ιούνιο.

Αυτή η βιασύνη της Ουάσιγκτον δεν αποκλείεται να πηγάζει από την αναγνώριση πως ο χρόνος δεν λειτουργεί πλέον υπέρ της Ουκρανίας. Στο μέτωπο, η ρωσική πλευρά κατέχει τα ισχυρά χαρτιά. Η κυριαρχία της Ρωσίας επί του πεδίου, η οικονομική της αντοχή και η υπεροχή της σε πόρους έχουν δημιουργήσει μια ασύμμετρη κατάσταση. Η συνέχιση του πολέμου φθοράς ενέχει τον κίνδυνο μιας ολοκληρωτικής κατάρρευσης της ουκρανικής άμυνας, κάτι που θα άφηνε τη Δύση χωρίς κανένα διαπραγματευτικό έρεισμα.

Το τελεσίγραφο του Ιουνίου λειτουργεί, λοιπόν, ως η καταληκτική ημερομηνία μιας διαδικασίας που αποσκοπεί στο να προλάβει τα χειρότερα. Η διοίκηση Τραμπ μοιάζει να επιδιώκει μια «ελεγχόμενη έξοδο», αναγνωρίζοντας έμμεσα πως η Ρωσία έχει επιβάλει τους όρους της μέσω της ισχύος. Η ειρήνη που θα προκύψει τον Ιούνιο, σύμφωνα με αυτό το σενάριο, θα είναι μια ειρήνη που θα αντανακλά την πραγματικότητα των ρωσικών κερδών.

Η στρατιωτική νίκη της Ουκρανίας δεν αποτελεί πλέον εφικτό στόχο

Είναι σαφές πως όλα τα παραπάνω αποτελούν μια ανάλυση βασισμένη σε ενδείξεις και διαρροές, και όχι σε επίσημες ανακοινώσεις που να επιβεβαιώνουν πως πλησιάζουμε προς το τέλος του πολέμου. Ωστόσο, η σύμπτωση των δυο αυτών γεγονότων δημιουργεί μια εικόνα που μοιάζει με οδικό χάρτη.

Η ακολουθία «Μάιος – εκλογές/αντικατάσταση Ζελένσκι» και «Ιούνιος – τερματισμός πολέμου» συνθέτει ένα αφήγημα πολιτικού και διπλωματικού ρεαλισμού. Η Ουάσιγκτον μοιάζει να αντιλαμβάνεται πως η στρατιωτική νίκη της Ουκρανίας δεν αποτελεί πλέον εφικτό στόχο και αναζητά τον τρόπο να απεμπλακεί, διασφαλίζοντας μια συμφωνία προτού η ρωσική πλευρά διευρύνει περαιτέρω την κυριαρχία της.

Εάν το σενάριο αυτό ευσταθεί, τότε ο Μάιος θα είναι ο μήνας της πολιτικής κρίσης και της κάλπης στο Κίεβο, ενώ ο Ιούνιος ο μήνας των επώδυνων αποφάσεων στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Σε κάθε περίπτωση, η ρωσική πλευρά, έχοντας το πλεονέκτημα επί του πεδίου, θα είναι εκείνη που θα καθορίσει σε μεγάλο βαθμό το περιεχόμενο αυτής της ειρήνης, με την ενδεχόμενη νέα ουκρανική ηγεσία να καλείται να διαχειριστεί την επόμενη ημέρα σε ένα ριζικά αλλαγμένο γεωπολιτικό περιβάλλον.

Ειδήσεις Σήμερα: