Η αντίστροφη μέτρηση για το αμερικανικό χτύπημα στο Ιράν φαίνεται πως έχει ξεκινήσει. Δια στόματος Τραμπ, οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι για πρώτη φορά διατεθειμένες να «χτυπήσουν» το καθεστώς της Τεχεράνης και να διευκολύνουν την αλλαγή καθεστώτος.

Την ίδια ώρα, οι εξεγερμένοι της Τεχεράνης φαίνονται αποφασισμένοι να μην εγκαταλείψουν τους δρόμους της οργής μέχρι ο Αγιατολάχ Αλί Χαμενεϊ εγκαταλείψει την εξουσία.

Μπροστά σε μεγάλα διλήμματα

Μπροστά σε αυτή τη κατάσταση, η διεθνής κοινότητα, με κομμένη την ανάσα βρίσκεται για ακόμα μια φορά προ μεγάλων διλημμάτων. Αν οι Αμερικανοί χτυπήσουν με σφοδρότητα το καθεστώς τότε πράγματι μπορεί να επέλθει η πτώση μιας δυναστείας που κυβερνά το Ιράν με σιδηρά πυγμή για 50 χρόνια. Αν όμως η πτώση του καθεστώτος επέλθει τότε ποια θα είναι η διάδοχη κατάσταση και ποιο το μέλλον του Ιράν, μιας χώρας 92 εκατομμυρίων ανθρώπων, μεγάλη μερίδα των οποίων στηρίζει το καθεστώς.

Η σύγχρονη ιστορία έχει αποδείξει πως η στρατηγική του regime change ή αλλιώς ο «αποκεφαλισμός καθεστώτος» μπορεί να ελευθερώνει τους λαούς από σκληρούς δικτάτορες όμως την επομένη κιόλας δημιουργεί χάος, αναβρασμό και μεγαλύτερη ανασφάλεια σε περιφερειακό επίπεδο. Οι έμπειροι διπλωμάτες αλλά και οι γεωπολιτικοί αναλυτές που δεν τυφλώνονται από την ένταση των γεγονότων ή δεν κυριεύονται από συναισθηματισμούς θυμούνται πως η στρατηγική αυτή όπου εφαρμόστηκε έφερε την απόλυτη καταστροφή.

Αφγανιστάν: το νεκροταφείο των Μεγάλων Δυνάμεων

Τρανταχτή απόδειξη η επέμβαση των Αμερικανών στο Αφγανιστάν που στόχο είχε την δολοφονία του αρχηγού και ιδρυτή των Ταλιμπάν Μουλάς Μοχάμεντ Ομάρ αλλά και την δολοφονία του Μπιν Λάντεν. Και οι δυο στόχοι επετεύχθησαν καθώς οι Αφγανοί μαχητές ήταν εύκολος στόχος για τον πλέον υπερσύγχρονο στρατό του κόσμου. Η συνέχεια όμως ήταν εφιαλτική.

Οι Ταλιμπάν επέστρεψαν και σταδιακά κυριάρχησαν στο Αφγανιστάν, οι Αφγανοί εγκατέλειπαν κατά εκατομμύρια τη χώρα φτάνοντας στην Ευρώπη, η επικράτηση των Ταλιμπάν οδήγησε τους Αμερικανούς στην μεγάλη έξοδο το 2021. Έκτοτε το Αφγανιστάν κυβερνάται από τους Ταλιμπάν με ακόμα χειρότερους όρους από πριν.

Ο Σαντάμ έπεσε, το Ισλαμικό Κράτος κυριάρχησε

Στο Ιράκ, οι Αμερικανοί χτυπήσαν αλύπητα τον Σαντάμ Χουσεΐν και κατάφεραν τη πτώση του. Μόνο που αυτό που επακολούθησε ήταν εφιάλτης. Οι στενοί σύμμαχοι του Σαντάμ συμμάχησαν με τους Ισλαμιστές Σουντίτες και από κοινού έφτιαξαν την Αλ Κάιντα του Ιράκ.

Η Μέση Ανατολή είχε γλιτώσει από τον Σαντάμ αλλά έπρεπε πλέον έμαθε να ζει με τον Αλ Ζαρκάουι και άλλους σκληρούς Ισλαμιστές.

Ο τελευταίος θεωρείται ο «πνευματικός πατέρας» και ιδρυτής του δικτύου που αργότερα μετεξελίχθηκε στο Ισλαμικό Κράτος (ISIS). Ακόμα και σήμερα το Ιράκ θεωρείται ένα τρανταχτό παράδειγμα failed state (αποτυχημένο κράτος) που δοκιμάζεται απο τρομοκρατία, παράλληλα κέντρα εξουσίας και ανεξέλεκτη βία.

Η δολοφονία του Καντάφι και το Κουτί της Πανδώρας

Ίδια ιστορία και στην Λιβύη. Ο Καντάφι ήταν ένας δικτάτορας που κυβερνούσε με σιδηρά πυγμή. Ο ΟΗΕ παρενέβη για χάρη των επαναστατών της Βεγγάζης και η Γαλλία σφυροκόπησε το καθεστώς. Η πτώση του Καντάφι ήταν γεγονός όπως γεγονός ήταν και οι ελπίδες για ένα καλύτερο μέλλον.

Η πραγματικότητα όμως για ακόμα μια φορά ήρθε να διαψεύσει τις προσδοκίες με κρότο. Οι επαναστάτες αποδείχθηκαν σκληροπυρηνικοί ισλαμιστές, οι φύλαρχοι απέκτησαν εξουσία και μετατράπηκαν σε παίκτες του εμφυλίου, και η Λιβύη κόπηκε στα δυο. Τα αποτελέσματα γνωστά: εμφύλιος, καταστροφή, μετανάστες και φυσικά μετατροπή της Λιβύης σε δορυφόρο της Τουρκίας.

Ο Άσαντ έπεσε, η κόλαση παρέμεινε

Η λίστα όμως δεν τελειώνει στην Λιβύη. Αντίστοιχα είναι τα πράγματα και στη Συρία. Ο Άσαντ είχε μετατραπεί σε συνώνυμο του κακού. Το καθεστώς του άλλωστε είχε μετατρέψει την βαρβαρότητα σε εργαλείο άσκησης πολιτικής. Μαζικές δολοφονίες, καταπίεση και ένα καθεστώς που δεν δίσταζε προ ουδενός. Η Δύση για χρόνια προσπαθούσε να τον αποκαθηλώσει και εν τέλει το κατάφερε πέρσι. Η Ευρωπαϊκή Ένωση το πανηγύρισε όπως έκανε και οι Ηνωμένες Πολιτείες. Τα μηνύματα χαράς και αισιοδοξίας έδιναν και έπαιρναν. Έναν χρόνο μετά όμως τι από όλα αυτά ισχύει; Ο νέος πρόεδρος της Συρίας μπορεί να έβγαλε την πανοπλία του μαχητή της Αλ Κάιντα και να παριστάνει τον πολιτικό αρχηγό κράτους όμως οι επιθέσεις στην χριστιανική κοινότητα δίνουν και παίρνουν την ίδια ώρα που οι Κούρδοι του Βορρά καταγγέλλουν γεννοκτονικές επιθέσεις.

Και αν ο Χαμενέι πέσει;

Τα πράγματα όμως με το Ιράν είναι ακόμα πιο δύσκολα από ότι μπορεί να ίσχυε για το Αφγανιστάν, το Ιράκ, την Σύρια ή την Λιβύη. Το καθεστώς των Αγιατολάχ δεν είναι μια δικτατορία αλλά ένα σύστημα εξουσίας με ισχυρότατα ερείσματα στον πληθυσμό. Εντός της ιρανικής κοινωνίας που έχει γαλουχηθεί από τις ιδέες της ιρανικής επανάστασης, υπάρχει ακόμα ένας σκληρός πυρήνας υποστηρικτών, κυρίως σε πιο παραδοσιακές και θρησκευόμενες περιοχές.

Την ίδια ώρα, οι Φρουροί της Επανάστασης (IRGC) και η πολιτοφυλακή Basij παραμένουν πιστοί, που αποτελούν την κύρια δύναμη καταστολής των διαδηλώσεων, είναι με το μέρος του Αγιατολάχ. Αν σε αυτό προσθέσουμε πως ο Χαμενεϊ ελέγχει άμεσα τη δικαιοσύνη, το Συμβούλιο των Φρουρών και τα κρατικά μέσα ενημέρωσης, εμποδίζοντας κάθε θεσμική προσπάθεια μεταρρύθμισης τότε γίνεται εύκολα αντιληπτό πως η αλλαγή καθεστώτος θα είναι μια σχεδόν αδύνατη κατάσταση.

«Ακόμα και αν ο Χαμενεί πεθάνει ή εκγαταλείψει τη χώρα, οι δυνάμεις που πρόσκεινται στο καθεστώς δεν θα παραιτηθούν» είπε στο in πρώην ανώτατος διπλωμάτης. Προσέθσε μάλιστα πως «το πιθανότερο σενάριο είναι αυτό του εμφυλίου πολέμου αν συνυπολογίσουμε πως μιλάμε για έναν λαό που βρίσκεται με το όπλο στην σκανδάλη για δεκαετίες και έχει στο dna του την περσική αυτοκρατορία δεν θα δεχθεί ως κυβέρνηση ένα … ξένο σώμα».

Ειδήσεις Σήμερα: