Συμφωνία Σύνδεσης υπέγραψε η ΕΕ με τη Σερβία, χωρίς όμως άμεση εφαρμογή

91

Συμφώνησαν τελικά τα κράτη- μέλη της ΕΕ για την υπό όρους υπογραφή της Συμφωνίας Σταθεροποίησης και Σύνδεσης με την Σερβία, δύο εβδομάδες πριν από τις κρίσιμες βουλευτικές εκλογές. Η συμφωνία υπεγράφη την Τρίτη στο Λουξεμβούργο, δεν αναμένεται ωστόσο να εφαρμοστεί άμεσα.

Η συμφωνία υπεγράφη από τον Σλοβένο υπουργό Εξωτερικών και προεδρεύοντα του Συμβουλίου Γενικών Υποθέσεων Ντμίτρι Ρούπελ, τον αναπληρωτή πρωθυπουργό της Σερβίας, αρμόδιο για την Ευρωπαϊκή Ενσωμάτωση, Μπόζινταρ Ζέλιτς και τον αρμόδιο για τη Διεύρυνση κοινοτικό επίτροπο Όλι Ρεν.

Εν τω μεταξύ, όπως δήλωσε ο Σέρβος πρόεδρος Μπόρις Τάντιτς από το Λουξεμβούργο, η χώρα του θα επιθυμούσε να λάβει μέχρι το τέλος του 2008 το καθεστώς του υποψήφιου μέλος προς ένταξη στην ΕΕ. Πρόσθεσε ότι ορισμένοι θεωρούν ότι ίσως δεν είναι δυνατόν να λάβει η Σερβία το καθεστώς της υποψήφιας χώρας μέσα στο 2008 αλλά πρόσφατα κάποιοι θεωρούσαν ακατόρθωτη και την υπογραφή της Συμφωνίας Σύνδεσης.

Στη σύνοδο των υπουργών Εξωτερικών στο Λουξεμβούργο, η Ολλανδία και το Βέλγιο διατύπωσαν νέα συμβιβαστική πρόταση που τελικώς επέτρεψε στην ΕΕ να υπογράψει συμφωνία για στενότερες σχέσεις με τη Σερβία.

Βάσει της συμβιβαστικής αυτής πρότασης, η συμφωνία υπογράφεται μεν, αλλά δεν επικυρώνεται από τους «27», ούτε και η Σερβία λαμβάνει τα οφέλη της, έως ότου υπάρξει γενική παραδοχή ότι το Βελιγράδι συνεργάζεται πλήρως με το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για την πρώην Γιουγκοσλαβία (ICTY).

Ο Σέρβος υπουργός Εξωτερικών Βουκ Γέρεμιτς χαρακτήρισε τη συμφωνία «σημαντικό πολιτικό βήμα».

Σε κάθε περίπτωση, τόσο η Ολλανδία, όσο και το Βέλγιο επιμένουν πως η Συνθήκη Σταθεροποίησης και Σύνδεσης θα επικυρωθεί μόνο όταν η ΕΕ συμφωνήσει ομόφωνα ότι το Βελιγράδι έχει συμμορφωθεί πλήρως με τις απαιτήσεις του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου για την πρώην Γιουγκοσλαβία.

Θετικό κλίμα είχε δημιουργήσει από νωρίς στο Λουξεμβούργο και η δήλωση του επικεφαλής της ΚΕΠΠΑ της ΕΕ Χαβίερ Σολάνα ότι πιστεύει πως «είναι πιθανό να ξεπεραστούν οι δυσκολίες».

Την ίδια ώρα, ο αρμόδιος για τη Διεύρυνση κοινοτικός επίτροπος Όλι Ρεν δήλωνε πιο αισιόδοξος ότι η ΕΕ «θα μπορέσει να στείλει ένα πιο ισχυρό μήνυμα για την ευρωπαϊκή πορεία της Σερβίας». Ανέφερε ακόμη ότι η Συμφωνία αποτελεί πιθανή εγγύηση για την είσοδο της Σερβίας στην ΕΕ.

Το θέμα της ευρωπαϊκής πορείας της Σερβίας έχει προκαλέσει έντονες διαμάχες στον πολιτικό κόσμο της χώρας, μόλις δύο εβδομάδες πριν τις βουλευτικές εκλογές.

Ο πρόεδρος της Σερβίας έχει δηλώσει έτοιμος για υπογραφή της συμφωνίας Σταθεροποίησης και Σύνδεσης, την ώρα που ο πρωθυπουργός Βόισλαβ Κοστούνιτσα το θεωρεί αδύνατον, όσο οι Βρυξέλλες δεν αναγνωρίζουν ότι το Κόσοβο αποτελεί τμήμα της Σερβίας.

Στο Βελιγράδι, ο απερχόμενος πρωθυπουργός Βόισλαβ Κοστούνιτσα ζήτησε την ακύρωση της υπογραφής και τόνισε ότι η Σερβία «ποτέ δεν θα δεχθεί την υπογραφή της Συμφωνίας και η νέα κυβέρνηση και η νέα Βουλή θα προχωρήσουν στην ακύρωση αυτής της συμφωνίας».

Από την πλευρά του ο πρόεδρος του Σερβικού Ριζοσπαστικού Κόμματος και υποψήφιος στις πρόσσφατες προεδρικές εκλογές, Τόμισλαβ Νίκολιτς, δήλωσε ότι «η υπογραφή της Συμφωνίας Σταθεροποίησης και Σύνδεσης στο Λουξεμβούργο αποτελεί μια συμφωνία του Δημοκρατικού Κόμματος με την ΕΕ και όχι μια συμφωνία ΕΕ-Σερβίας». Αρνητικές ήταν και οι αντιδράσεις των εθνικιστικών κομμάτων που θεωρούν την υπογραφή ισοδύναμο της αναγνώρισης της ανεξαρτησίας του Κοσόβου.

Συμφωνία προσέγγισης και με την Βοσνία-Ερζεγοβίνη

Σε μία παράλληλη εξέλιξη, όπως ανακοίνωσε ο Σλοβένος υπουργός Εξωτερικών Ντμίτρι Ρούπελ, η ΕΕ αποφάσισε να υπογράψει συμφωνία προσέγγισης με τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη στο τέλος Μαΐου, πιθανόν στις 26 Μαΐου. Ο προεδρεύων του Συμβουλιου των υπουργών Εξωτερικών διευκρίνισε ότι τεχνικές δυσκολίες θα καθυστερήσουν για λίγο την υπογραφή.

Νωρίτερα τον Απρίλιο, το κοινοβούλιο της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης είχε υιοθετήσει τις πολιτικές μεταρρυθμίσεις που απαιτεί η ΕΕ. Η Βοσνία-Ερζεγοβίνη είναι η τελευταία από τις χώρες των Βαλκανίων που υπογράφει αυτή τη συμφωνία με την ΕΕ. Η συμφωνία θα επιτρέψει να εφαρμοστεί και στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη ζώνη ελεύθερου εμπορίου.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ,ΑΠΕ-ΜΠΕ