Στενότερες σχέσεις με τις πρώην σοβιετικές δημοκρατίες «χτίζει» η ΕΕ

51

Σε πολυεπίπεδη ενίσχυση των δεσμών της ΕΕ με τις πρώην σοβιετικές δημοκρατίες, με κέντρο βάρους τη χορήγηση οικονομικής βοήθειας ύψους 600 εκατ. ευρώ έως το 2013, συμφώνησε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο εγκαινιάζοντας το Σχέδιο Ανατολικής Συνεργασίας.

Στη Σύνοδο Κορυφής των Βρυξελλών οι «27» συμφώνησαν να ενισχύσουν τους δεσμούς τους με την Ουκρανία, τη Γεωργία και άλλες τέσσερις πρώην σοβιετικές δημοκρατίες (Αζερμπαϊτζάν, Μόλδοβας, Αρμενία και Λευκορωσία), σε μία κίνηση που αναμένεται να προκαλέσει εκνευρισμό στο Κρεμλίνο.

Οι Ευρωπαϊοι ηγέτες δεσμεύονται για τη χορήγηση οικονομικής βοήθειας συνολικού ύψους 600 εκατομμυρίων ευρώ σε ορίζοντα τετραετίας. Προσβλέπουν σε καλύτερη συνεργασία στον τομέα της ενέργειας και αναμένουν από τις ανατολικές χώρες να ενισχύσουν τη δημοκρατία, την έννομη τάξη, οχυρώνοντας παράλληλα τις οικονομίες τους και διασφαλίζοντας τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Διπλωμάτες ανέφεραν από τις Βρυξέλλες ότι το Σχέδιο Ανατολικής Συνεργασίας για μη κράτη-μέλη εγκρίθηκε παρά τις απόπειρες από ορισμένες χώρες της νότιας Ευρώπης να εμποδίσουν να αναγραφεί στο επίσημο κείμενο συμπερασμάτων της Συνόδου Κορυφής το ποσό της οικονομικής βοήθειας.

«Κατορθώσουμε να θέσουμε σε κίνηση την Ανατολική Συνεργασία. Αυτή είναι μια μεγάλη νίκη, όχι μόνο για τις χώρες αυτές, αλλά και για την ίδια την Ευρωπαϊκή Ένωση» δήλωσε από τις Βρυξέλλες ο υπουργός Εξωτερικών της Τσεχίας, προδρεύουσας του Συμβουλίου της ΕΕ έως τον Ιούνιο.

Η συμφωνία στην οποία κατέληξαν οι «27» δίνει πολύ πιο ασαφείς προοπτικές για τη χαλάρωση των περιορισμών στην έκδοση βίζας προς τους πολίτες των έξι πρώην σοβιετικών δημοκρατιών, συγκριτικά με τις προτάσεις που είχαν κατατεθεί πριν από λίγες εβδομάδες.

Βάσει του σχεδίου, η ΕΕ σκοπεύει να διαπραγματευτεί στο μέλλον νέες συμφωνίες σύνδεσης με τις χώρες μη μέλη, με αντάλλαγμα δημοκρατικές και οικονομικές μεταρρυθμίσεις προσανατολισμένες στην ελεύθερη αγορά. Το σχέδιο οραματίζεται τη σταδιακή δημιουργία μίας ζώνης ελεύθερης αγοράς με τις έξι χώρες.

Από το σύνολο των 600 εκατ. ευρώ που θα προσφέρει η ΕΕ, τα 350 εκατ. προορίζονται σε κονδύλια για ενίσχυση των κρατικών θεσμών, συνοριακούς ελέγχους και αρωγή προς τις μικρές επιχειρήσεις.

Αν και το Σχέδιο Ανατολικής Συνεργασίας είναι περιορισμένο και δεν προσφέρει καμία προοπτική ένταξης (την οποία σε μεγαλύτερο βαθμό επιδιώκει η Ουκρανία), αναλυτές εκτιμούν ότι είναι πιθανό να δημιουργήσει εκνευρισμό στη Ρωσία, η οποία θεωρεί τις χώρες στις οποίες «ανοίγεται» η ΕΕ ενταγμένες παραδοσιακά στη σφαίρα επιρροής της.

Η Μόσχα είχε αντισταθεί σφόδρα στις προσπάθειες της Ουκρανίας και της Γεωργίας να εισέλθουν στους κόλπους του ΝΑΤΟ. Η αμερικανική στήριξη στην είσοδο των δύο χωρών στο ΝΑΤΟ σε συνδυασμό με την επιχειρούμενη επέκταση της αντιπυραυλικής ασπίδας στην Τσεχία και την Πολωνία οδήγησαν σε ψυχροπολεμικά επίπεδα τις σχέσεις της Ρωσίας με την διακυβέρνηση Μπους.

* Οι Ευρωπαίοι ηγέτες θα προσέρχονται σε σύνοδο με τους ανατολικούς τους γείτονες κάθε δύο χρόνια. Η πρώτη σύνοδος θα λάβει χώρα το Μάιο στην Τσεχία, αλλά είναι αβέβαιο εάν θα προσκληθεί η Λευκορωσία εξαιτίας της πολιτικής κατάστασης στη χώρα που χαρακτηρίζεται ως η «τελευταία δικτατορία» της Ευρώπης.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ