Mε βαρύτερη ατμόσφαιρα για τις τράπεζες έκλεισε το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ

2

Με τους τραπεζίτες να περνούν σε θέση άμυνας ως «αυτουργοί της κρίσης» και τους κρατικούς αξιωματούχους να τους προετοιμάζουν για αυστηρότερη εποπτεία ολοκληρώθηκαν την Κυριακή οι εργασίες του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ.

Πέρυσι, μεσούσης της κρίσης, οι εργασίες του Φόρουμ σημαδεύτηκαν κυρίως απο απαισιοδοξία· φέτος, οι συζητήσεις έγιναν σε κλίμα συγκρατημένης ικανοποίησης για τη μετριοπαθή ανάκαμψη αλλά και αβεβαιότητα για το πώς θα διαμορφωθεί αύριο το πεδίο για τις τράπεζες. Η μεταρρύθμιση στο κανονιστικό πλαίσιο που σκοπεύει να προωθήσει η Ουάσιγκτον για τις δικές της τράπεζες -τις οποίες θέλει πιο υπεύθυνες και πιο μικρές- φαίνεται ότι βρίσκει πρόθυμους ακροατές και στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού.

Στην εναρκτήρια ομιλία που έδωσε ο Γάλλος πρόεδρος Νικολά Σαρκοζί -τον οποίο αρκετοί από το ακροατήριο κατηγόρησαν για λαϊκισμό- είπε στους διεθνείς τραπεζίτες και CEO ακριβώς εκείνα που δεν ήθελαν να ακούσουν: Ετοιμαστείτε για περικοπές σε μπόνους, πιο σφιχτούς κανονισμούς και νέα λογιστικά πλαίσια.

Οι τραπεζίτες, από την άλλη, προέβαλλαν σταθερά το αντεπιχείρημα ότι αυστηρότερη εποπτεία θα σημαίνει μικρότερη ανάκαμψη: «Πρέπει να ρισκάρουμε περισσότερο και να γίνουμε πηγή δημιουργίας της ανάπτυξης ή να επικεντρωθούμε στην ασφάλεια;» ήταν το δίλημμα όπως το παρουσίασε ο Γιόζεφ Ακερμαν της Deutsche Βank.

Η πιο σημαντική συνάντηση στο φετινό Φόρουμ ήταν μάλλον μία εκτός προγράμματος: Το Σάββατο, μέλη κρατικών εποπτικών αρχών, υπουργοί Οικονομίας και κεντρικοί τραπεζίτες από ΗΠΑ και Ευρώπη παρουσίασαν σε στελέχη τραπεζών τα σχέδιά τους για οικονομικές μεταρρυθμίσεις. «Εποικοδομητική» χαρακτήρισε τη συνομιλία ο Πίτερ Σαντς της βρετανικής Standard Chartered, αναφέροντας ότι οι αξιωματούχοι «δεν έλυσαν τα προβλήματα, σίγουρα όμως προχωρούν».

Το ενδεχόμενο αυστηρότερων κανονισμών εποπτείας για το χρηματοπιστωτικό τομέα -και κυρίως, η έκτασή τους- αποτέλεσε ένα από τα κεντρικά θέματα στο Φόρουμ, μαζί με τις πολιτικές για τη μείωση των υψηλών ποσοστών ανεργίας και ενίσχυση της ανάκαμψης της παγκόσμιας οικονομίας.

«Ασφαλιστικό ταμείο» για τις τράπεζες

Η δημιουργία ταμείου αρωγής και διάσωσης τραπεζικών ιδρυμάτων σε μελλοντικές κρίσεις απασχόλησε ιδιαίτερα το Φόρουμ, ιδέα που φαίνεται ότι βρήκε υποστηρικτές στο Νταβός, ενώ το ΔΝΤ την χαρακτήρισε «πρακτική».

Μετά το ξέσπασμα της κρίσης, οι περισσότερες κυβερνήσεις αναγκάστηκαν «με βαριά καρδιά» να προχωρήσουν στη δημιουργία πακέτων στήριξης στους τραπεζικούς οργανισμούς των χωρών τους, τα οποία φαίνεται πως λειτούργησαν μεν «πυροσβεστικά» αλλά επιβάρυναν σημαντικά τους δημόσιους προϋπολογισμούς. Το ταμείο που εξετάζεται θα προσφέρει ακριβώς αυτό το «δίχτυ ασφαλείας», με στόχο όμως να μην χρηματοδοτηθεί από τους φορολογούμενους, αλλά από εισφορές των ίδιων των τραπεζών.

Ένα τέτοιο ταμείο είναι προτιμότερο για τους τραπεζίτες από την επιβολή «φόρου Τόμπιν» στις συναλλαγές. Σε κάθε περίπτωση όμως, οι Ευρωπαίοι πολιτικοί κρίνουν εξαιρετικά σημαντικό το συντονισμό των κινήσεων τους: Ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών Ράινερ Μπρούντερλε ανέφερε ότι «τα σχέδια ρύθμισης των τραπεζών δεν πρέπει να γίνουν μεμονωμένα αλλά στο πλαίσιο της Ομάδας των 20 (G20) προκειμένου να αποτραπεί το ενδεχόμενο ορισμένες εθνικές νομοθεσίες να είναι πιο περιοριστικές από άλλες». λόγω του ανταγωνισμού ανάμεσα σε χρηματοπιστωτικές αγορές.

Τα ελλείμματα τρομάζουν την Ευρώπη

Στο περιθώριο του Νταβός διαγράφηκε επίσης ανάγλυφα ο φόβος της Γηραιάς Ηπείρου για τα πρωτόγνωρα δημοσιονομικά προβλήματα στην επικράτειά της: η μείωση του δημόσιου χρέους προβλέπεται ότι θα είναι «εξαιρετικά επίπονη» και για τους «μικρούς» αλλά και για τους «μεγάλους» της Ένωσης.

Χαρακτηριστικά, ο Κένεθ Ρόγκοφ του Χάρβαρντ ανέφερε μιλώντας σε νεαρούς Γερμανούς στο Νταβός: «Για εσάς και τους συνομηλίκους σας, τα πράγματα θα είναι πολύ άσχημα, το χρέος σας εκτοξεύεται και ο πληθυσμός σας γερνάει. Για να αντιμετωπίσει το χρέος της η Γερμανία υπάρχει μόνο μία λύση: Λιτότητα και υψηλότερη φορολογία».

Το «ελληνικό πρόβλημα» συζητήθηκε αρκετά συχνά ανάμεσα στους Ευρωπαίους του Νταβός, και ο Έλληνας πρωθυπουργός Γιώργος Παπανδρέου πέρασε ώρες διαψεύδοντας φήμες περί «κινεζικής σωτηρίας», ενώ ο Χοακίν Αλμούνια επαναλάμβανε ότι η Ελλάδα «δεν θα βγει από το ευρώ». Εξίσου «εύφλεκτα» όμως είναι και τα δημοσιονομικά χωρών όπως η Ιρλανδία, η Ισπανία και η Πορτογαλία, με την πίεση στο κοινό νόμισμα να μεγαλώνει.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ,Associated Press,ΑΠΕ/Γαλλικό