Βάτσλαβ εναντίον Βάτσλαβ στην Τσεχία, 20 χρόνια από τη «Βελούδινη επανάσταση»
Τους εορτασμούς για την 20η επέτειο της αποκαλούμενης «Βελούδινης επανάστασης», της ανατροπής δηλαδή του κομμουνιστικού καθεστώτος στην ενιαία τότε Τσεχοσλοβακία, επισκιάζει η παροιμιώδης αντιζηλία ανάμεσα στο σημερινό πρόεδρο της Τσεχίας Βάτσλαβ Κλάους και στον προκάτοχό του Βάτσλαβ Χάβελ.
Τους εορτασμούς για την 20η επέτειο της αποκαλούμενης «Βελούδινης επανάστασης», της ανατροπής δηλαδή του κομμουνιστικού καθεστώτος στην ενιαία τότε Τσεχοσλοβακία, που άρχισαν χθες, σε ανάμνηση της πρώτης μαζικής αντικυβερνητικής διαδήλωσης στις 17 Νοεμβρίου του 1989, επισκιάζει η παροιμιώδης, όπως χαρακτηρίζεται από σχολιαστές, αντιζηλία ανάμεσα στο σημερινό πρόεδρο της Τσεχίας, Βάτσλαβ Κλάους και στον προκάτοχό του Βάτσλαβ Χάβελ.
Οι δυό τους περιλαμβάνονται στις 450 προσωπικότητες οι οποίες στις 21 Νοεμβρίου του 1989 ίδρυσαν στην Πράγα το «Φόρουμ πολιτών», που έπαιξε καθοριστικό ρόλο στις κατοπινές εξελίξεις, με το σχηματισμό της κυβέρνησης «εθνικής συνεννόησης» στις 10 Δεκεμβρίου και την ανάδειξη του συγγραφέα και αντιφρονούντα Βάτσλαβ Χάβελ από τη Βουλή, σε πρώτο μετακομμουνιστικό Τσεχοσλοβάκο πρόεδρο στις 28 Δεκεμβρίου της ίδιας χρονιάς.
Το γεγονός ότι μέχρι σήμερα οι δύο πρόεδροι, ο νυν και ο πρώην, δεν έχουν αγαθές σχέσεις μεταξύ τους, έχει σίγουρα ιστορικούς λόγους. Στη διάρκεια της Βελούδινης Επανάστασης ο Κλάους εργαζόταν στο Ινστιτούτο Προγνώσεων της τσεχοσλοβακικής Ακαδημίας Επιστημών επικεντρώνοντας όλα τα ενδιαφέροντα του στην Οικονομία της Αγοράς, και διακηρύττοντας, όπως κάνει και μέχρι σήμερα, την προσήλωσή του στον «άκρατο νεοφιλελευθερισμό». Την ίδια εποχή ο άλλος Βάτσλαβ, ο Χάβελ, διαδήλωνε πίσω από τα οδοφράγματα των δυνάμεωνασφαλείας μαζί με τους άλλους αντιφρονούντες και τους φοιτητές.
Σε συζητήσεις πριν από πέντε χρόνια, ως προς τις βάσεις και τους συντελεστές της Βελούδινης Επανάστασης, ο Βάτσλαβ Κλάους είχε αμφισβητήσει δημόσια τον πρωταγωνιστικό ρόλο του Βάτσλαβ Χάβελ σε αυτή, κάτι που ο σημερινός Τσέχος πρόεδρος, έκανε και κατά την πρόσφατη επίσκεψή του πριν από τρεις εβδομάδες στις ΗΠΑ.
Παρόλο τον «ισχνό», όπως αναφέρουν πολιτικοί παρατηρητές, ρόλο του στη Βελούδινη Επανάσταση, ο Βάτσλαβ Κλάους αναδείχθηκε πολύ σύντομα στην κορυφή του πολιτικού σκηνικού στη μετακομμουνιστική Τσεχοσλοβακία και στη συνέχεια στην Τσεχία, αναλαμβάνοντας πρωθυπουργός ήδη το 1992 και θέτοντας σε εφαρμογή τα σχέδια του για τη οικονομική ανατροπή στη χώρα.
Μόνον που η νεοφιλελεύθερη αυτή, απότομη μετάβαση στην οικονομία της αγοράς δεν έβρισκε και δεν βρίσκει μέχρι σήμερα σύμφωνο, τον αντίζηλό του Βάτσλαβ Χάβελ, που οραματιζόταν μια άλλη μετάβαση για την κοινωνία, με κύρια συνιστώσα της την ηθική, για την οποία ο Κλάους είχε διαμηνύσει στις αρχές της πρωθυπουργίας του στους αντιπάλους του, πως για τον ίδιο βρώμικο χρήμα δεν υπάρχει, παρά μόνον χρήμα.
Η αποστροφή του Κλάους προς τον προκάτοχό του καταγράφεται και στο τελευταίο βιβλίο του σημερινού προέδρου, στο οποίο αυτός, επικρίνοντας την έλλειψη πολιτικών ιδεών σήμερα στην Τσεχία, προειδοποιεί πως αυτό το «κενό» απειλείται να συμπληρωθεί από μια ιδεολογία το ίδιο επικίνδυνη όσο κάποτε ο κομμουνισμός, από τον «χαβελισμό».
Ο ίδιος πάντως ο πληθυσμός της Τσεχίας φαίνεται πως δίνει τη δική του απάντηση στις αντιπαλότητες των δύο Βάτσλαβ, καταγράφοντας σε πρόσφατη σχετική δημοσκόπηση ποσοστό 40% υπέρ της άποψης ότι η προσωπικότητα που σημάδεψε τα τελευταία 20 χρόνια είναι ο Βάτσλαβ Χάβελ, ενώ μόλις 12% των ερωτηθέντων θεωρούν πως το ρόλο αυτό είχε ο Βάτσλαβ Κλάους.
Η Σονάτα του Σεληνόφωτος, ο σκηνικός μονόλογος του μεγάλου ποιητή Γιάννη Ρίτσου, θα παρουσιαστεί για μία μοναδική βραδιά τη Δευτέρα 2 Φεβρουαρίου στο θέατρο Ολύμπια «Μαρία Κάλλας».
Στις 30 και 31 Ιανουαρίου, στο Ολύμπια θα πραγματοποιηθεί η συναυλία «Δύο Επέτειοι, Μία Σκηνή» - αφορμή τη συμπλήρωση 30 δημιουργικών χρόνων του συνθέτη Κώστα Λειβαδά και για τα 40 χρόνια της Ορχήστρας Νυκτών Εγχόρδων «Θανάσης Τσιπινάκης» του Δήμου Πατρέων.